Erdoğan’ın Seçim Ekonomisine Girişi

Yarışmacı otoriteryen rejimlerde iktidarların attığı ekonomik adımların sadece tek bir amacı vardır: Seçim kazanmak. Belli kural setlerine, öngörülere ve uzun vadeli çıkarlara bağlı olmayan her sistemde tek hedefin bu olması şaşırtıcı değildir. Tabii bir şeye şaşırmıyor olmak, o şeyin gerçekleşmesinin yaratacağı sorunları önceden tespit etmeye engel değil. Öte yandan bir sorunun çözülmüş olması yine birçok bakımdan sevindiricidir. Her ne kadar birazdan bahsedeceğimiz sorunlar serbest piyasa kurallarını kısmen alt üst etse de, bu gibi popülist uygulamalar Türkiye’nin var olan ekonomik durumunda vatandaşlar için kısa süreli refah artışına sebep olacaktır. Fakat vatandaşları rahatlatıcı bu hamlelerin tamamının seçim öncesinde gelmesi bunların sadece ve sadece seçim ekonomisi yaratmaya dönük olduğunu bize göstermektedir. 

Popülist hamleler vatandaşların kısa süreli refah artışını karşılamak için kalıcı bir bütçe dengesi bozulması, dış borç faiz oranlarının artması gibi sonuçlar doğuracaktır. Ayrıca tüm bu popülist ekonomik hamleler için kaynak sağlama çalışmaları sadece işgücü piyasasını değil iş piyasasını da bozmakta ve Türkiye’nin ihtiyacı olan yabancı yatırım rakamları beklentilerin çok uzağında tutmaktadır. 

Popülist ekonomik hamlelerin hayata geçirilmesi yarışmacı otoriteryen rejimlerde neredeyse altın kuraldır. Fakat bu hamlelerin vatandaşın oy verme davranışını ne şekilde değiştireceği ise bu kadar kesin ve katı bir kural değildir. Yani ekonomik oy verme davranışı değişimleri tabii ki ekonomik sebepler gerektirse de sonucun iktidar için hesaplanandan farklı olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Öte yandan sonuç; iktidar için ne kadar farklı olursa olsun, vatandaşlar ve onların uzun vadeli ekonomik çıkarları açısından değişmez. Popülist ekonomik politikalardan ve bu politikaları doğuran irrasyonel koşullardan elde edilecek sonuç ancak ve ancak demokratik gerileme ve ekonomik çöküştür. 

Erdoğan’ın seçim ekonomisi uygulamaları sayıca oldukça fazla ve çeşitli. Bu nedenle önümüzdeki bültenlerde bu konuya sık sık değineceğiz. Hatta bu illiberal ekonomik hamleler bültenimizin bir kısmını dahi oluşturabilir. Bu bir giriş bölümü olduğundan en temel hamleye aşağıda değinmek yeterli olacaktır.