Eylem planı neler içeriyor?

Eylem planı 4 ana başlıktan oluşuyor.

1- Sığınmacı ve Düzensiz Göç Yönetiminin Güçlendirilmesi

Bu başlık ise 2 kategoriden oluşuyor.

(A) Kurumsal yeterlilik ve koordinasyonun güçlendirilmesi

• Raporda Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Avrupa Birliği ile işbirliği içinde zengin ülkelerin mülteci kontenjanlarını artırmaları ve Türkiye’de bulunan sığınmacıların bir bölümünün bu ülkelere yerleştirilmelerini sağlamaya çalışılacağı belirtiliyor.
• Uluslararası koruma başvurularının hızlı ve doğru bir şekilde sonuçlanması için çok sayıda ‘Uluslararası Koruma Statü Belirleme Merkezleri’ kurup bu alanda yetkin personel sayısını arttırılacağı vaat ediliyor.
• Belediyelere bütçe aktarırken belediye sınırları içinde yaşayan bütün nüfusu göz önünde bulunduracağı belirtiliyor.

(B) Şeffaflık ve dezenformasyonla mücadele

• Raporda göç ve sığınmacı konularında hatalı politikaların ve uygulamaların göçmen ve sığınmacıların hedef alınmasına kadar adli olaylara sebep olduğu ifade ediliyor.
• Sığınmacılar konusunda ve düzensiz göçün yönetiminde her zaman şeffaf ve hesap verebilir olacağı vaat ediliyor.
• Sığınmacılara karşı oluşturulan kirli bilgileri, yalan haberleri, onlara dönük düşmanlaştırma, kışkırtma ve nefret söylemlerini engelleyecek tedbirler alınacağının altı çiziliyor.

2- Düzensiz Göçün Engellenmesi

Bu başlık 2 kategoriden oluşuyor.

(A) Sınır güvenliğinin sağlanması

• Raporda TSK ve kolluk güçleri marifetiyle sınır bölgelerindeki izinsiz geçişlerinin engellenip göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti suçu ile etkili bir şekilde mücadele edileceği ifade ediliyor.

(B) Sığınma hakkı olmayan düzensiz göçmenlerin sınırdışı edilmesi

• Raporda halen kaçak yollarla Türkiye’ye girmiş bulunan ve kayıt dışı olarak Türkiye’de barınan ve çalışan kişilerin kimlikleri, kim oldukları, Türkiye’de ne işle meşgul olduklarının altı çiziliyor.
• Yasa dışı girişler konusunda geri gönderme politikalarının aktif bir biçimde uygulanacağı ifade ediliyor.
• Güvenli kaynak ülke ve güvenli üçüncü ülkelerden gelenlerin geri dönüş süreçlerini hızlandırılacağı, geri gönderme anlaşmalarını pratikte de etkili şekilde uygulanacağı ifade belirtiliyor.
• Kayıt altına alınmamış düzensiz göçmenlerin biyometrik kayıtlarını alarak, başka bir kimlikle yeniden ülkeye girme çabalarının önüne geçileceği vaat ediliyor.
• ‘Göç Mahkemeleri’ kurulacağı ifade ediliyor.
• Göç mahkemelerinin bir yabancı tarafından uluslararası koruma statüsü başvurusunda bulunulması üzerine ‘Uluslararası Koruma Statü Belirleme Merkezleri’ tarafından hızlı bir yargılama ile inceleneceği ve yeknesak bir uygulama ortaya konacağı vaat ediliyor.

3- Geçici Koruma Altındakilerin Ülkelerine Gönderilmesi

Bu başlık 4 kategoriden oluşuyor.

(A) Adil külfet paylaşımının sağlanması

• Raporda gelişmiş ülkeler dünyadaki mültecilerin sadece %15’ini kabul ederken kalan kısmı gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde yaşadığı ifade ediliyor.
• Başta BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) olmak üzere BM’nin tüm ihtisas birimleriyle iş birliğini arttırılacağı vaat ediliyor.

(B) Suriye’de çözümün tarafı olup geri dönüşlerin sağlanması

• Raporda kitlesel akınların sınırlardan kontrolsüz geçişlerin önlenmemesi, sağlıklı kayıt işlemlerinin yapılmaması ve gelenlerin ülkeye kontrolsüz ve plansız yerleşiminin büyük sorunlar ve maliyetler ortaya çıkarttığı belirtiliyor.
• Türkiye’deki Suriyelilerin gönüllü geri dönüşünü teşvik edici politikaları önceleneceği ve bu teşviklerin kaynakları için uluslararası destek kanallarını kullanılacağı ifade ediliyor.
• Geri dönüşün sağlanması için Şam Yönetimi ile de iş birliğine girip güvenli bölgeler oluşturulması için AB ve BM ile somut iş birliği yolları aranacağı söyleniyor.
• Suriye’de iç barışın ve güvenliğin sağlanması, sosyal ve ekonomik yaşamın gelişmesi için uluslararası kurumlarla ortak projelere destek verileceği, Şam Yönetimi ile gerekli iş birliğinin geliştireceği ve ülkesini terk etmiş kişilerin insan onuruna yaraşır şartlarda geri dönüşünün gerçekleştirileceği vaat ediliyor.
• Herhangi bir sebeple ve kendi rızasıyla Suriye’ye dönen kişilerin Geçici Koruma Statüsünün iptal edileceğinin altı çiziliyor.

(C) İstisnai vatandaşlık verilmesi uygulamasına son verilmesi

• Mevzuata göre geçici koruma altındakilerin vatandaşlığa başvuru hakkı bulunmadığı ifade ediliyor.
• Tüm yabancılar için istisnai vatandaşlık koşullarının değiştirileceği ve daraltacağı ifade ediliyor.
• Mevzuata aykırı olarak istisnai vatandaşlık verilmesi uygulamasına son verileceği belirtiliyor.

(D) Kamu düzenine yönelik tehditlerin ve kuralsızlığın ortadan kaldırılması

• Hiçbir il ve bölgede sığınmacıların kontrolsüz yoğunlaşmalarına ve gettolaşmasına izin verilmeyeceği ifade ediliyor.
• Geçici koruma altındaki Suriyelilerin ikamet illerini izinsiz terk etmesinin ve kaçak yollarla başka illerde çalışmasının önüne geçileceği belirtiliyor. Bu kişilerin ülke içinde seyahatlerinin izne tabi olacağı söyleniyor.
• Yabancıların izinsiz, ruhsatsız, kayıt dışı ve vergisiz çalışmasının, çalıştırmasının ve işyeri açmasının önüne geçileceği belirtiliyor.
• Suriyeli çocukların okula devamsızlığına karşı Millî Eğitim Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlarla beraber etkin bir devamsızlık takip sistemi oluşturulacağının altı çiziliyor.
• Sığınmacılara yönelik Türkçe dil kurslarını yaygınlaştırılacağı ve Türkçe öğrenimini teşvik edileceği vaat ediliyor.