Lokma Studio ile inovasyon üzerine

Lokma yerli ve yabancı webtoonların Türkçe başta olmak üzere hizmet verdiği bölgelerin yerel dillerinde lisanslı yayınını yapan bir uygulama. Aposto’da da yayımlanan Dev Köpek Pi dışında Terek, Yazarımdan Çizerimden Nefret Ediyorum gibi çeşitli webtoonlar LOKMA'da ücretsiz olarak takip edilebiliyor.

Lokma Studio CEO ve co-founder’ı Hun Jang Cho ve COO ve co-founder’ı MinSoo Kim ile Lokma Studio’nun kuruluşu ve webtoonlar üzerinden yayıncılıkta inovasyonu konuştuk.

Hun Jang, MinSoo ve webtoonlar

Hun Jang ve MinSoo Türkiye’de geçen çocukluklarından beri arkadaşlar. Hun Jang Türkiye’den taşındığında Güney Kore’de Kakao Entertainment’ta çalışırken webtoonların dünyasını yakından tanıma fırsatı oluyor. Webtoonların tüm dünya kültürlerinde sahip olabileceği etkiyi fark edince, bunu Türkiye’ye getirme fikri doğuyor ve hemen MinSoo’yu arıyor. MinSoo zaten webtoonları ve Türkçe karikatürleri yıllardır çok sevdiği için gerisi kendiliğinden geliyor ve servisine eylül ayında başlayan Lokma, hız kesmeden webtoonları okurlarına taşımaya devam ediyor.

Webtoon, Güney Kore’de ortaya çıkıyor. Buna orada internet teknolojilerinin çok hızlı gelişmiş olması ve çizgi roman kültürüne bulunan yoğun ilgi ortam hazırlıyor. MinSoo, Kore’de Japonya'yla kültürel ihracat yapmanın uzun süre yasak olduğunu, bu yüzden o dönemde Japon çizgi romanlarına büyük bir arzu olduğunu, hem üretmeye, hem tüketmeye ilginin çok olduğunu ama erişim olmadığını anlatıyor. Bunun kırılma noktası da tabii ki teknoloji oluyor:

“İnternette ne yayıncıya ne dağıtımcıya ihtiyaç var. Bu nedenle internetle birlikte büyük bir patlama oldu. İnternet üzerinden paylaşılan bütün çizgi romanlara webtoon denmeye başladı. Teknoloji çok hızlı ilerleyince, tüketim de çok hızlı ilerleyince webtoon kendi çizgi roman formatına dönüştü.

Webtoonlar dikey formatta, kolaylıkla okunabilen, belirli, düzenli formatta yayınlanıyor. Haftalık yayın programlarına döndü, tüketim şekilleri tüketim şekilleri biraz daha uzun soluklu hikâyelerin kısa bölümler hâlinde anlatıldığı diziye benzer bir formata dönüşmeye başladı. Web sitesi ve internette kullandığımız her şey aşağı kaydırma üzerine olduğu için format giderek değişti ve webtoon çok özgün bir formata dönüştü. İnternette gördüğünüz her çizgi roman artık webtoon değil.”

Hun Jang ekliyor:

“Şu an gördüğümüz webtoonlar optimize olmuş bir format. Önce PC’de başladı, karikatürler ve çizgi romanlar dijital formata, sonsuz kaydırmaya adapte oldu."

Ve webtoonlar sahneye çıkıyor.

Çocukluğundan beri Kore ve Japon manga türleriyle, Amerikan ve Avrupa çizgi romanlarıyla ve Türkiye'deki karikatür dünyasıyla ilgilenen MinSoo şöyle diyor:

“Çizgi roman bir nevi modern mitoloji olarak anlamlandırabileceğimiz bir tür. Benim ilgimin kaynağı Batman, Superman gibi kahramanlar değil, gündelik hayatta, sıradanlık içinde de kendini bulan kahramanların yolculuğuydu.”

Lokma'nın Aposto'da yayımlanan webtoonu Dev Köpek Pi gibi. Miyoung Baek, webtoonu kendi hayatından, gerçek olaylardan ilhamla çiziyor. Türkiye'ye taşınan Baek'in hazırladığı bölümler, onları buraya taşıyan uçak yolculuğundan itibaren köpeği Pi'yi takip ediyor.

Lokma'ya abone ol

Bir yayıncılık değeri olarak inovasyon

Lokma, Türkiye'de yalnızca webtoon yayını yapan ilk dijital platform. Bir ülkede bir şeyi ilk yapan olmanın onlar için ne anlama geldiğini merak ediyorum. Hun Jang şöyle diyor:

“Hem eğlenceli hem de zor olan alt yapıyı kurmak oldu. Daha önce bu dijital format denense de ‘webtoon exclusive’ olan ilk platformuz.

Sanatçılara bu formatı kullanmayı göstermek, bir hikâyeyi bu formatla nasıl anlatabileceklerini aktarmak ilginç bir deneyim oldu. Yaratan, üreten insanlarla çalışırken onlara bir yapı, içinde çalışmaları gereken bir düzen sunmanın, bu işin uzun vadede uygulanabilir bir endüstriye, sektöre dönüşmesine katkı sağlayacağına inanıyorum.”

MinSoo, bu yeniliğin okurlar üzerindeki etkilerine değiniyor:

“Okurları adapte etmek zorlayıcı ama keyifli bir süreç. Türkiye’de tabii ki Leman gibi sürekli yayınlar, çizgi roman ve karikatür ağırlıklı yayınlar çok vardı. Fakat ABD’de çizgi romanlar iki haftalık ya da aylık fasiküller olarak çıkar, sonra toparlanarak kitap olur. Japonya’da devam eden büyük bir sürü çizgi roman, kısa kısa bölümlerinin birleştiği kitaplar olarak yayımlanır, telefon rehberleri vardı eskiden, bunlar o kalınlıkta olur. Tüketiciler sürekli yayın takip etmeye alışıklar. Türkiye’de böyle bir kültür tam oluşmadığı için bölümleri dizi takip eder gibi takip etme alışkanlıkları yok. Yasal olmayan siteler üzerinden bu siteleri takip eden arkadaşlar da buna alışık değil. Ama her hafta aynı saatte bizim uygulamamızda aynı hikâyeyi okuyabilecekleri bir format sunuyoruz. En keyif aldığımız kısım da yerli çizerlerin bu formata çok ilgi gösteriyor olması.

Hun Jang ve MinSoo için webtoonlar yalnızca bir format, Lokma Studio yalnızca bir şirket değil. Hun Jang şöyle diyor:

“Biz bütün endüstriyi etkileyecek bir devrim yaptığımıza inanıyoruz. Yalnızca şirketimizin değil, sektörümüzün gelişmesiyle insanlara sevdikleri şeyi yapmaları için ilham vermeye ve bununla geçinebilmelerine imkân sağlamaya çalışıyoruz. Yaratıcı insanların yalnızca para kazanmak için yaptıkları işleri oluyor, eğer bu formattan bir endüstri yaratabilirsek, bizim için en tatmin edici olacak olan bu olur.”

Yayıncılık dünyasında webtoonları nerede konumlandırdıklarını merak ediyorum. Bu format çizgi roman ve mangalar dışında hangi mecralardan ilhamla ortaya çıkmış? Ve ilham aldıklarını şimdi nasıl dönüştürüyor?

MinSoo şöyle açıklıyor:

“İşin sürekliliğinden yanayız. Bir filmdense bir televizyon dizisi gibi okurun hayatının bir parçası olsun istiyoruz. Her gün saatlerce webtoon okumaktansa insanlar günlük rutinleri içinde 5-10 dakika keyif alabileceğini bilsin istiyoruz. Herkes bunu yaşamıştır, sevdiğimiz bir dizinin bölümünün çıkacağı gün, moralimiz bozuk olsa da onu izleme beklentisiyle daha keyifli bir gün sürebiliyorduk. Öyle bir hissiyat olsun istiyoruz.

Aynı zamanda bu düzenli buluşmayla bir topluluk olsun istiyoruz, sürekli bir iletişim olsun istiyoruz. Dijital çağda tüketiciye yakın bir içerik türüyle sanatçıların da kullanıcılardan feedback alarak yeni bölümlerini şekillendirmelerini, bunun hayatlarında keyifli bir alan olmasını istiyoruz. Aynı şeyleri seven insanların bir araya geldiği bir ‘community’ alanı olarak."

Sonsuz inovasyon potansiyeli

Hun Jang, webtoonların potansiyeline inanıyor ve dijital ortamda yayıncılık yapmanın inovasyona nasıl kapı aralayabileceğini şöyle anlatıyor:

“Yalnızca bir platform değil, bir IP (‘intellectual property’ – fikri mülkiyet) şirketi olmak istiyoruz. Kendi içeriğimizi üretiyor ve platformumuzda yayımlıyoruz. Bu fikri mülkiyetlerin potansiyeli uçsuz bucaksız.

Herkes orijinal içerik arıyor, herkes bir sonraki Squid Game’i bulmak istiyor. Webtoonlar burada inovasyon ve köklü değişiklik yapabilir. Bu yalnızca çizgi romanları değil sinemayı, televizyonu da etkileyecek bir değişiklik, çünkü çok geniş kaynak malzemelerimiz var. Hem de bunun arkasını veriyle doldurabiliyoruz.

Webtoon okurlarının etkileşimi ve geribildirimi bize yol gösteriyor. Bir hikâyenin ne kadar popüler, ne kadar başarılı olabileceğini önden görebiliyoruz. Bu da televizyon stüdyolarına, film endüstrisine kendi formatlarında kendi içeriklerini veri güdümlü metriklere dayalı şekilde tasarlama imkânı sunuyor. İşe webtoonlarla başlasak da etkisi bunun çok daha ötesinde.”

Hun Jang sonsuz bir potansiyelden bahsediyor. Bu bana hikâye anlatıcılığının öngörülemez potansiyelini, kültürel dünyalarımız üzerindeki dönüştürücü etkilerini hatırlatıyor. Ve bu röportaj serimizde sık sık olduğu gibi eskinin gücünü yenilikle parlatan formatlara geri dönüyoruz.

Yeni bir hikâye anlatıcılığı

Hikâye anlatıcılığının bu olanaklar sayesinde nasıl geliştiğini, bunlardan nasıl etkilendiğini merak ediyorum. MinSoo şöyle söylüyor:

“Her şeyin özünde hikâye var ve en çok hikâyenin, güncel ve yeni hikâyelerin en hızlı üretildiği alanlardan biri webtoon. ‘Sadece bir yazarsan yazabilirsin, sadece profesyonel çizersen çizebilirsin’ durumunu aştık. Hikâye anlatımında da belli başlı kuralların deforme olduğu, yeni kuralların ortaya çıktığı bir evrimleşme çağındayız. İnsanlar istediklerini internet üzerinden paylaşabiliyorlar. Çok klasik, başı, ortası ve sonu olan, karakter ve hikâye gelişimi olan klasik kurgulu hikâyeler de anlatmak isteyebilirler, her gün farklı hikâyeler de anlatabilirler, günlük gibi sıradan olayları da yazabilirler. Sadece telefondaki mesajlaşmaları üzerinden hikâye anlatımı yapan arkadaşlar var. Konular da çok değişiyor. Hikâyenin anlatıldığı platformlar da değiştiği için tüketim biçimi de değişiyor.

Artık dijital cihazlarımız üzerinden okuyoruz kitapları, burada teknolojiyi kullanarak dramatizasyon yapabileceğimiz bir ortam var. Ses efektleri, fona müzik koymak gibi farklı deneyimler sunabilir. Teknolojiyle harmanlanarak daha interaktif bir deneyim sağlanabiliyor. Neredeyse gerçek zamanlı olarak kullanıcıdan feedback alınabiliyor. Bu da yeni denemelere yol açıyor, yakın gelecekte karşılaşacaklarımız baya ilginç olacaktır diye tahmin ediyorum.”

Röportajdan bize kalan, geleceğe yönelik bir heyecan oluyor: Hikâye anlatıcılığının dönüşümünü izlemek üzere, webtoonları gelişirken potansiyelinin öngöremediğimiz sonuçlarına yönelik, ve tabii ki Dev Köpek Pi gibi kahramanlarla maceralara atılmak üzere.