Gürcistan seçimleri: Cumhurbaşkanı, halkı seçimleri protesto etmeye çağırdı

Gürcistan'da Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili, Rusya yanlısı iktidar partisinin kazandığı seçimlere "özel Rus operasyonuyla" müdahale edildiğini belirterek halkı sokağa çağırdı. Cumhurbaşkanı, Pazar günü yaptığı açıklamada parlamento seçimlerinin sonuçlarını tanımadığını söyledi.

Perspektif: İktidardaki Gürcü Rüyası Partisi, hafta sonu yapılan parlamento seçimlerinde oyların % 54’ünü aldı. Muhalefet, hile karıştırıldığını iddia ettiği seçim sonuçlarını kabul etmezken Gürcü Rüyası Partisi’nin lideri ve Başbakan Irakli Kobakhidze "hile" iddialarını reddetti. Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili ise "seçim sonuçlarının değiştirildiğini" öne sürerek Gürcistan halkını Pazartesi gecesi başkent Tiflis’te parlamento önünde eylem yapmaya çağırdı.

• Sonuçlar, seçimleri “anayasal darbe” olarak nitelendiren Batı yanlısı muhalefetin Avrupa Birliği'ne katılma umutlarına darbe vurdu. Avrupa Birliği'nin merkezi Brüksel, Gürcü Rüyası'nın politikalarını sert bir dille eleştirirken, seçimin Gürcistan'ın AB'ye katılma şansı üzerinde belirleyici bir rol oynayacağını belirtti. Batı yanlısı Gürcüler, seçimleri Rusya ile bağları güçlendirmeye karşı Avrupa Birliği'yle entegrasyonu hızlandırmak arasında bir seçim olarak görüyordu.

İddialar: Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) gözlemcileri hem seçim günü hem de özellikle kampanya döneminde gerçekleşen sayısız ihlal olduğunu belirtti. OSCE gözlemcileri bireylerin yoğun bir şekilde izlenmesinin, misilleme korkusu olmadan oy verme kabiliyetleri konusunda kaygı yarattığını bildirdi. Kuruluş ayrıca, seçim öncesi eşit olmayan imkanların, oylamanın sonucu ve adil olup olmadığı konusundaki güvenin altını oyduğunu belirtti.

• Gürcü seçim gözlem grubu ISFED, sandıklara oy doldurulduğu, seçmenlerin korkutulduğu ve rüşvet verildiği iddiaları gibi seçim sonuçlarını etkileyebilecek şikayetler aldığını belirtti.

Bir adım geriden: Rusya ile Gürcistan arasında 2008'de Güney Osetya Savaşı olarak bilinen çatışmalar çıkmış, savaşın ardından Rusya'nın desteklediği Abhazya ve Güney Osetya bölgeleri Gürcistan'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etmişti. Rusya, 2008'de bu iki bölgenin sözde bağımsızlığını tanımış, Gürcistan ise buna karşılık Rusya ile diplomatik ilişkileri kesmişti.

• Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili, Rusya ile Gürcistan arasındaki savaşın 16. yılı vesilesiyle paylaştığı mesajında, Rusya’nın Gürcistan topraklarını işgal ettiğini belirterek, "İşgal unutulmadı. Buna asla alışmayacağız ve kabul etmeyeceğiz" ifadelerini kullanmıştı.

‘Oylar çalındı’ iddiası

Gürcü Rüyası'nın Genel Sekreteri Mamuka Mdinaradze, ilk sonuçların ardından gazetecilere yaptığı açıklamada “Gürcü Rüyası sağlam bir çoğunluk elde etti” dedi. Avrupa yanlısı bir platformda kampanya yürüten muhalefetteki Birleşik Ulusal Hareket'in (UNM) lideri Tina Bokuçava ise sonuçların “tahrif edildiğini” ve seçimin “çalındığını” iddia etti.

“Bu Gürcistan'ın geleceğini çalmaya yönelik bir girişimdir” diyen UNM, sonuçları kabul etmediklerini vurgulayarak, “Muhalefetin önümüzdeki saatlerde açıklanacak olan tüm eylem çağrılarında birlik içinde olmasını umuyoruz” diye ekledi. Akhali partisi lideri Nika Gvaramia da bunu hükümet tarafından yapılan “anayasal bir darbe” olarak niteledi ve “Gürcü Rüyası iktidarda kalmayacak” dedi.

Etki ajanlığı yasası: ‘Rusya yasası’

Gürcistan’da Mayıs sonunda yürürlüğe giren “yabancı etki ajanlığı” yasası on binlerce kişinin geniş çaplı protesto eylemlerine sebep olmuş, protestolar dünyada da gündem olmuştu. AB ve ABD'nin kınadığı “yabancı etki ajanlığı” düzenlemesine yönelik protesto eylemleri ülkede şiddetle bastırılmış, bazı muhalefet liderleri gözaltına alınmıştı. AB, "yabancı etki ajanlığı" düzenlemesinin yasalaşması nedeniyle Gürcistan’ın üyelik sürecinin resmen askıya alındığını duyurmuş; Gürcistan’a yapılan mali yardımın da durdurulmasına karar verilmişti.

Gürcistan kamuoyunda "Rusya yasası" olarak adlandırılan düzenleme, fonlarının en az %20'si yurt dışından gelen sivil toplum örgütleriyle medya kuruluşlarının "yabancı bir gücün çıkarlarını gözeten organizasyon" olarak kayıt altına alınmasını şart koşuyor. Hükümet "şeffaflık" adına bu yönde adım attıklarını söylerken, muhalefet ise bağımsız basın ve sivil toplum kuruluşlarının bu yolla ajan olarak nitelendirilmesinden ve susturulmasından endişe duyduğunu ifade ediyor.

• Editörün önerisi: ‘Etki ajanlığı’ düzenlemesi: Ne hedefleniyor, neden eleştiriliyor?