Küresel unicorn pazarına bir bakış: İki tanesinden biri fintech

Girişimciliğin yükselen trend olduğu 2000'li yıllarla birlikte literatüre giren kavramların başında "unicorn" kelimesi geliyor. 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaşan şirketler için kullanılan "unicorn" girişimler arasına sürekli yenileri katılıyor. İki tanesinden biri fintech olan unicorn girişimler, çeşitli aşamalarda topladıkları yatırımlarla işlerini büyüterek değerlemelerini artırıyor ve küresel devlere dönüşüyor. 

Peki, 2024 Mart dönemi itibarıyla kaç tane unicorn var ve unicorn girişimlere sağlanan finansal desteğin kaynağı olan şirketler hangileri? Aposto Fintech olarak bu sayımızda küresel unicornları ve bu girişimlere sermaye sağlayan VC (Venture Capital - Girişim Sermayesi) şirketlerine göz atalım istedik. 

Dünyada 1.520, Avrupa'da 152 unicorn var

Esasında unicorn kavramı için 1 milyar dolar eşiği net olsa da şirket değerlemelerinde uygulanan yöntemler ve sonuçlarında küçük farklılıklar görülebiliyor. Bu nedenle küresel unicorn sayısında farklı platformlarda farklı sayılar görmeniz mümkün. Analizimizde unicorn sayısında tabela tutan girişimcilik dünyasının iki güçlü platformu Cruncbase ve Sifted verilerinden faydalandık. Crunchbase'in küresel çaptaki listesine göre, 1.520 unicorn bulunurken İngiltere merkezli yayın Sifted'in verileri ise Avrupa'da 152 unicorn olduğuna işaret ediyor.

Her 2 unicorndan 1'i fintech 

Yine Crunchbase'e göre, 1.520 unicornun yatırımlarla topladığı finansal kaynağın büyüklüğü 925 milyar dolara ulaşırken bu şirketler toplamda 5 trilyon dolarlık değerleme ile devasa bir pazar oluşturuyor. Unicornların faaliyet gösterdiği sektörlere bakıldığında zirvede 832 girişim ile yazılım sektörü bulunurken 392 girişim ile fintechler ikinci sırada yer alıyor. Ödeme platformları (185), finansman ve yatırım teknolojileri (120) de eklendiğinde neredeyse her iki unicorndan bir tanesi fintech girişimi olarak karşımıza çıkıyor. Listede bilgi teknolojileri alanı da 340 unicorn çıkaran iddialı sektörler arasında. En az unicorn girişimi bulunan medya ve eğlence sektöründe dahi 100'den fazla girişim bulunuyor. 

Avrupa'da zirveye İsveç damgası

Peki unicornların ülkeler bazında dağılımları ne durumda? Rakamlar bazında ele alındığından sıralama, dünya ekonomisindeki en güçlü ülkeler sıralamasıyla aynı. 1.520 unicornun 737'si ABD'de, 279'u Çin ve 88 tanesi Hindistan'da bulunuyor. Dördüncü ve beşinci sıralarda ise Avrupa'dan İngiltere (61) ve Almanya (39) yer alıyor. 

Unicorn listelerine Avrupa özelinde baktığımızda ise Sifted daha ayrıntılı bilgi sunuyor. Sifted'a göre, elektrikli araçlar için lityum iyon teknolojisinde uzmanlaşmış İsveçli akü geliştiricisi ve üreticisi Northvolt, 7 milyar avro ile Avrupa'da en fazla yatırım toplayan unicorn. İkinci sıradaki 3,8 milyar avroluk yatırım ile fintech devi Klarna'yı İngiliz Octopus Energy 2,3 milyar avro ile izliyor. Sıralamanın dördüncü basamağında 2,1 milyar avro yatırım ile Türkiye'den Getir bulunuyor. 5. sırada listenin ilk iki basamağında olduğu gibi İsveç'ten H2 Green Steel 1,9 milyar avro yatırım ile yer alıyor. 

Unicornların ülkelere ve sektörlere göre değerlendirmesine baktıktan sonra bir de bu girişimlere kaynak sağlayan şirketlere göz atalım. Sifted'ın derlemesini baz aldığımızda, dünyada en az 1 unicorn yatırımı bulunan 102 farklı yatırımcı/VC var. ABD'li girişim sermayesi şirketi Accel, 29 unicorn yatırımı ile bu alanda ilk sırada. Accel'in yatırım yaptığı girişim sayısı ise 82. Accel'in ardından portföyünde en fazla unicorn bulunan VC şirketi, İngiltere merkezli Index Ventures ve platformun 25'i unicorn olmak üzere 74 girişimde yatırımı bulunuyor. Listede Fransa'dan Eurazeo 24 unicorn, Japon Softbank 24 unicorn, ABD'li Insight Partners 22 unicorn yatırımı ile ilk 5'i tamamlıyor.