"Aydan görünen zafer": Orbán yeniden seçildi

Macaristan'daki parlamento seçimlerinde 8 milyon seçmen sandık başına gitti. Dördüncü kez göreve gelmek isteyen Başbakan Viktor Orbán altı muhalefet partisinin bir araya geldiği ittifaka karşı yarıştı. Ülkeyi Orbán'dan kurtarmak için buluştuklarını belirten Macaristan için Birlik ittifakı, Peter Márki-Zay'ı Orbán'ın rakibi olarak seçti.

Macaristan Ulusal Seçim Ofisinin (NVI) paylaştığı verilere göre, oyların büyük çoğunluğu sayıldı ve Orbán'ın partisi Fidesz ile koalisyonu, seçimi %57'lik oranla yeniden kazandı. Altı partinin oluşturduğu koalisyon ise oyların %34'ünü aldı. 

• Daha önce: Márki-Zay, Orbán'ın propaganda yaptığını, maaşlı troller ordusu bulunduğunu ve sınırsız mali kaynaklara sahip olduğunu vurgulamıştı.

Dördüncü kez seçilen Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, seçimin ardından gerçekleştirdiği konuşmasında şunları söyledi: 

"Aydan görebileceğiniz kadar büyük bir zafer. Brüksel'den kesinlikle görebilirsiniz. Bu zaferi hayatımızın sonuna kadar hatırlayacağız, çünkü çok sayıda rakibe karşı savaşmak zorunda kaldık  Nasıl oldu da herkes bize karşı birleşirken en çok biz kazandık?"

Neden eleştiriliyor? 

Orbán ve Avrupa Komisyonu arasında devam eden anlaşmazlığın seçim sonuçlarına yön vermesi beklendi. Muhalifler; Orbán'ı Macaristan'ın hukuk sistemine müdahale ettiği, hukukun üstünlüğünü zedelediği, göç karşıtı politikalar oluşturduğu ve ülkeyi Avrupa Birliği'nin (AB) değerlerinden uzaklaştırdığı gerekçesiyle eleştiriyor. Muhalif liderler, Macaristan'ın AB'nin bir parçası olduğunu hatırlatırken blokla iş birliğini geliştirmeye söz verdi. 

Komisyon; Macaristan'daki televizyon programlarında, filmlerde ya da okullardaki cinsel eğitim programlarında eşcinselliğin gösterilmesini veya tanıtılmasını yasaklayan yasayı eleştiriyor. Orbán ise komisyonun bu konuda sömürgeci gibi hareket ettiğini savunuyor.

Neden önemli?

AB ve NATO üyesi olan Macaristan'ın, Orbán yönetiminde demokrasiden uzaklaştığı düşünülüyor. Orbán'ın azınlık haklarına yönelik tutumu AB'nin demokratik kimliğini test ederken ülkenin jeopolitik belirsizliğinin de Rusya ve Çin'in NATO'ya bakış açısını değiştirebileceğine inanılıyor. Rusya'nın, Macaristan'ı NATO'nun zayıf halkası olarak görebileceği ihtimali değerlendiriliyor. 

Orbán, Ukrayna'nın işgali konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i eleştirmekten kaçındığı için muhalefet kendisine tepki gösteriyor. Muhalefet, Rusya'ya enerji sektöründe yaptırım uygulanmasına da sıcak bakmayan Orbán'ın Putin'e karşı ılımlı bir bakış açısı güttüğünü savunuyor. 

Muhalefet lideri Márki-Zay, Orbán'ın Putin'e benzediğini ve blok içinde liberal olmayan bir devlet kurmayı arzuladığını öne sürüyor. Araştırma ve danışmanlık şirketi Political Capital Institute'nün direktörü Péter Krekó, Putin ve Orbán'ın benzer ideolojilerden geldiğini ifade ediyor. Orbán'ın rol model olarak Rusya'yı örnek aldığının altını çizen Krekó; Orbán'ın LGBTİ+ karşıtı ve muhafazakâr tutumunun Putin'in başkanlık döneminin ilk yıllarına benzediğini söylüyor. 

Popülist rejimlerin sonu gelecek mi?

Orbán'ın küresel sağ için bir simge hâline dönüşmesi de oyların önemini arttırdı. Orbán'ın kaybetmesi, popülist rejimlerin muhalefet partilerinin ittifakıyla dağılabileceğine yönelik inancı pekiştirecekti. Seçimde halkın, okulların eşcinsellikle ilgili öğretilerini kısıtlayan yasa hakkında görüş bildirmesi de istendi.

Düşünce kuruluşu Republikon Institute'nün strateji direktörü Andrea Virág, Ukrayna'nın işgalinin seçim sonuçlarını etkileyebileceğine işaret etmişti. Orbán, Macaristan'ın ne Ukrayna'nın ne de Rusya'nın tarafında yer alacağını söylemişti. İttifak grubu ise iktidara geldiği bir durumda Ukrayna'ya silah yardımı yapacağının sözünü vermişti. Orbán, Macaristan'ın kendi çıkarlarını düşünmesi ve gerginliğin dışında kalması gerektiğini dile getirmişti.