aposto-logo
TR
TREN

#FanON: Feminist tasarımlarla hayal ettiğin dünyayı inşa etmek

Lola's Works, ürünleriyle feminist bir gelecek tahayyülünü yansıtıyor. Nasıl?

17 Aralık - Sneaks Up - Punto
Sneaks Up ile birlikte

AF1 efsanesinin kırkıncı yılı: Sneaks Up Sneaks Up'ın Air Force 1'in 40. yaşını kutladığı videoyu fotoğrafa tıklayarak izleyebilirsin Bugünkü bültene her adımında buram buram sokak kültürü kokan, artık ikonikleşmiş bir çift sneaker’ı davet ediyoruz: Karşında Nike Air Force 1 . Basketbol sahasından çıkıp zamanla müzik ve sokak kültürünün bir parçası hâline gelen, müzisyenlerden dans sanatçılarına ve sokak giyimi ikonlarına kadar herkes için her zaman bir spor ayakkabıdan daha fazlası olan AF1 , efsaneleştiği kırk yılı geride bırakıyor ve önündeki uzun yıllarda da sahneyi terk etmeyecek gibi görünüyor. Dünya çapında rapçiler ve tanınmış, sevilen isimler tarafından benimsenmesi nedeniyle popüler kültürde desteklenen AF1 , 2000'lerin başında müzik endüstrisinde modanın temel unsuru hâline geldi. Roc-a-Fella Records, üzerinde plak şirketinin işlemeli logosu bulunan özel bir beyaz Air Force 1 çiftine sahipken; Jay Z, Shyne, Nelly, Young Jeezy, Fat Joe ve G-Unit gibi o dönemin en büyük isimleri Air Force 1'i giymekle kalmayıp albümlerine de konu ettiler. Nike Air Force 1 ’in uzun ömrünü kutlamak ve AF1 ’in en yeni versiyonlarıyla tanışarak kırk yıllık bir moda ailesine katılmak için Sneaks Up mağazalarını ya da burayı ziyaret edebilirsin.

Daha fazlasını öğren

✏️ Gizem Öğüt

Kadın bedeninin eril tahakkümden kurtuluşunu konu edinerek yaratmaya başladığım işlerimle kadınların, LGBTİ+'ların ve tüm “öteki”lerin vücudunun ve cinselliğinin fetiş hâline getirilmesini, özgürlüklerinin kısıtlanmasını ve kendilerine karşı uygulanan baskı politikalarını eleştiriyorum.

Toplumsal normların dışında bırakılmış tüm “ötekileştirilen”lerin var olma mücadelesi aynı zamanda kendi mücadelem olduğu için sanatıma yön veriyor. Kadının cinselliği ve bedeni hep müstehcen algılandığı için erotik bir objeden öteye geçemeyen zihniyetlerle üzerinde tahakküm kurulan ve namus meselesi hâline getirilen, eril olanın “dişil” üzerinde kurduğu hakimiyet işlerimin temelini oluşturuyor.

İllüstrasyon: Gizem Öğüt


Kadınlık atanan bir vücutla büyümek: Bir kadın olarak vücudumun gelişmeye başladığı ilk ergenlik yıllarımdan beri içinde bulunduğum toplumda kendimi rahat ve güvende hissedemeyişimle sorgulamaya başladığım bu mevzu, daha fazla okumaya, anlamaya, araştırmaya ve şahit olmaya başladığım yıllarda daha da içselleştirdiğim ve sesimi bir şekilde çıkarmak zorunda hissettiğim bir hâle dönüştü. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği aşikâr olduğundan belki de gördüğüm en temel sorun bu olduğu için asıl mücadele alanımı bunlar oluşturdu.

İnsanlığın tarihi kadar eski olan ve Lilith’le başlayan eril tahakküm, yüzyıllar süren cadı avıyla birlikte günümüze kadar ulaşmış ve yeni boyutlar kazanmış durumda. Lola’s Works’te özellikle Habitat koleksiyonuyla yarattığım karakterler yıllar boyu gizlenen dünyalarını dışa vurmaya başlıyor.

Habitat koleksiyonu


Lola’s Works’ün Habitat koleksiyonu: İsyanı başlatmak

Lilith’le güç bulup bedenleri üzerindeki eril tahakkümü alt ediyorlar ve erkek egemen dünyanın normları dışında istisnayı bozmayan kaide olarak konumlandırılan kadın karakterler bedeninin çağrısına kulak vererek isyanı başlatıyorlar. Böylelikle Habitat koleksiyonunda tarih boyunca yalnızlığı ve bedeni lanetlenen, hazzı utanç sayılan kadınların özgürce ve cesurca bu duruma son vermesi tahayyül ediliyor. 

Tahayyül ettiklerini inşa etmek: Toplumsal baskılar, iktidar politikaları, sürekli gözlenen ve denetlenen olma hâlinden yola çıkarak kendi yaşam alanlarında izlenen karakterler kurguluyorum. Kendi habitatında kaldığı anlarda bile içgüdüsel olarak izlendiğini düşünen karakterler istemsizce geliştirdiği hem gözleyen hem de gözlenen kişilikleriyle var oluyorlar. Habitat, tüm bu rollerden sıyrılarak en doğal ve özgür oldukları halleri üzerine kurgulanıyor.

Gizem Öğüt, Paris, 2023


Yaratılan korkutma ve baskılama politikalarına, erkek olmayana reva görülen dünyaya karşı da rengarenk ve dikkat çekici kompozisyonlar yaratıyorum. Ne kadar görünmez olmamız istenirse o kadar görünür kılmaya çalışıyorum. 

Giyim kuşamı, cinsiyeti, nasıl göründüğü gibi sebeplerle yargılanıp sokakta özgürce yürümekten korkmak, bu korku ortamını doğuranlarla birlikte yargılayıcı bakışlarıyla buna ortak olanlardan soracak hesabımız var. Bu içgüdüyle ürün hâline dönüştürdüğüm işlerimi giyilebilir ve kullanılabilir hâle getirdim. 

Nasıl?: Giyilebilir ve kullanılabilir aktivizm

Görselleştirilmiş mesajlar veren panolar gibi giyip taşıdığımız bir hâle gelmesini istedim ve böylece sokaklarda kamusal alanlarda görünür kılmayı amaçladım. Neyi görmek istemiyorlarsa neyden rahatsızlık duyuyorlarsa hepsini rengârenk kompozisyonlarla dikkat çekici hâle getirip illüstratif şekilde göstererek bir karşı duruş yaratmak mücadelemde bana güç veriyor. 

Otobüste çantanın üzerindeki meme detaylarına merakla bakan gözler ya da yolda yürürken üstündeki tişörtte yer alan çıplak illüstrasyonlara bakanlar, hepsi bir şekilde Lola’s Works’le amaçladığım görünürlüğü sağlayabilmeye başladığımı hissettiriyor.

Sanata ve işe yansıyan feminizm: Kısacası feminist mücadelem sanatıma ve dolayısıyla işime de yansıdı böylece. Bu mevzular içerisinde daha birçok bahsetmek istediğim şey var eserlerimde. Hepsi zamanla gerçekleşmeyi, yaratılmayı bekliyor. 

Alara Demirel ve Türkü Ata, Lola's Works işleriyle
Fotoğraf: Deniz Sabuncu


Feminizm yalnızca kadınların kurtuluşu değil; tüm ötekileştirilenlerin, hakları gasp edilenlerin, varoluş ve özgürlük mücadelesi verenlerin kurtuluşu olduğu için daha çok üreterek söylenebilecek çok söz var kendi adıma. Lilith’ten bu yana güçlü ve özgür kadın karakterler toplumların standardize ettiği pasif rollerde olmayı reddettiği sürece cadı avına uğramaya devam ediyor. Her geçen gün çoğalarak güçleniyoruz. 

Feminist bir gelecek tahayyülü daha da anlam kazanıyor. Lola’s Works’le amaçladığım bu yolda toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlandığı, kabul edilegelmiş standartların yıkılabildiği, sınırların aşılabildiği, tüm bu düzende eril zihne bağlı hadsizliğin son bulduğu, tüm mücadelelerimizin sonuç verdiği bir gelecek umarım ki çok uzakta değil. Ve umuyorum ki tüm bu yaratımlar mücadelemizi kazanmamızda küçük de olsa bir adım oluyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

İLGİLİ BAŞLIKLAR

fetiş

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği

eril tahakküm

Gizem Öğüt

LGBTİ+

Lilith

Habitat

Lola’s

NEREDE YAYIMLANDI?

FanonFanon

BÜLTEN SAYISI

🏴‍☠️ Feminist aktivizm, kendi evrenine hayran olmak

Berk Kır'la kendi evrenini yakından tanımayı, Lola's Works'ün kurucusu Gizem Öğüt'le feminist tasarımlarla hayal ettiğin dünyayı inşa etmeyi konuşuyoruz.

15 Mar 2023

Sneaks Up ile birlikte
İllüstrasyon: Gizem Öğüt

YAZARLAR

Fanon

Fanzin kültürünü dijitale taşıyan Fanon, popüler kültürle ilişkili konuları her hafta çarşamba günü 18.00’de ele alıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

;