Kraliçelerin tahtını sarsmanın ölümcül sonuçları olabilir. Kraliçenin ayağına basmadan önce iki kere düşünmeniz gerekir. Yaklaşmadan önce derin bir nefes alın. Onu önemsediğinizi, ona saygı duyduğunuzu, ona daima sadık olacağınızı hatırlatın. Onun konumuna özen gösterin, tahtına sahip çıkın. Halkını rönesansa taşırken yanında olun.Beyoncé yeni bir albüm hazırlığında olduğunu duyurduğunda aklımdan bunlar geçmiyordu tabii. Biliyorsunuz, Beren Saat ve Kıvanç Tatlıtuğ yıllar sonra yeniden bir araya geliyor. Öyle bir heyecan ki bana Beyoncé'nin sahnelere döneceğini bile unutturdu.&nbsp;Gerçi Beyoncé sahneden uzak da değildi. Fırtınalı bir aşk yaşadığı eşi bey Jay Z'yle Louvre'un içinde dillere destan bir klip çekti. Ağzımız açık izledik. Umarım herkes bir gün Louvre’da klip çekecek kadar zengin olur. Biri klibi üzerime fırlatsa ve klip bana bir tokat gibi çarpsa… Var bi’ hayalimiz.Derken Beyoncé'nin albümü sızdırıldı.<img src="https://images.aposto.com/2022/6/5/1659110022824.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">🖼 The Carters - Apeshit<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Şimdi yalan yok:&nbsp;Merak ettim, kulaklarım kesinlikle dans etmeye hazırdı. Ama tam da yukarıda bahsettiğim sebeplerden ötürü sabırla bugünü bekledim. Kraliçeme saygım her şeyin üzerindedir.&nbsp;Renaissance, şimdilerde müzik dinlenebilen her yerde. Çabuk Öyle Bir Geçer Zaman Ki'de Mete'nin evi yakma sahnesini kapatın ve albümü dinleyin.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hükümet kadın olmak tam zamanlı mesai işidir</h2>Malum bu sıralar pop camiası epeyce karışık. Selena Gomez müziği bıraktı; Demi Lovato hayaletlerin gerçek olduğuna inanıyor; Ariana Grande bu yazıya konu olacak değil; Dua Lipa'nın da yeni saç rengini belirlemek için Kuaför Melahat’te sıraya girdiğini düşünüyorum. Adele'in son albümü beklenen etkiyi yaratmadı. İşte bu karanlık dönemde, bir kurtarıcı geldi. Beyoncé, “Atımı alır, hepinizi kovalarım valla!”&nbsp;demiş bile olabilir. Hükümet gibi gelirim, özgürlüğün savunucusu, yedi diyarın galibi falan filan…Ne diyordum? Bu ne saygısızlık canım! İki gün bekleseniz ölüyor musunuz? Karga bile yavrusunu bekler gibi bir atasözü yok muydu? Hiç mi YGS sonucu beklemediniz?&nbsp;Biraz da ciddiyet: Sanatçının haklarını ihlal ettiğinizin farkında mısınız?&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/6/5/1659111244377.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.84" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Enflasyon unutturan albüm</h2>Elbette, albümü dinlemeyi bugüne ertelediğim için her şarkıya göz atamadım. Ama Beyoncé'nin dediği gibi öyle sessiz sakin bir albüm değil. Dans etmeli, uygun koşullarda saç baş dağıtmalı, parti şarkılarıyla dolu bir albüm hayal edin. Romantik de değil. Aşk şarkıları dinlemeyi de beklemeyin. Seksi, sıra dışı ve güçlü bir albüm olduğu aşikâr. Lemonade'le kıyaslarsanız çok yüksek ihtimaldir ki beğenmeyeceksiniz.&nbsp;Fakat Beyoncé bir şeyi iki kez asla yapmaz. Beyoncé tekrara düşmez, Beyoncé yanlış bir şeye imza atmaz. Bu yazının çılgınlar ötesi bir hayran tarafından yazıldığı yeterince açıksa biraz albümden bahsedelim.&nbsp;Gönül isterdi ki keyfe keder olsun, bir ağlayalım bir gülelim. Domatesin kilosuna içlenirken dinleyelim. Ancak enflasyon, her yerde yüksek değil ve herkes her an geçim kaygısıyla yaşamıyor. Beyoncé reis, bizi yine düşünmüş ama. Albüm dünyanın kötü bir yer olduğu gerçeğinden uzaklaşmak isteyenlere göreymiş.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/6/5/1659110278722.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">🐎 Renaissance<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Albümü Türkiye ekonomisine ithafen yapmış olabilir mi? Öyle değilse bile, bu hayali kurmak serbest. Renaissance'ı dinleyen herkesin kendini büyük bir gece kulübünde hissedeceği kesin. 16 şarkıdan oluşan albüm, midede kelebekler uçuran aşırı enerjik, süper dinamik ve ultra pop bir şölen sunuyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hayaller country, hayatlar tekno-pop</h2>Yer yer tekno nidaları da atan Beyonce'nin yeni bir şeyler deneme arzusunu görmek mümkün. R&amp;B'den yavaş yavaş uzaklaştığı bu albümde, elektronik olmaya yemin etmiş gibi. İnsan <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/0TwBtDAWpkpM3srywFVOV5?si=7f1f1ec585c041aa" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Crazy in Love</a> günlerini özlemiyor değil. Korkuya mahal yok, Beyoncé hâlâ bildiğimiz Beyoncé.&nbsp;Ama ne yalan söyleyeyim, bu kulaklar country özledi.&nbsp;Albümdeki <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/5de5oSUFB9KxtDOYUfIwig?si=b4c7f8603e8c46ae" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Church Girl</a> parçası, kulaklara dev hizmet niteliğinde bir country havası verse de boşuna heveslenmeyin. Bu albümde her şey disko, her şey ritmik pop. Tam da Beyonce'nin dediği gibi, seksi hissettiğiniz bir şarkı dizisine hazır olun. Ateşli ve isyankâr bir aşkın ayak seslerini duyar gibisiniz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/6/5/1659110618976.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">🪩 Renaissance<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Fox’un yeni çıkan lise dizisinde çalması pek muhtemel <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/1kINLseIy6cqaRZQSI7sPH?si=8446a72a0bba4212" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">I'm That Girl</a>,&nbsp;adından da anlaşıldığı üzere bir it-girl&nbsp;şarkısı. Hani her lisede havalı bir kız olur, herkesin gözü onun üzerindedir, işte o kızın şarkısı.&nbsp;Eğer havalı değilseniz, dinlemeyin. Ya da dinleyin ve 4 dakikalığına Serena van der Woodsen gibi hissedin. Oradan albümün en iddialı şarkısı olduğuna inandığım <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/5pBl6aDQqw0b0O0t640BUB?si=fdc89f92eda54457" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Thique</a>'e atlayabilirsiniz. Halk içinde dinlenmemesi tavsiye edilir.&nbsp;Öte yandan, albümün Beyoncé hayranlarını sekteye uğratacağını ve ufak şaşkınlıklar yaratacağını belirtmekte sakınca görmüyorum. Ne var ki alışılagelmiş çizgilerde yürümek Beyoncé'nin kitabında yazmaz. Bu sebepten 16 şarkıya 16 gün tanıyın. Her şarkıyı özümseyerek dinleyin. Seneye Adele'le Grammy kapışmasına gireceği şimdiden belli.&nbsp;Kırmadığın rekor kalmasın, tuttuğun altın, dağıttığın müzik olsun be kraliçem!

Fanzin kültürünü dijitale taşıyan Fanon, popüler kültürle ilişkili konuları her hafta çarşamba günü 18.00’de ele alıyor.

Fanon

Alışılagelmiş çizgilerde yürümek Beyoncé'nin kitabında yazmaz. Bu sebepten 16 şarkıya 16 gün tanıyın.

Kraliçenin tahtını sarsmak: Albümü sızdırılan Beyoncé’nin amansız dönüşü

Elon Musk, bu hafta Twitter'ın en büyük hissedarı olduğu açıklandıktan sonra şirketin yönetim kuruluna da <a fr-original-style="" href="https://edition.cnn.com/2022/04/05/tech/elon-musk-twitter-board/index.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">katıldı</a>. Musk, 2024'ün sonuna kadar kurulda kalacağına ve kurulun bir parçası olduğu süre boyunca %14,9'dan fazla hisse satın almayacağına söz verdi. Şirketin CEO'su Parag Agrawal, Musk'ın kurula değer katacağına inandıklarını söyledi. Musk da platformda iyileştirmeler yapmak için heyecanlı olduğunu ve Agrawal'la çalışmayı dört gözle beklediğini belirtti.&nbsp;<img src="https://embed.apos.to/assets/2022/3/2022-04-07T13:42:57.517Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" alt="Parag Agrawal tweeti" width="550" ratio="1.64" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Twitter üzerinden yapılan duyuru<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Nasıl yorumlanıyor?</h2>Şirketin son dönemde içerik üreticileri için çalışmalarını artırdığı, abonelik hizmetleri ve reklam araçlarına yönelik yeni gelir modellerini denediği biliniyor. Agrawal'ın üzerinde baskı olduğu ve dışardan gelecek tehditlere karşı savunmasız kaldığı iddia ediliyor. Bu noktada Musk'ın savunmasızlığı kırması ve Agrawal'a siper olması bekleniyor. Şirketteki hissesinin büyüklüğünün de Musk'ı yumuşak bir güce dönüştüreceği düşünülüyor. Şirket içindeki aktivist yatırımcıların Agrawal'ın liderliğini sorgulamayı da bir kenara bırakacağına inanılıyor. &nbsp;Öte yandan Musk'ın şirkete katılmasının ardından Agrawal'ın kendi vizyonu ve Musk'ın popülerliği arasında denge kurmasının gerekeceği de değerlendiriliyor. Teknoloji yazarı Casey Newton, Musk'ın Agrawal'ın koltuğuna oturma ihtimaline değiniyor ve Agrawal'a dikkatli olmasını öneriyor. Musk'ın gelecek aylarda platformlarda değişiklikler yapılmasını sağlayabileceğine yönelik görüşler de öne <a fr-original-style="" href="https://www.theverge.com/2022/4/6/23012831/twitter-elon-musk-parag-agrawal-ceo-board-seat-what-next" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çıkıyor</a>.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yayın politikasına karışamıyor</h2>Twitter sözcüsü Adrian Zamora, Musk'ın kurula katılmasının bir Twitter kullanıcısı olarak uyması gereken kurallar olduğu gerçeğini değiştirmediğini söylüyor. Musk'ın platformun yayın politikaları üzerinde söz sahibi olmayacağını belirten Zamora, "Twitter, politikalarının ve kurallarının geliştirilmesinde ve uygulanmasında kendini tarafsızlığa adamıştır,"&nbsp;diyor.&nbsp;Zamora, topluluk kurallarını hissedarların ya da yönetim kurulunun belirlemediğini, bu grubun yalnızca danışmanlık ve geri bildirim hizmeti sağladığını dile getiriyor. Sözcü, günlük operasyonel kararları Twitter yönetim ekibinin aldığına vurgu yapıyor.&nbsp;Musk'ın platformun ifade özgürlüğü politikalarında değişiklik öngördüğü tahmin ediliyor. Musk'ın kurula dâhil olmasına yönelik tartışmalar sürerken platformun içerik denetleme stratejilerine karşı da şüpheli yaklaştığı düşünülüyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Twitter için risk teşkil ediyor mu?&nbsp;</h2>Syracuse Üniversitesi'nde İletişim Çalışmaları alanında görev yapan Jennifer Grygiel, Musk'ın gerçek amacını bilmediklerinin altını çiziyor ve girişimcinin Twitter'ı yok etmek isteyebileceğini iddia ediyor. Yatırım araştırmaları şirketi CFRA'in analisti Angelo Zino, Musk'ın platform için doğru insan olduğunu ifade ediyor. Musk'ın değişim için baskı yaptığını ve öz geçmişinde başarısızlık görmeye tahammülünün olmadığını <a fr-original-style="" href="https://abcnews.go.com/Technology/wireStory/explainer-elon-musk-twitter-users-83895503" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtiyor</a>.&nbsp;Yatırım danışmanlığı alanında çalışan Meredith Benton, Musk'ın gelişine sıcak bakmıyor. Musk'ın kurulda üstleneceği rolün diğer yatırımcılar adına endişe verici olduğunu söyleyen Benton, Tesla'nın siyah çalışanlara ayrımcılık yaptığına yönelik iddiaları da hatırlatıyor. Danışman, Musk'ın Twitter'ın stratejik yönetimini baltalayabileceğine ve platformun önünde bir mücadele olduğuna inanıyor.

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

5 dakikada gündeme hakim ol.

Aposto Gündem

Teknoloji girişimcisi, hem Twitter'ın en büyük hissedarı hem de yönetim kurulunda.

Elon Musk, Twitter'da: Destekçi mi rakip mi? 

Ukrayna'nın işgalinin, Fransa'da pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunun sonuçlarını etkileyebileceği öngörüldü. İşgal, seçim kampanyasının seyrini değiştirirken ülkede mühimmat stokları ve nükleer saldırı tehdidi de ulusal kamuoyunun tartışma alanına girdi.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Seçimlerde işgal etkisi</h2>İşgal, son dönemde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'a NATO üyeliğini kullanma ve mekik diplomasisi yürütme şansı verdi. Macron'un rakipleri arasında öne çıkan Marine Le Pen de anketlerde yükselişe geçti. Le Pen'in kontrolsüz göçü durdurmaya ve İslam'la ilişkilendirilen ideolojileri ortadan kaldırmaya yönelik söylemi, siyasetçinin kampanya sürecine şekil verdi. Macron'un bir diğer rakibi Eric Zemmour da Le Pen'in duruşuna yakın bir portre çizdi. Millet odaklı söylemlerde bulunan Zemmour, 1 milyon göçmeni sınır dışı edeceğine yönelik açıklamalarla dikkat çekti. Öte yandan Le Pen ve Zemmour'un Avrupa Birliği'ne şüpheci yaklaşımları son dönemde azaldı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sağın önlenemez yükselişi: Macron'un Avrupa yanlısı tutumu seçim sürecinde pozitif etki yaratırken halkın baskısı üzerine göçmen politikasında sıkılaşmaya gitti. Ülkede sağ görüşün yükselişi ve aşırı sağın ana akım trendler arasına girmesinin de seçim sonucunu etkileyeceğine işaret edildi. Jean-Luc Melenchon, Anne Hidalgo ve Valerie Pecresse gibi adaylar ise anketlerde geri planda kaldı.&nbsp;</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Seçmen ne istiyor?&nbsp;</h2>Seçmenin odağında hayat pahalılığı, pandeminin ekonomik sonuçları, yüksek enerji fiyatları ve Ukrayna'nın işgalinin olduğu biliniyor. Ülkedeki anketlere göre, halkın %90'ı Ukrayna'da yaşananlar konusunda endişe duyarken seçmenin Putin'e karşı bir tutum aldığı da söyleniyor. Seçmenlerin Macron'un nükleer enerjiden yararlanmaya yönelik açıklamalarını desteklediği görüşü ön plana çıkıyor. Gıda ve akaryakıt fiyatlarındaki artışların yanı sıra telefon faturaları, konut fiyatları gibi sabit maliyetlerin de seçmenleri mücadele içinde bıraktığına vurgu yapılıyor. Vatandaşların %69'u Macron döneminde satın alma güçlerinin düştüğünü dile getiriyor.&nbsp;Ücret ve akaryakıt fiyatlarına karşı yapılan protestoların Macron'un yeniden seçilmesi durumunda artabileceği öngörülüyor. Le Pen'in seçilirse akaryakıttaki KDV oranını azaltacağını ve aile vergi kredilerini arttırarak her haneye ayda yaklaşık 200 avro destek sağlayacağını önermesi Le Pen'i Macron'un rakipleri arasında lider konumuna getiriyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neler olacak?</h2>Macron da sağ partilerinin kazanma ihtimalinin olduğunu ve aşırılıkçı düşüncelerin sayısının artış gösterdiğini söylüyor. Nefretin kamusal tartışmalarla normalleştirildiğini ve insanların bu duruma alıştığını belirten Macron, koltuğu başka birinin kazanabileceğini dile getiriyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Le Pen ve Macron çatışması:&nbsp;Le Pen'in anketlerde Macron'la başa baş gitmesi de ülkede aşırı sağın popülerliliğinin arttığını gösteriyor. Macron, sağ partilerden birinin seçimi kazanmasının küresel bir dengesizlik yaratacağını savunuyor. Jeopolitik, çevresel ve ekonomik risklerin oluşacağını düşünen Macron'un seçmen üzerinde korkutma taktiği oynadığı iddia ediliyor.&nbsp;</li></ul>Politico yazarı John Lichfield, Macron'un kayıtsız ve pasif seçmeni canlandırmaya çalıştığını ifade <a fr-original-style="" href="https://www.politico.eu/article/emmanuel-macron-france-election-scare-tactic/?utm_source=LinkedIn&utm_medium=social" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ediyor</a>. Lichfield, Le Pen'i Macron'un esas rakibi olarak tanımlıyor; ancak Le Pen'in popülerliği artsa bile sonucun değişmeyeceğini ve Macron'un bir kez daha cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturacağını öngörüyor.

Fransa seçimlerinde Ukrayna etkisi: Macron tekrar kazanabilir mi?

Macaristan'daki parlamento seçimlerinde 8 milyon seçmen sandık başına gitti. Dördüncü kez göreve gelmek isteyen Başbakan Viktor Orbán&nbsp;altı muhalefet partisinin bir araya geldiği ittifaka karşı yarıştı. Ülkeyi Orbán'dan kurtarmak için buluştuklarını belirten Macaristan için Birlik ittifakı, Peter Márki-Zay'ı Orbán'ın rakibi olarak seçti.Macaristan Ulusal Seçim Ofisinin (NVI) paylaştığı verilere göre, oyların büyük çoğunluğu sayıldı ve Orbán'ın partisi Fidesz ile koalisyonu, seçimi %57'lik oranla yeniden kazandı. Altı partinin oluşturduğu koalisyon ise oyların %34'ünü aldı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Daha önce:&nbsp;Márki-Zay, Orbán'ın propaganda yaptığını, maaşlı troller ordusu bulunduğunu ve sınırsız mali kaynaklara sahip olduğunu vurgulamıştı.</li></ul>Dördüncü kez seçilen Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, seçimin ardından gerçekleştirdiği konuşmasında şunları söyledi:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Aydan görebileceğiniz kadar büyük bir zafer. Brüksel'den kesinlikle görebilirsiniz. Bu zaferi hayatımızın sonuna kadar hatırlayacağız, çünkü çok sayıda rakibe karşı savaşmak zorunda kaldık &nbsp;Nasıl oldu da herkes bize karşı birleşirken en çok biz kazandık?"</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neden eleştiriliyor?&nbsp;</h2>Orbán ve Avrupa Komisyonu arasında devam eden anlaşmazlığın seçim sonuçlarına yön vermesi beklendi. Muhalifler; Orbán'ı Macaristan'ın hukuk sistemine müdahale ettiği, hukukun üstünlüğünü zedelediği, göç karşıtı politikalar oluşturduğu ve ülkeyi Avrupa Birliği'nin (AB) değerlerinden uzaklaştırdığı gerekçesiyle eleştiriyor. Muhalif liderler, Macaristan'ın AB'nin bir parçası olduğunu hatırlatırken blokla iş birliğini geliştirmeye söz verdi.&nbsp;Komisyon; Macaristan'daki televizyon programlarında, filmlerde ya da okullardaki cinsel eğitim programlarında eşcinselliğin gösterilmesini veya tanıtılmasını yasaklayan yasayı eleştiriyor. Orbán ise komisyonun bu konuda sömürgeci gibi hareket ettiğini savunuyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neden önemli?</h2>AB ve NATO üyesi olan Macaristan'ın, Orbán yönetiminde demokrasiden uzaklaştığı düşünülüyor. Orbán'ın azınlık haklarına yönelik tutumu AB'nin demokratik kimliğini test ederken ülkenin jeopolitik belirsizliğinin de Rusya ve Çin'in NATO'ya bakış açısını değiştirebileceğine inanılıyor. Rusya'nın, Macaristan'ı NATO'nun zayıf halkası olarak görebileceği ihtimali değerlendiriliyor.&nbsp;Orbán, Ukrayna'nın işgali konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i eleştirmekten kaçındığı için muhalefet kendisine tepki gösteriyor. Muhalefet, Rusya'ya enerji sektöründe yaptırım uygulanmasına da sıcak bakmayan Orbán'ın Putin'e karşı ılımlı bir bakış açısı güttüğünü savunuyor.&nbsp;Muhalefet lideri Márki-Zay, Orbán'ın Putin'e benzediğini ve blok içinde liberal olmayan bir devlet kurmayı arzuladığını öne sürüyor. Araştırma ve danışmanlık şirketi Political Capital Institute'nün direktörü Péter Krekó, Putin ve Orbán'ın benzer ideolojilerden geldiğini ifade ediyor. Orbán'ın rol model olarak Rusya'yı örnek aldığının altını çizen Krekó; Orbán'ın LGBTİ+ karşıtı ve muhafazakâr tutumunun Putin'in başkanlık döneminin ilk yıllarına benzediğini söylüyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Popülist rejimlerin sonu gelecek mi?</h2>Orbán'ın küresel sağ için bir simge hâline dönüşmesi de oyların önemini arttırdı. Orbán'ın kaybetmesi, popülist rejimlerin muhalefet partilerinin ittifakıyla dağılabileceğine yönelik inancı pekiştirecekti. Seçimde halkın, okulların eşcinsellikle ilgili öğretilerini kısıtlayan yasa hakkında görüş bildirmesi de istendi.Düşünce kuruluşu Republikon Institute'nün strateji direktörü Andrea Virág, Ukrayna'nın işgalinin seçim sonuçlarını etkileyebileceğine işaret etmişti. Orbán, Macaristan'ın ne Ukrayna'nın ne de Rusya'nın tarafında yer alacağını söylemişti. İttifak grubu ise iktidara geldiği bir durumda Ukrayna'ya silah yardımı yapacağının sözünü vermişti. Orbán, Macaristan'ın kendi çıkarlarını düşünmesi ve gerginliğin dışında kalması gerektiğini dile getirmişti.

"Aydan görünen zafer": Orbán yeniden seçildi

Doğal gaz fiyatlarına mesken abonesine %35; elektrik üretiminde kullanılan doğal gaza %44,30; elektrik üretimi dışındaki doğal gaza da %50 zam yapıldı. Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ), zamlara ilişkin açıklamasında "Bilindiği üzere, doğal gaz ithal bir enerji kaynağı olup, %99'dan fazlası yapılan uluslararası anlaşmalar çerçevesinde yurt dışı arz kaynaklarından temin edilmektedir." ifadelerini kullandı.BOTAŞ, piyasalarda olağanüstü bir dalgalanma yaşandığını ve enerji fiyatlarındaki artışın dünya ülkelerinde de görüldüğünü belirtti. Yüksek enerji fiyatlarının Türkiye'deki tüketicilere bugüne kadar yansıtılmadığını söyleyen BOTAŞ, Avrupa genelinde en düşük fiyatlı doğal gazın Türkiye'de olduğunu savundu. BOTAŞ Genel Müdürü Burhan Özcan, zammı üzülerek yaptıklarını vurguladı ve "Biz de tabii bu fiyat artışından mutlu değiliz, yapmak zorunda mıydık? Evet yapmak zorundaydık."&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/haber/botas-genel-muduru-avrupa-ile-karsilastirdigimizda-inanilmaz-fiyat-farkliliklari-var-bu-zammi-yapmak-zorundaydik,1024940" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">dedi</a>.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Muhalefetin tepkisi</h2>CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Akkuş İlgezdi, zam kararına "Yeter artık! Yönetemiyorsunuz!" şeklinde tepki <a fr-original-style="" href="https://www.sozcu.com.tr/2022/gundem/dogalgaz-zammina-siyasilerden-tepki-7046703/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gösterdi</a>.CHP Sözcüsü&nbsp;Faik Öztrak,&nbsp;"Tam da Ramazan öncesi milletin ocağına ateş düşürmek bu olsa gerek." değerlendirmesinde bulundu.CHP İstanbul Milletvekili Gökan Zeybek, AK Parti iktidarının zamlarla hatırlanacağını söyledi.&nbsp;CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır&nbsp;da zamları şaka gibi diye nitelendirdi. Başarır, "Yeter artık!" diye tepki gösterdi.Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Cemal Enginyurt, "Ne dersek diyelim, doğal gaz yine zamlandı. Yaparsa AK Parti yapar. Halay ekibi göreve."&nbsp;dedi.DEVA Partisi Başkanı Ali Babacan, Türkiye'deki enerji fiyatlarının normalin üzerinde arttığını dile getirdi. Babacan, dolar kurunun artış gösterdiğini, ülkede döviz kıtlığı görüldüğünü, merkez bankasının net döviz pozisyonunun eksi 55 milyar dolara gerilediğini ifade etti. Babacan,&nbsp;"Elde döviz olmayınca kur artıyor, kur artınca da A'dan Z'ye her şeye zam geliyor."&nbsp;dedi. Babacan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı "Ekonomistse, haydi düzeltsin bu ekonomiyi bir an önce. Dört yıldır elini tutan mı var? Dört yıldır tek imzayla bu ülkede istediği her şeyi yapamıyor mu? Düzeltemiyor." şeklinde eleştirdi.İYİ Parti Grup Başkanvekili&nbsp;Erhan Usta, zammı Erdoğan'ın yaptığını ileri sürerken&nbsp;"Ya arkadaş bir tane zamsız gününüz olsun. Başarısızlıklarınızın bedelini millete ödetmekten vazgeçin artık…"&nbsp;yorumunu yaptı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Öte yandan</h2>İstanbul Ticaret Odası'nın yayımladığı Ücretliler Geçinme İndeksi'nin mart ayı sonuçları açıklandı. İstanbul'da perakende fiyatlarda mart ayında aylık bazda %6,29; yıllık bazda %63,25 artış gerçekleşti. İstanbul'da 2002 yılından bu yana en yüksek yıllık enflasyon görüldü.Avrupa Birliği İstatistik Ofisi'nin öncü verilerine göre, Avro Bölgesi yıllık tüketici enflasyonu mart ayında %7,5 olarak gerçekleşti.

Doğal gaz zammı: Muhalefet ne dedi?

Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete'de&nbsp;yayımlandı. Kararın, 1 Nisan'da yürürlüğe gireceği açıklandı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Düzenlemeye göre; sabun, şampuan, deterjan, dezenfektan, ıslak mendil, diş fırçası ve macunu ve hijyenik pedin de aralarında olduğu çeşitli ürünlerin satışında KDV oranı %18'den %8'e indirildi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Birinci sınıf lokanta ruhsatı olan veya işletme belgesine sahip mekânlar, üç yıldız ve üzeri oteller, tatil köyleri gibi yerlerin bünyesindeki restoranlara yönelik KDV oranı da %18'den %8'e düşürüldü.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Arsa ve arazi teslimlerindeki KDV oranı da %18'den %8'e çekildi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sertifikalandırdığı tohumluk ve fidanların KDV oranı %1'e alındı.</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İndirim tek başına yeterli değil&nbsp;</h2>CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, indirim düzenlemesine ilişkin&nbsp;"KDV indirimi tek başına fiyatlarla mücadelede yeterli değil. Marketleri basarak, esnaflara parmak sallayarak enflasyonla mücadele edilmiyor." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin AK Parti iktidarında tarihinin en yoksul dönemini yaşadığını söyleyen Ağbaba,&nbsp;"Türkiye'de artık yoksulluk kuyrukları alışılageldik bir hâl almaya başladı. Ucuz ekmek, et, ayçiçeği yağı, şeker kuyrukları ülkedeki yoksulluğun net göstergesi."&nbsp;dedi.&nbsp;Enflasyonun düş deyince düşmediğini söyleyen Ağbaba,&nbsp;"Şimdi enflasyon kontrolden çıktı. Fiyatlar kontrolden çıktı. Ekonomi kontrolden çıktı. Döviz kurları belirsiz. Bakan Nebati her ay Birleşik Krallık'a para için yalvarmaya gidiyor."&nbsp;diye konuştu.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Bay Kriz" çıkışı</h2>İYİ Parti lideri&nbsp;Meral Akşener&nbsp;de partisinin grup toplantısında Erdoğan'ı eleştirdi. Erdoğan için "Bay Kriz" ifadesini kullanan Akşener,&nbsp;"Emeklilerimizin, memurlarımızın, esnafımızın çilesi Bay Kriz'in gündemine bir türlü giremiyor." dedi. Akşener, maaşların eridiğini ve Türk lirasının değer kaybettiğini belirtti.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Arsa indirimleri tüketiciyi ilgilendirmiyor</h2>Vergi uzmanı Nedim Türkmen&nbsp;de KDV düzenlemesini DW Türkçe'ye yorumladı. Türkmen, düzenlemenin enflasyonla mücadelede bir karşılığı olmadığını ve indirimin fiyatların yükselmesini engellemeyeceğini belirtti. Düzenleme kapsamında lüks konut satışına da indirim yapıldı.&nbsp;Türkmen, konut ve gayrimenkul sektöründe indirim yapılmasının amacının inşaat üzerindeki mali yükün azaltılması olduğu değerlendirmesinde bulundu. Türkmen, düzenlemeyi "Müteahhitlerin elinde birikmiş olan konutların satışı için yapılan bir düzenleme. İnsanların panik hâlinde neleri varsa bunları paraya çevirip bu konutlardan alması isteniyor. Arsa ve arazinin KDV'sinin %18'den %8'e indirilmesinin ise tüketiciyi ilgilendiren hiçbir yönü yok."&nbsp;şeklinde yorumladı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gecikmiş bir indirim mi?&nbsp;</h2>Ekonomi yazarı Uğur Gürses, KDV indirimini "Ben size sudan bir KDV indirimi hikâyesi anlatayım; 23 liralık damacana 22 liraya indi, birkaç gün sonra 26 liraya çıktı. Enflasyon ve maliyet artışlarını yaratan politikayı değiştirmeyenlerin KDV indiriminden alacağı sonuç nafile olur."&nbsp;sözleriyle değerlendirdi.&nbsp;İktisatçı Prof. Dr. Mehmet Şişman, indirimleri gecikmiş bir hamle olarak nitelendirdi. İndirimlerin pandemi başladığı zaman yapılması gerektiğini vurgulayan Şişman, "Hem ihracat fiyatlarımızda bir artış var, hem de yurt içindeki üretici fiyatlarında önemli bir artış var. Bu da TÜFE'yle bir makas oluşturuyor. Yaklaşık 50 puanlık bir makas var. Martta bu makasın daha açılıp açılmayacağını göreceğiz."&nbsp;dedi.&nbsp;Şişman, enflasyonla mücadele için politika faizinin arttırılması önerisinde bulunurken enflasyonu tamamen ortadan kaldırmanın da mümkün olmadığının altını çizdi. Şişman "Gecikmiş KDV indirimleriyle yani maliye politikasıyla bunu halletmek kolay gözükmüyor. Burada para politikasının tekrar devreye girmesi gerekiyor."&nbsp;görüşünü paylaştı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Öte yandan</h2>Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin ekonomik güven endeksini açıkladı. Endeks, şubat ayında 98,2 olarak hesaplanırken mart ayında %2,5 azalarak 95,7 değerine geriledi. Gerilemenin imalat sanayi, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki düşüşlerden kaynaklı olduğu bildirildi.Tüketici güven endeksi ise mart ayında aylık bazda %1,9 artış gösterdi ve 72,5 değerine ulaştı. Reel kesim güven endeksi 108,2 değerine, hizmet sektörü güven endeksi 111,3 değerine, perakende ticaret sektörü güven endeksi 116 değerine, inşaat sektörü güven endeksi 81 değerine düştü.

KDV indirimi enflasyonla mücadele için yeterli mi?

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Necef Zirvesi kapsamında İsrail'e <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/dunya/blinkendan-kuduste-arap-ulkeleri-ile-israil-arasindaki-normallesmeye-ovgu/2547224" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gitti</a>. Zirvede Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas ve Bahreyn'in dışişleri bakanlarının da yer aldığı bildirildi. Blinken ve İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid, dün başlayan zirveden önce ortak basın açıklaması düzenledi.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İsrail ve ABD birlikte çalışacak</h2>Lapid, açıklamalarında Avusturya'nın başkenti Viyana'da devam eden İran nükleer anlaşma görüşmelerine değindi. İran'ın nükleer bir güç olmasına sıcak bakmadıklarına işaret eden Lapid, "Dünya, İran Devrim Muhafızları örgütünün dünya çapında terörü yaymasını kaldıramaz." ifadelerini kullandı. Lapid, İran'ın İsrail'i yok etmek istediğini savunurken "İsrail ve ABD, İran'ın nükleer güç olmasını engellemek için beraber çalışmaya devam edecek."&nbsp;dedi.&nbsp;Bölgedeki normalleşme adımlarına yönelik açıklamalarda bulunan Blinken,&nbsp;"Normalleşmenin bu bölge için yeni normal hâline geldiğini görüyoruz."&nbsp;diye konuştu. Blinken "Bölgenin önde gelen birçok ülkesi arasında bu ortaklıkların faydalarını gördükçe bunun daha fazla ülkeyi kendine çekeceğini düşünüyorum."&nbsp;dedi. Bölgeyi ABD'nin yakın dostu olarak nitelendiren Blinken, İsrail'in güvenliğinin sağlanmasında ABD'nin kararlılığına vurgu yaptı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İsrail, İran'ı tehdit olarak görüyor</h2>Lapid, ABD'yle 2015 tarihli nükleer anlaşmanın yenilenmesi konusunda görüş ayrılığı yaşadıklarını belirtti. Blinken ise anlaşmanın yenilenmesinin İran'ın nükleer faaliyetlerini engellemenin en iyi yolu olduğunu dile getirdi. Blinken, konuya ilişkin "İran'ın asla bir nükleer silah elde etmemesi için ikimiz de kesin ve kararlıyız. Rusya'nın Ukrayna saldırıları da bunun neden bu kadar önemli olduğunu hatırlatıyor. Nükleer silaha veya kapasiteye sahip bir İran daha da agresif olacaktır." yorumunu paylaştı.Açıklamalarında Ukrayna'nın işgaline de değinen Blinken, Avrupa Birliği'nin (AB) enerji alanında Rusya'ya daha az bağımlı olması için AB'nin atacağı adımları destekleyeceklerini söyledi. Blinken, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'la da bir araya geldi. Herzog, zirvenin bölgesel iş birliğini arttırması ve bölge halklarının yararına olması yönünde mesaj verdi. İsrail Başbakanı Naftali Bennett,&nbsp;İran Devrim Muhafızlarının ABD'nin terör listesinden çıkarılmasına ilişkin endişelerini dile getirdi. Orta Doğu'nun değişip, geliştiğine dikkat çeken Bennett "Karanlığın eski güçlerinin üstesinden gelmek ve daha iyi, daha parlak yeni bir gelecek inşa etmek için birlikte çalışıyoruz."&nbsp;sözleriyle barış mesajı verdi.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Nasıl yorumlanıyor?</h2>Görüşme İsrail'in bölgede attığı normalleşme adımlarının son halkası olarak görülüyor. Siyaset bilimci Abdulkhaleq Abdulla'ya göre zirve ABD ve Orta Doğu ilişkilerinin yeni bir döneme girdiğini gösteriyor.&nbsp;New York Times yazarı Patrick Kingsley, Körfez halklarının İsrail'le ilişkilerin normalleşmesini olumlu karşılamadığını söylüyor; ancak İran konusunda ABD'nin desteğinin alınmasının da ülke liderleri için önemli olduğunu savunuyor. Görüşmelerin, İsrail'in bölgede daha rahat hareket etmesini ve ABD'yle Körfez ülkeleri arasında köprü görevi görmesini sağlayacağı yorumu da yapılıyor. Blinken'ın, bu ülkeleri Ukrayna'nın işgali konusunda ABD'nin yanında yer almaya ikna etmeyi umduğu değerlendiriliyor.Siyaset bilimci Elham Fakhro, Körfez ülkelerinin İsrail'e bir ziyaret gerçekleştirerek İran'a mesaj vermeye çalıştığını belirtiyor.ABD merkezli araştırma grubu İsrail Politika Forumu'nun direktörü Michael Koplow, İsrail'in dünya sahnesine şaşırtıcı bir geri dönüş yaptığına işaret ediyor. Koplow, zirvenin İsrail'in bölgesel güç olmaktan öte küresel bir güce dönüşme yolundaki adımlarının bir parçası olduğunu ifade ediyor.

İsrail'de tarihî görüşme: Normalleşme adımları devam ediyor

Afganistan'daki Taliban yönetimi, yaklaşık yedi ay sonra tekrar açılan kız çocuklarının eğitim göreceği liselerin saatler sonra kapatıldığını <a fr-original-style="" href="https://www.aljazeera.com/news/2022/3/23/taliban-orders-girls-schools-shut-hours-after-reopening" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">duyurdu</a>. Mevcut yönetimin eğitim bakanlığı, İslam hukuku ve ülke kültürüne uygun bir plan bulunana dek kız okullarının kapalı kalacağını açıkladı.Taliban sözcüsü Inamullah Samangani&nbsp;duyuruyu doğrularken bakanlığın sözcüsü konuya ilişkin yorum yapmalarına izin verilmediğini bildirdi. Bakanlık, ülkedeki öğretmen sayısının yeterli olmadığını ve bu durumu çözmek için öğretmen işe almaya çalıştıklarını savundu. Siyasetçi Shukria Barakzai, altıncı sınıftan büyük öğrencilerin okula gidemeyeceğini ve ilkokul seviyesindeki okulların kapılarının da kızlara kapatıldığını söyledi. Öğrenciler kararı protesto etti.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Taliban içinde görüş ayrılıkları mı var?</h2>Birleşmiş Milletler (BM) elçisi Deborah Lyons, kararı rahatsız edici bulduğunu dile getirdi. Norveç Mülteci Konseyi, endişeli olduklarını vurgularken hem kız hem erkek öğrencilerin eğitimlerine devam etmeleri konusunda hükümete çağrı yaptı. İnsan hakları savunucusu&nbsp;Malala Yusufzay da Taliban'ın sözlerini tutmadığını belirterek kararı eleştirdi. Yusufzay, Taliban'ın kızların okumasını engellemek için bahane bulmayı sürdüreceğini hatırlattı ve yönetimin eğitimli kadınlardan korktuğunu sözlerine ekledi.&nbsp;İnsan Hakları İzleme Örgütü Direktörü Heather Barr, kararın sebebinin Taliban içindeki görüş ayrılıkları olabileceğine dikkat çekti. Barr, yönetimde kız çocuklarının eğitim almalarına yönelik farklı fikirlerin varlığına işaret etti. Taliban'ın ülkedeki insani krizi çözmek üzere aldığı yardımların bağışçılarına seslenen Barr, bağışçıları kadın haklarının iyileştirilmesi için Taliban'a baskı uygulamaya davet etti. Barr, "Şimdi kim yatağında rahat ve iyi bir uyku çekiyor biliyor musunuz? Taliban'ın değiştiğine söz veren Vaşhington uzmanları." diye konuştu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Karar sürpriz değil</h2>Eski Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Shaharzad Akbar, Taliban'ın bir millete hizmet etmeye uygun olmadığını söyledi. Akbar, Taliban'ın başta kadın hakları olmak üzere insan haklarını reddettiğine ve Afganistan'ın gelişmesini engellediğine işaret etti. Akbar,&nbsp;"Milyonlarca kızın eğitimini reddeden Taliban'a yazıklar olsun. İslam'ın herkes için eğitim öğretisine karşı çıktığı için Taliban'a yazıklar olsun. Afgan halkının isteklerine karşı geldikleri için onlara yazıklar olsun."&nbsp;dedi.&nbsp;Aktivist Samira Hamidi de kararın sürpriz olmadığını, Taliban'ın verdiği sözlerin hiçbirini tutmadığını anlattı. Taliban'ın uluslararası kamuoyunu kandırdığını söyleyen Hamidi, yönetimin insan haklarını ihlal ettiğini ifade etti. Hamidi, dünyaya "Kızların eğitimi için 20 yıl yatırım yaptınız, şimdi arkanızı dönmeyin." diye seslendi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Taliban'dan yalanlama</h2>Taliban'ın BM'deki temsilcisi Suhail Shaheen, kız öğrencilerin okullardan uzaklaştırılması gibi bir durum olmadığını ileri sürdü. Shaheen, okul üniformasının şekline karar veremediklerini bu sebeple kararın teknik sebeplerden ötürü alınmış bir karar olduğunu söyledi. Okullarının kapanmadığını yalnızca açılma kararının ertelendiğini belirten Shaheen, bu durumun kısa zamanda çözüleceğini umduklarının altını çizdi.

Unutulan bir hikâye: Afganistan'da kız çocuklarının eğitimine ara verildi

Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği'nin (AB) savunma ve güvenlik alanında adım atmasına olanak tanıyacak "Stratejik Pusula" isimli belgeyi onayladı. AB, faaliyet gösterdiği bölgenin karşılaşacağı tehditlerin değerlendirilmesini ve bu doğrultuda güvenliğin sağlanmasını hedeflediğini açıkladı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neleri kapsıyor?</h2>Belgenin, AB'nin güvenlik politikasını 2030 yılına kadar güçlendirmesine yönelik bir planı da kapsadığı bildirildi. Ukrayna'nın işgalinin ardından Avrupa'daki güvenlik endişelerinin arttığına ve savunma stratejilerine yatırım yapılması gerektiğine dikkat çekildi. Konsey; AB'nin özerkliğini, değerlerini ve çıkarlarını koruma çalışmalarının hızlandırılacağına işaret ederken belgenin bu çalışmaların yürütülmesine yardımcı olacağını kaydetti.Belgede "blokun harekete geçmesi", "yatırım yapması", "ortaklık kurması" ve "güvende kalması" gibi dört temel unsurdan bahsedildi. Blok bu kapsamda farklı kriz türlerine karşı hazırlıklı olmak için 5 bin askerden oluşan bir birlik kuracağını ifade etti. Karada ve denizde düzenli tatbikatların yapılacağını dile getiren blok; bölgenin askerî hareketliliğini de geliştireceğinin altını çizdi. Bölgenin siber saldırılara karşı da korunmasını ele alan belgenin kriz anlarında blokun elini güçlendireceği vurgulandı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye detayı:&nbsp;Belgenin Türkiye'ye atıfta bulunulan Doğu Akdeniz bölümüne Dışişleri Bakanlığı yanıt verdi. Bakanlık&nbsp;"Türkiye'nin ve Kıbrıs Türklerinin bu denizdeki haklarını yok sayan ve maksimalist deniz yetki alanı iddiaları bulunan iki AB üyesi tarafından AB'ye dikte ettirildiği, bu hâliyle uluslararası hukuka, teamüle ve hatta AB'nin kendi müktesebatına aykırı ve gerçeklikten kopuk olduğu görülmektedir."&nbsp;açıklamasını yaptı.&nbsp;</li></ul><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Avrupa ordusu kurulmayacak</h2>AB Dışişleri ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Josep Borrell,&nbsp;belgenin kamuoyuna duyurulmasından sonra yaptığı açıklamada&nbsp;"Bir Avrupa ordusu oluşturmak istemiyoruz." ifadelerini kullandı. Borrell, "NATO hâlâ Avrupa'nın savunmasında bir köşe taşı."&nbsp;diye konuştu. Almanya Savunma Bakanı Christine Lambrecht de birliğin askerî tepki gücünün temelini oluşturmaya sıcak baktıklarını ifade etti.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Nasıl yorumlanıyor?</h2>Politika uzmanı&nbsp;Gustav Gressel ve&nbsp;Nick Witney, AB'nin savunmasını güçlendirmeye yönelik adım atmasının amacının Rusya karşısında bir duruş sergileyebilmek için olduğuna <a fr-original-style="" href="https://ecfr.eu/article/out-of-the-dark-reinventing-european-defence-cooperation/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">inanıyor</a>. Ukrayna'nın işgalinin Avrupa'yı düşünülemez olanı düşünmeye ittiğini söyleyen ikili, çatışmaların genişlemesi durumunda Avrupa'nın ABD'nin korunmasını almakta zorlanacağına işaret ediyor. Gressel ve Witney, Avrupa'nın kara ve hava kuvvetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamasının önceliklendirilmesi gerektiğini savunuyor.AB dış politika stratejileri alanında çalışmalar yürüten Dr. Kristi Raik&nbsp;de blokun 2016'dan bu yana savunma kapasitesini güçlendirme çabalarını yoğunlaştırdığını <a fr-original-style="" href="https://ecfr.eu/article/democratic-defence-eastern-european-security-after-the-invasion-of-ukraine/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">söylüyor</a>. Raik'e göre, Avrupa'nın özerkliğinin korunması bu sürecin merkezinde yer alıyor. Raik, Rusya'nın eskiden Sovyetler Birliği'ne mensup olan ülkelerin demokratikleşmesinden rahatsızlık duyduğunu dile getiriyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">AB'nin kapıları açılmalı mı?&nbsp;Ukrayna'nın Avrupa'ya entegre olmasının Rusya'da kışkırtıcı bir etki yarattığı yorumunu yapan Raik, Baltık ülkelerinin savunmasız olduğunu düşünüyor. Raik, gelecekte yaşanabilecek olası saldırılara karşı blokun savunmasının caydırıcılık düzeyinde geliştirilmesi görüşünü paylaşıyor. Rusya'dan gelen enerjiye yönelik bağımlılığın da azalması gerektiğinin altını çizen Raik, Moldova'nın da aralarında bulunduğu çeşitli ülkelere üyelik kapısının açılmasına dikkat çekiyor. Raik, ABD'nin Avrupa'nın savunmasındaki rolünün de kısa bir zamanda son bulacağını düşünmüyor.</li></ul>

Stratejik Pusula: Avrupa Birliği savunmasını güçlendiriyor

Türkiye, İstanbul Sözleşmesi'nden 20 Mart 2021'de çekildiğini açıkladı. Karara sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler ve siyasi partiler tepki gösterdi. Ülke genelinde "İstanbul Sözleşmesi'nden Vazgeçmiyoruz!"&nbsp;konulu protestolar düzenlendi. Kararın iptali ve yürütmenin durdurulması için Danıştay'a dava açıldı. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in yürütmenin durdurulmasına yönelik başvurusu reddedildi. Türkiye, 1 Temmuz 2021'de sözleşmeden resmî olarak çekilmiş oldu.&nbsp;Kararın üzerinden bir yıl geçti. Kadın örgütleri sözleşmenin feshedilmesini takiben Türkiye'de neler yaşandığını, sözleşmeden neden vazgeçmediklerini anlattı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kadınlar canlı bir mücadele peşinde</h2>Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Genel Temsilcisi Gülsüm Kav, sözleşmeden ayrılma kararının alındığı gece için "Unutulmaz bir geceydi." dedi. Medyascope'a konuşan Kav, geçtiğimiz bir yılda kadınların yaşadıkları zorlukların arttığını ve kararın yanlışlığının her gün belli olduğunu söyledi. Kadın cinayetlerinin ve şüpheli kadın ölümlerinin de artış gösterdiğini ifade eden Kav, cezasızlığın yükselişe geçtiğini dile getirdi. Kav cezasızlığa Hatice Kaçmaz davasını örnekledi ve Türkiye'nin sözleşmeden çekilmesinin kadınlara zarar verdiğini vurguladı. Fesih kararının anayasayla çeliştiğini de sözlerine ekleyen Kav, kadınların canlı bir mücadele yürüttüğünü belirtti.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Hatice Kaçmaz kararı nedir?&nbsp;Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13 Eylül 2014'te Kaçmaz'ı öldüren Orhan Munis'in eylemi gerçekleştirmesi hakkında karar açıkladı. Kurul, başsavcılığın failin tasarlayarak öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasına ilişkin tebliğnamesini reddetti. Munis'in eyleminde tasarlamanın koşullarının oluşmadığı bildirildi. Yargıtay'ın kararına kadın örgütleri tepki gösterdi.</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Demokrasi mi ataerkil rejim mi?</h2>Eşitlik İçin Kadın Platformu da sözleşmeden çekilmenin hukuksuz olduğunu söylerken Danıştay'a&nbsp;"Önlerindeki iptal davalarında hukuka ve vicdan özgürlüklerine sahip çıkarak karar vermeye çağırıyoruz."&nbsp;diye seslendi. Platform adına konuşan Doç. Dr. Sevgi Uçan Çubukçu, sözleşmeden ayrılma kararının&nbsp;"cinsiyetçi, otoriter, baskıcı ve ataerkil bir toplum düzeninin sembolü"&nbsp;olduğunu belirtti. Çubukçu, sözleşmenin siyasi rejim tartışmasına da evrildiğini ifade etti ve&nbsp;"Eşitliğe dayalı bir demokrasi tercihi mi, yoksa totaliter ataerkil bir rejim mi?"&nbsp;diye sordu.Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu'ndan Canan Güllü, Danıştay'a konuya dair 220 kişinin dava açtığını ve 1 yılda sözleşmenin bilinirlik oranının %6'dan %66'ya yükseldiğini dile getirdi. Güllü, sözleşmenin feshedilmesinin ardından yaşananları "Kadın cinayetlerini önlemeye yönelik herhangi politika uygulanmadı, indirimler devam etti. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun en son verdiği Hatice Kaçmaz kararı, sözleşmeden çekilmenin ne anlama geldiğinin somut delili olarak karşımızda durmakta." ifadeleriyle özetledi.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Şiddet, güvensizlik, işlevsizlik</h2>Avukat&nbsp;Selin Nakıpoğlu&nbsp;feshin yok hükmünde olduğunu, kanun hükmünde onaylanmış bir sözleşmeden cumhurbaşkanı kararıyla çekilmenin mümkün olmadığını savundu.Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı gönüllüsü Selime Büyükgöze&nbsp;de kadına yönelik şiddetle mücadelede, mücadele mekanizmalarına olan güvenin azaldığına dikkat çekti. Sözleşmede yer alan toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik bakış açısının şiddetin sonlandırılması için önemli olduğuna işaret eden Büyükgöze, "Şiddeti sonlandırma yöntemlerini de içeren İstanbul Sözleşmesi'nden çekilip bu sözleşme hiç yokmuş gibi çalışmalar yapmak sadece kadınların şiddetten uzaklaşma mücadelelerini güçleştirmeye, mekanizmaların işlevsizliğini pekiştirmeye yarıyor." dedi. Büyükgöze, mevcut güvensizliği kolluk kuvvetlerinin ve çeşitli resmî kurumların arttırdığını söyledi.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun Şubat 2022 verilerine göre şubat ayında 23 kadın cinayeti işlendi, 21 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. 23 kadının 10'u eşi tarafından öldürülürken 4'ünü birlikte olduğu erkek, 3'ünü akrabası, 2'sini önceden beraber olduğu erkek, 2'sini kardeşi, 1'ini oğlu ve 1'ini de tanıdık biri&nbsp;öldürdü.</blockquote>

Janset Atacan