Hanoi, Vietnam

Ocak aylarında çekilmiş bir fotoğraf gördüm. Önce yerde yetişen bir bitki olduğunu sandım, sonra bitki olamayacak kadar sert bir sazlık olduğunu farkettim. Kırmızıya çalan pembe rengi bu sazlığın kendi rengi mi, yoksa boyanmış mı diye düşünürken biraz araştırınca bir gelenek keşfettim. O da Vietnam'ın "tütsü köyünde" düzinelerce köy sakini yeni yıl tatilinden önce kokulu tütsü çubukları yapmak için bambu kabuğunu öldürüp, kurutup, yontuyorlarmış. Bu fotoğraf da o anın fotoğrafıymış.

Arkeolojik belgelere göre, atalar ve tanrılar için tütsü yakmayı içeren ayin yaklaşık 6.000 yıl önce ortaya çıkmış. Din açısından Vietnamlılar, tütsü yakmanın görünen dünyayı görünmez dünyaya bağlayan köprü olduğuna inanıyorlar. Bu nedenle, dolunay gününde, ölüm anma töreninde, cenaze töreninde veya Hayalet Ayında, yeni yılda Vietnamlılar genellikle aileleri için iyi şeyler dua ederken atalarını hatırlamak ve onlara saygı göstermek için tütsü yakıyorlar.

Tütsü yakmak bizim hayatımıza da son yıllarda astroloji ve meditasyonun popülerleşmesi ile “cool” bir aktivite olarak girdi. Aslında Vietnam folklorüne göre (geleneklerine göre yani) her bir tütsü çubuğunun belirli bir anlamı varmış:

🎐1 tütsü çubuğu: kalbi sembolize eder, genellikle barış veya iyi iş için dua ederken kullanılır.

🎐2 tütsü çubuğu: ölülerin kurtuluşu için dua etmek; cenaze bitene kadar yas döneminde kullanılır.

🎐3 tütsü sıkıştırması: özellikle Budizm'de birçok ritüel anlamı var

🎐5 tütsü çıkartması: Kim-Moc-Thuy-Hoa-Tho'yu sembolize ediyor yani Dünyanın 5 elementi.

🎐7 ve 9 tütsü: iyi şeylerin olması için dua etmek.

Ancak 9 veya 1 tütsü çubuğu aynı anlama geliyor: Hayattaki her şey geçici ve tütsünün yakıldığı zaman kadar kısa.

Bu renkli, kokulu tütsülerin geldiği Vietnam köylerinden biri de Quang Phu Cau. Hanoi'nin eteklerindeki köyde, ailelerin bir yüzyıldan fazla bir süredir tütsü yapıyor ve bu onlar için büyük bir gurur kaynağı. Köyün sakinlerinden Dang Thi Hoa, parlak pembe tütsü çubukları arasında otururken, kendisi ile röportaj yapanlara "Bu çubukları yapmak geleneksel ve manevi bir iş" demiş.

Köy, Vietnam'da tütsü yapan birkaç nokta arasında yer alıyor, her partinin kokusu satılacakları bölgelerin zevklerine göre uyarlanıyormuş. Hoa'nın ailesi çubukları yapmaya 100 yıldan fazla bir süre önce başlamış ve annesi hala okuldan sonra kendisine yardım eden genç kızıyla birlikte sahaya çıkıyormuş. Zor bir iş olduğunu ama iki çocuğunu doktor büyütecek kadar para kazandığını söylüyor. Olur da bir gün Vietnam’a tütsülerin yapıldığı Ocak-Şubat aylarında gidersen, bu şahane manzaranın fotoğrafını çekmeyi unutma.