Evlenmenin maliyeti 1 milyon liraya yükseldi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 15 Aralık’ta Erzurum'da düzenlenen "Gençlerle Buluşma" programında, “Gençler nedense evlenmiyor, boşanmalar artıyor. Erkekler kızlara karşı, kızlar erkeklere karşı evlilikte çok sıkıntılı. Kızlara erkek, erkeklere kız beğendiremiyoruz. Bunu aşmamız lazım. Ben 25 yaşında evlendim. Ama şimdi bakıyoruz; 30, 35, 40... Alıp başını gidiyor. Bir an önce evliliği yapmak lazım” dedi.

Öte yandan: İktidar yaşlanan nüfus karşısında gençleri suçlarken, evlenmek isteyen gençler de 600 bin-1 milyon lira arasında değişen düğün ve ev kurma masraflarından şikayetçi.

Perspektif: İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı'nın (İPA) 2024’te İstanbul’da evlilik maliyetleriyle ilgili yaptığı çalışmaya göre, yeni bir ev kurmanın ve salonda düğün yapmanın toplam maliyeti 2023’e göre %69,4 artarak 589 bin 405 lira olarak hesaplandı. 2024 yılında İstanbul’da evlenmenin ortalama maliyeti ise 600 bin lira olarak hesaplandı.

• Evlilikle ilgili tüm harcamaların 5 kategori altında toplamda 79 kalem baz alınarak hesaplandığı çalışmaya göre kır düğünü yapmanın toplam maliyeti, geçen seneye göre %62,6 artarak tüm masraflar dahil 754 bin 405 lira oldu. Maliyet hesaplamasında beyaz eşya, mobilya, düğün mekanı kiralama, yeni bir ev kurma masrafları ve diğer tüm giderler bu kategori içerisine dahil edilirken kına, nişan, takılar ve balayı masrafları dahil edilmedi.

Düğün salonu kiralama masrafları %106,8 arttı

İPA verilerine göre, 2023'te düğün için salon kiralama fiyatı ortalama 33 bin 843 lira olarak hesaplanırken, 2024'te bu fiyat %106,8 artarak ortalama 70 bin lira oldu. Kır düğünü alanı kiralamanın maliyeti ise geçen seneye göre %56,7 artış göstererek 235 bin lira olarak hesaplandı.

Beyaz eşya masrafları 2023'e göre %67 artarak 105 bin 7 lira, mobilya masrafları ise %69,9 artarak 147 bin 875 lira olarak hesaplandı.

Kiralık ev tutmanın maliyeti 96 bini geçti

Evlenirken İstanbul’da kiralık ev tutma maliyeti, 2023 yılında kira, depozito ve emlak komisyon ücreti dahil olmak üzere 63 bin 388 lira iken 2024 yılında %52,1 artış göstererek 96 bin 424 lira oldu.

Bununla birlikte: TÜİK’in TÜFE verilerine göre, son 5 yılda mobilya fiyatları %555, beyaz eşya ve küçük ev aletleri fiyatları ise %615 oranında arttı. Ayrıca 2019'da Türkiye’de ortalama kira 1.810 lira iken 2024'te ortalama kira fiyatları 19.705 liraya ulaştı. 2019’da asgari ücret kira giderini karşılayabiliyorken, 2024’te asgari ücret ortalama kira fiyatlarının altında kaldı.

Çeyiz alışverişi harcamaları olarak ev gereçleri, elektronik ev aletleri, dekorasyon, ev tekstili ve mutfak gereçlerinden oluşan diğer düğün masrafları, 2023 yılında 100 bin 801 lirayken 2024 yılında %68,7 artarak 170 bin 99 lira olarak hesaplandı.

Buğra Gökce: Bu ekonomik şartlarda gençler nasıl yuva kursun?

İPA Başkanı Buğra Gökce, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Erkeklere kız, kızlara ise erkek beğendiremiyoruz" açıklamasına, ekonomik şartların gençlerin evlilik hayallerini engellediğini söyleyerek tepki gösterdi.

Yaptığı paylaşımda İstanbul’daki düğün maliyetlerinin bir yılda %69,4 artarak 590 bin liraya ulaştığını söyleyen Gökce, ev kiralama maliyetlerinin ise 96 bin lirayı aştığını ifade etti. Bu verilerle gençlerin yuva kurmasının neredeyse imkansız hâle geldiğini söyleyen Gökce, Türkiye’de asgari ücretle çalışan bir gencin evlenebilmesi için yaklaşık 3 yıl boyunca hiç harcama yapmadan para biriktirmesi gerektiğini belirtti.

Gençlerin artan ekonomik zorluklar nedeniyle evlilik ve yuva kurma hayallerini gerçekleştiremediğini söyleyen Gökce, "Türkiye iyi yönetilirse gençlerin refahı da artar, iş de bulurlar, yuva da kurarlar. Bugün yaşanan sorunların sebebi Türkiye’nin hak ettiği gibi yönetilmemesidir” dedi.

TÜİK verileri: Evlilikler azalıyor, boşanmalar artıyor

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) “kaba evlenme hızı” verileri, 2001 yılında her 1.000 kişi başına 8,35 olan evlilik oranının, 2023’te 6,63’e düştüğünü gösteriyor. Aynı dönemde, boşanma oranları ise binde 1,41’den 2,01’e yükseliyor.

Düşen evlilik oranları ve ekonomik zorlukların doğurganlık hızına yansıması da dikkat çekiyor. TÜİK’in 2023 verilerine göre toplam doğurganlık hızı 1,51’e gerileyerek, nüfusun kendini yenileme düzeyi olan 2,10’un oldukça altına düştü. Veriler, Türkiye nüfusunun 2050’li yıllara kadar artacağını ancak 2100 yılında 77 milyonun altına düşeceğini öngörüyor.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) verilerine göre ise Türkiye’de 20-29 yaş aralığında ailesiyle yaşayan gençlerin oranı 2006 yılında %42 iken, 2022 yılında bu oran %56’ya yükseldi.