Küresel fintech pazarına yön verecek 3 gelişme

Küresel fintech ekosistemi, yapay zeka alanındaki gelişmelerin baş döndürdüğü, yatırımlar bakımından sakin geçen 2023 ve 2024’ün ardından 2025 yılına daha umutlu bir başlangıç yaptı. Forbes tarafından dünyanın en iyi 50 fintech girişimi arasında gösterilen ABD merkezli Tala’nın kurucusu ve CEO’su Shivani Siroya, Fast Company için kaleme aldığı makalede 2025'i şekillendirecek öngörülerini paylaştı.

Hindistan, Meksika, Filipinler ve Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelere odaklanan Tala’nın CEO’su Siroya, makalesinde yapay zeka ve blockchain teknolojilerinin finans sektörünü nasıl değiştireceğini analiz etti. Siroya, 2025 yılında bu gelişime ışık tutacak konuları 3 ana başlık altında topladı: Yeniden tasarlanan krediler, yapay zeka ile sıçrama dönemi ve stablecoin (sabit para) evrimi…

^{Tala CEO’su Shivani Siroya}

Dünya nüfusunun büyük bir kısmının ihtiyaç duydukları finansal hizmetlere erişemediğini hatırlatan Tala, bu kişilerin geleneksel finansal hizmetler sektöründen dışlandığının, tasarruf, kredi, fatura ödeme araçlarına erişemediğinin altını çiziyor. Kurulduğu ilk günden bu yana gelişmekte olan ülkelerdeki faaliyetleri ile yeni nesil finansal hizmetlere erişemeyen milyonlarca kullanıcıya hizmet veren Tala’nın CEO’su Siroya, 2025 yılındaki gelişmelerin bu durumu tersine çevireceği konusunda her zamankinden daha iyimser.

Ekosistemi şekillendirecek 3 trend

Siroya’nın 2025’i geçmiş yıllardan daha farklı kılacağına inandığı 3 temel konu başlığı bulunuyor. Şimdi al sonra öde ile zenginleşen kredi seçeneklerinde yeni modellerinin geliştirilmesi, LLM başta olmak üzere yapay zeka dillerinin iş akışını iyileştirmesi ve sabit paraların daha fazla benimsenmesi fintech pazarında öne çıkan gelişmeler olacak.

Kredilerde dönüşüm: Gelişmiş ülkelerde vatandaşların büyük bir kısmı, alışverişlerde kredi kartlarını özgürce kullanırken kredi kartına erişimin düşük olduğu coğrafyalarda skorlama sistemleri hala sorun olmaya devam ediyor. Geleneksel bankalar ve finansal kurumlar, müşterilerinin kredibilitesini belirlemek için yaklaşık yarım yüzyıl önce oluşturulmuş sistemleri kullanıyor ve bunun değişmesi artık bir zorunluluk haline geldi. Gelişen pazarlardaki şimdi al sonra öde çözümleri ve süper app’lerin sunduğu alternatif yöntemler, ödemeleri kolaylaştırıyor olsa da daha alınacak çok yol var.

Örneğin, teminatsız, kefilsiz anlık kredi ürünleri gibi basit çözümler kredi erişimini artırabilir ve 21. yüzyıl için tasarlanmış yeni modellerin geliştirilmesine yardımcı olabilir. Siroya’ya göre, krediler konusunda köklü değişim, bireylerin ve şirketlerin kredibilitesini belirlemek için gerçek zamanlı ve ileriye dönük verilerin kullanımıyla başlayacak. Hatta Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı fintech ekosistemlerinde bu dönüşüm başladı bile.

LLM'in dönüşü etkisi: Yapay zeka teknolojileri, fintech pazarı başta olmak üzere tüm dünyayı kasıp kavuruyor. Siroya, yapay zekanın gelişim öyküsünde büyük dil modelleri (LLM) açısından büyük resmin kaçırıldığını düşünüyor:

“LLM'ler büyük ölçüde verilere erişebiliyor ancak belirli sorunları çözmek için önemli bağlam ve kamuya açık olmayan verilerden yoksunlar. Gerçek fırsat, mevcut LLM'lerin gücünün bir şirketin uzmanlığı, özel araçları ve kendi verileriyle birleştiğinde geliştirilen ürünlerde yatıyor. 2025 yılında ve yakın gelecekte, daha fazla şirketin mevcut iş akışlarını iyileştirmek ve müşterilerine yenilikçi çözümler sunmak için LLM'leri kendi teknolojilerine entegre ettiğini göreceğiz.”

Stablecoin benimsenmesi: Kripto paralar gibi blok zinciri ağlarında çalışan stablecoin’ler (sabit paralar), ABD Doları gibi belirli bir para biriminin değerine sabitleniyor. Örneğin, bir ABD doları stablecoin’i her zaman tam olarak bir ABD doları değerinde olmayı hedefler. Bu ilk bakışta devrim niteliğinde bir kavram gibi görünmese de aslında etkisi çok daha büyük olabilir.

Stablecoin teknolojisi, coğrafi kısıtlamalar olmaksızın, geleneksel finans kurumlarının maliyetinin çok daha altında, yılın 365 günü anında işlem yapılabilmesini sağlıyor. Bu durum, yüksek ücretler talep eden, tek bir işlem için günler harcayan ve yalnızca hafta içinde belirli zaman aralıklarında açık olan bankalar gibi aracıların ihtiyacını ortadan kaldırıyor.

Sabit paraların küresel olarak benimsenmesinde son yıllarda güçlü bir ivme gördüklerini hatırlatan Siroya, 2025 yılında özellikle bankacılık hizmetlerinin yetersiz kaldığı pazarlarda, bu teknolojinin ana akım kullanımında büyük bir adım atılacağına inanıyor.