"Kaybettiğimde Tehlike Şekilde Kaybediyorum" *

ECEM HAVLE

“Kaybettiğimde, tehlikeli bir şekilde kaybediyorum.” Arsène Wenger’dan ter dökmek, acı ve bencillik üzerine…

Arsène Wenger: Zorluk çekerken neyin önemli neyin önemsiz olduğuna konsantre olabiliyorum. 

Eski Arsenal menajeri, futbolun en iyi ve en kötü dönemlerini yaşadı. Kendi kendini mahvetmeyi, tek fikirli olmayı ve işinin hayatından aldıklarını anlatıyor.

Arsène Wenger, bu güzel oyuna karşı sevgisinin her şeyi bitiren bir bağımlılık olduğunu biliyordu. 34 sene boyunca farklı takımları yönetti ve bunun 22 senesi çok sevdiği Arsenal’dı, bu süreç boyunca kazanma duygusu tarafından adeta ele geçirilmişti. Onun bu bağlılığı zaman zaman muhteşem sonuçlar verdi. Bazen ise, kendi kendini mahvetti.

“Rekabet, hayatını yavaş yavaş yer ve seni küçük bir canavara çevirir.” diyor 2019'dan beri çalıştığı Fifa'nın Zürih genel merkezindeki ofisinden görüntülü görüşme yaparken. “İşte ben böyle oldum, evet. Tüm hayatım üst düzey rekabetle geçti ve bu beni psikolojik olarak takıntılı, yüzeysel ve her şeyi bırakıp bir sonraki oyunu kazanamayan biri yapıyor.”

Hayatı ve kariyeri hakkında yeni bir belgesel olan Arsène Wenger: Invincible’da “Hayatımın anlamı futboldu. Bazen bundan korkuyorum." diyor.

Bu tek fikirliliğin ne kadar korkutucu olduğunu sorduğumda “Hayatta, mesela sanatta, keşfetmediğim başka önemli şeyler var.” diyor. “Belki de çok alanı olan bir şeyde sadece dahiler başarılı olabilir. Ben dahi değildim; tüm enerjimi tek bir şeye adadım.”

Ama işe yaradığı inkâr edilemez. Wenger 1996 yılında Arsenal’a geldiğinde neredeyse anında etkisi görüldü. İkinci sezonunda Premier Lig şampiyonluğunu ve FA Cup’ı kazandı, bu çifte başarıyı kazanan ilk yabancı menajer oldu ve birkaç yıl sonra aynısını tekrar yaptı. En büyük başarısı 2003/04 sezonunda Arsenal'ın Premier Lig şampiyonluğunu tek bir maç kaybetmeden kazanması ve ‘Invincibles’ olarak tanınmasıydı. Hatta en büyük rakibi olan Sir Alex Ferguson, hakkını verdi ve şu yorumu yaptı: “Başarı bir kenara, bu her şeyin üstünde.” Arsenal hala 49 maçla lig tarihinin en uzun yenilmezlik serisi rekorunu elinde tutuyor.

Wenger, yenilmezlik sezonundan iki yıl önce, takıma bunu yapabileceğini düşündüğünü söylediğinde alay konusu olmuştu. Şimdi bununla ilgili: “Yüksek hedefler koymazsanız insanları gidebilecekleri kadar ileri gitmeye zorlayamazsınız.” diyor.

Saha içinde olduğu kadar saha dışında da engeller vardı. Wenger, ligdeki ilk yabancı menajerlerden biriydi ve onun gelişi İngiliz futbolunun içe dönük bir monokültürden bugünkü küresel oyuna dönüşmesine katkı sağladı. Kuşkucu basın “Arsene kim?” manşetleri atıyordu. Kazanılan maçlar şüpheciliği düşmanlığa dönüştürdü, Arsenal’ın efsane futbolcularından Ian Wright belgeselde; "yabancı bir menajer olduğu ve farklı şeyler yaptığı için bir olumsuzluk yığını” olduğunu belirtiyor.

Wenger'in görevden alındığına dair asılsız haberler ve özel hayatı hakkında yanlış bir haber yayınlamak üzere olduğu dedikodusu ortaya çıktı. O zamanlar Arsenal’ın stadyumu olan Highbury’nin dışındaki merdivenlerde doğaçlama bir basın toplantısı düzenledi ve yalanları reddetmeye hazır olduğunu söyledi. O hikâye hiç yayınlanmadı.

“Bunlarla başa çıkmak için yeterli olgunluğa sahiptim.” diyor Wenger. “Sanırım bir özelliğim var, zor durumda kaldığımda, neyin önemli ve neyin daha az önemli olduğuna konsantre olabiliyorum. O aşamada şaşkındım ancak yapabileceğimi düşündüğüm şeyi yapmamı yani futbol takımı yönetmem gerektiğini hissettim. Bu yüzden istikrarsız değildim.”

Farklı kıtalardan oyuncular gelmeye başladıkça belirgin bir kültür değişimi yaşandı ve bireysel performanslar devrim niteliğindeki konseptlerle desteklendi; Ray Parlour’un önerisini takip etmeyerek maçtan bir gece 10 pintlik bir azalmanın yerine sağlıklı bir diyet uyguladı. Wenger, Arsenal’ın oyun sitilini daha etkileyici ve doğaçlama bir hücum oyununa çevirdi, doruğa ulaşıldığında ise “Wengerball” ismi koyuldu. Ayrıca soyunma odasına sakinlik getirdi. Wright, Wenger'in devre arasında ayrım gözetmeksizin "seni yere sermeyen/alt etmeyen" ilk menajeri olduğunu söyledi.

Wenger, “Her zaman en önemli şeyin, neler olup bittiğine dair iyi bir teşhis koymak olduğunu hissettim” diyor. Saç kurutma makinesi yöntemi (oyuncularınıza bağırmak) daha çok hayal kırıklıklarınızı gidermek içindir ama verimli değildir. Eğer bunu her hafta yaparsınız, inşalar yöneticilerin davranışlarına uyum sağlamaya başlar. Nazik ve duruma hâkim olmanın, ne yapmanız gerektiğine dair bir işaret vermenin daha önemli olduğunu düşündüm.

“En muhteşem olan değil en verimli olan nedir? diye düşündüm. Tutkulu bir karakterim var; onu kaybettiğimde tehlikeli bir şekilde kaybederim. Bu yüzden kendimi kontrol etmeyi öğrendim. Çünkü kontrolden çıktığınızda tamiri mümkün olmayan hatalar yapabilirsiniz.”

Röportajın çevirisinin tamamına buradan ulaşabilirsiniz:

* Bu röportaj, Guardian'da yayınlanmıştır.