Fonksiyonellik (ve Kriz) Nedeniyle Elenen Aksesuarlar

Öte yandan sektörü çip krizine sürükleyen etkenlerden biri olan aşırı sayıdaki aksesuarın gerekliliğini de tartışabiliriz. Nissan firmasının İngiltere’de yaptığı bir araştırmaya göre kullanıcılar bu aksesuarların çoğunu ya bilmiyor ya da bilse bile kullanma gereği hissetmiyor. Araçlarındaki aksesuarları bilmeyen kullanıcıların sayısı %60 civarında. Geri kalan %40 oranındaki kullanıcı, bu aksesuarların çoğunu bilse bile kullanmıyor. Nissan bu araştırmaya dayanarak bundan sonraki pazarlama ve üretim stratejisini değiştireceğini çip krizinden önce açıklamıştı. Güvenlik, konfor, sürüş keyfi gibi tüm parametreleri yeniden değerlendirerek sadece kullanıcılar tarafından gerekli görülen aksesuarları arabalarına ekleyeceklerini belirttiler.

Yukarıda Nissan örneğinde de belirttiğim gibi otomotiv sektörü artık aksesuarların gerekliliği konusunda kendisini ciddi anlamda sorguluyor. Mesela silecek fonksiyonunun hızını Tesla gibi dokunmatik ekrandan ayarlamak yerine direksiyonun yanındaki bir koldan ayarlamak çok daha pratik. Ekrandan ayar yapmak daha fazla çip kullanımı ve daha az pratiklik demek. Tesla da bunu ciddi anlamda gözden geçiriyor. Tabii Tesla’nın bunu gözden geçirmesindeki nedenlerden biri Almanya’da yaşanan bir trafik kazası ve Alman mahkemesinin verdiği karar. Bu kararın emsal niteliğinde olacağından bahsediliyor.

2020 yılında Almanya’da yaşanan bir kazada, şoför yağmur sırasında sileceğin hızını ayarlamak için gözünü uzun süre yoldan ayırmak zorunda kalmıştı. Bunun üzerine mahkeme dokunmatik ekranı “elektronik medya” olarak değerlendirdi. Kanunlara göre radyo istasyonu ayarlamak, navigasyon sistemlerini ayarlamak ve önemli araç ayarlarını gerçekleştirmek elektronik medya olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle bu ayarlar sırasında şoförlerin bu ayarları ancak arabalarını kenara çekerek gerçekleştirmeleri bekleniyor. Amaç şoförlerin bu ekranları dikkati dağılmayacak şekilde, sadece kısa bir süre kullanmaları. Dava sonucunda kazayı yapan şoför haksız bulundu ve para cezasına çarptırıldı.

Sonuç olarak aksesuarların teknolojik ve havalı olmaları değil, aynı zamanda sürüş güvenliğini de tehdit etmeden planlanmaları gerekiyor. İşte tam bu noktada, çip krizinin de zorlamasıyla otomotiv üreticileri bazı aksesuarlar üzerinde önlem almaya karar verdiler.

Aksesuarlara Veda

Otomotiv üreticileri, krizin 2023 yılına kadar devam edeceğini öngörüyor. Bu durum onları bazı aksesuarları elemeye itti. Amaç, aksesuarları azaltarak çip kullanımını kontrol altına almak. Bu doğrultuda haberlerden topladığım bazı bilgileri paylaşmak isterim.

Cadillac, özellikle sıkışık trafikte çok sık kullanılan “eller serbest” (hands free) özelliğini kısıtlı modellere ekleyeceğini açıkladı. Şu anda sadece dev SUV Escalade bu durumdan etkilenmemiş gibi duruyor.

Ford, navigasyon özelliklerini kısıtlamaya başladı. Ford Türkiye ise çip krizinden daha az etkilenecek gibi görünüyor. Fabrikanın karlılığının yüksek olması nedeniyle tedarik edilen çiplerin çoğunluğunun Türkiye’deki fabrikaya yönlendirildiği söylentileri dolaşıyor.

Chevrolet/GMC, ısıtmalı koltuklardan ve direksiyondan tutun, HD radyoya kadar pek çok özelliği sınırlama kararı aldı. General Motors, kablosuz şarj özelliğini bir süre arabalarına eklemeyecek. Ayrıca start-stop özelliği ve ekonomik kullanımlarda 8 silindiri devreden çıkarak 4 silindir ile çalışmaya olanak veren sistem de müşterilere sunulamayacak.

Nissan, navigasyonun ve kamyonetlerdeki püskürtmeli kaplamayla kaplı bagajlarının bir süre müşterilerine sunamayacağını açıkladı. Ayrıca çeki demiri kapsamı Pathfinder modellerinin bazılarından elendi. Bu aksamda kullanılan çeşitli sensörler ve kablo demetlerinden tasarruf edilmesi sağlandı.

Mercedes, durumdan en çok etkilenen üreticilerden biri gibi görünüyor. Akıllı farlar, kablosuz telefon şarj cihazları, eller serbest aksesuarları, ses sistemleri gibi lüksün olmazsa olmazları araçlara aksesuar olarak eklenemeyecek.

BMW sorunu kökten çözdü. Pek çok modelde dokunmatik ekranı bir süre sunmayacaklarını açıkladılar. Önceden dokunmatik ekran opsiyonu ile sipariş vermiş olan müşterilere ABD ve Avrupa’da aksesuar bedelinin iade edileceğini açıkladılar.

Porsche, VW, Tesla gibi firmalarla bu liste uzayıp gidiyor. Yoğunlaşmanın daha çok navigasyon sistemlerinde, dokunmatik ekranlarda ve eller serbest özellikte aksesuarlarda olduğu dikkatinizden kaçmamıştır. Bu kapsamların son yıllarda belki gereğinden fazla yoğunlaşmasının, bu yoğunluğa çip üreticilerinin aynı hızda yanıt verememesinin faturası da müşteriye çıkacak gibi görünüyor. Müşteriler hem arzu ettikleri arabayı satın alamayacaklar hem de arabalarını daha pahalıya satın alacaklar.

Azalan aksesuarlara rağmen artan otomobil fiyatları durumu özetliyor. Sadece şimdi değil, gelecekte ikinci el otomobil alırken de herkes 2021 modellerden uzak durmaya çalışacaktır. Gerçekten şanssız bir dönem.