Bilmek nasıl ve nereye kadar ?

İnsan olarak, merakımızın ve onun getirilerinin ne denli önemli olduğunu bugüne kadar çoktan öğrendik. Dolayısıyla bildiklerimizi, yaşadıklarımıza katkı sağlamakla birlikte, ondan alıp götürebilen detaylar bütünü olarak nitelendirmek doğru olacaktır. Çünkü “her bilgi iyidir” diye bir konu olmadığı gibi “iyi bilginin nerede ve nasıl kullanıldığı” da tartışmalı bir başka konudur.

Bilmenin başı ve sonu

Bilmek temelde; sormak, görmek, anlamak ve okumaktan yani öğrenmekten geçiyor. Fakat anahtar, saydığım bu eylemelerin doluluğuyla orantılı. Öğrenirken arkası sağlam fotoğraflar oluşturmak gerekiyor. 

Bilmek tek taraflı düşünülmemelidir.

Uzmanlığın çok değerli olduğu bir çağda yaşıyor olmamız, alanında uzmanlaşan kişilerin bilme eylemini tek taraflı gerçekleştirmemesinden kaynaklanıyor. 2000’lerle birlikte geri dönüp baktığımızda gördük ki aslında tüm alanlar birbiriyle bağlantılı. Bu demek oluyor ki: Örneğin sanatı ve bilimi girift ele aldığında farklı bakış açısı kazanan insan, uzmanlaştığı konuda daha geniş bir perspektif edinecektir. Tam da bu yüzdendir ki mimarlık, tasarım ve moda tasarımı gibi alanlar teoride, ve pratikte sanatsal çerçeveyle değerlendirilirken birbirine atıfta bulunurlar. Hatta bununla kalmaz arkeoloji, sosyoloji gibi alanlara da dokunurlar…

Kendi hayatımızı (iş yaşamı, sosyal yaşam vd.) tasarlarken de bilmenin bize kazandırdıklarıyla eş hareket ederiz. Kendimizi nerede ve nasıl konumlandırdığımız aslında bununla bağlantılıdır. Hayatımızı kökten değiştirecek kararlar alırken de bildiklerimizi tartar öyle adımlar atarız. Bugün popülerleşen “kişisel gelişim” söylemleri ve davranışları tabii ki kendini dinleme, doğru kararlar verebilme ve iç huzur için yapılması gerekeni öğütler. Fakat, kişisel gelişim hiçbir zaman “iyi bir lider olmak için ya da mutlu bir hayat için yapılması gereken 10 şey” şeklinde açıklanamaz.

Dolayısıyla insanın kendini geliştirmek ya da bilme doyumuna ulaşmak (hiç bir zaman ulaşılabilir bir nokta değil :)) en azından tatmin olmak için aynı konular üzerinde yüzlerce içerikten yararlanmanın dışında bir şeyler yapması gerekir. Kişi farklı dalların görüşlerini kendi uzmanlık alanıyla ortak düşünerek ortaya bambaşka bir bilme / öğrenme biçimi çıkarabilir. Özellikle dijital çağın sağladığı kolaylıklardan yararlanarak çok yönlü bilme biçimini kendi hayatımıza çok rahat entegre edebiliriz.

Bilmek ve başarmak

Başarıya giden yol ise ondan ne anladığımızla yakından ilgilidir. Yani çok bilenin ne kadar başarılı olacağı konusu yine tartışılır. Çünkü özellikle 2000’ler sonrası (Marshall McLuhan’ın ortaya attığı tabirle) “küresel köy”e dönen dünyada elimizin altında olan enformasyon bolluğunu -ki bunu kirlilik olarak da değerlendirebiliriz- tartabilmek önemlidir. Araştırmaya giriştiğimiz konuyu tek kaynaklı incelediğimizde kaçıracağımız birçok önemli nokta olacağı gibi yanlış bilgiyle de karşılaşacağız.

Başarıdan ne anladığımızı herkesin kendi hayatına göre değerlendirmesi sağlıklı olacaktır ama elbette ki dünyayı değiştiren icatlara imza atmış bir mucidi kuşkusuz hepimiz başarılı buluruz. Bu iki farklı değerlendirme ölçütüne göre hareket edilse bile bilmeye çabalama fikri çok yönlü ve amaçlı olmalıdır ki Stuart Hall’un de çalışmalarında değindiği okuma biçimlerinden doğru bilgiye en yatkın olanına (eleştirel okuma) erişmeye açık olmalıdır.

Hall’un da söylediği gibi “Dominant-hegemonik pozisyon, eleştirel-müzakereci okuma ve muhalif okuma” Bilgiyi anlama, değerlendirme ve yaşama uygulama aşamasında önem kazanır. 

Sonuç olarak bilmeyi konumlandırdığımız yer ile onu geliştirme yöntemimiz arasında bağlantı vardır ve bu bağlantı çok yönlü araştırmalar ile daha kapsayıcı bir hal alır.

Haftaya cumartesi saat 10:00’da görüşmek dileğiyle. Hoşça kal!