Yükselen fiyatlar, artan talepler

Yükselen enerji fiyatları ve elektrik faturalarında yaşanan artışlar Birleşik Krallık'tan Polonya'ya, İtalya'dan Türkiye'ye dünyanın farklı noktalarında soru işaretlerine neden oldu. Talepler eylemleri, eylemler cevapları beraberinde getirdi. Hükümetler, tüketicinin taleplerine karşılık vermeye çalışırken kamuoyunun istekleri yankı uyandırmaya devam etti.

Türkiye'de son bir haftada neler oldu? 

Türkiye'de elektriğe gelen zam geçtiğimiz hafta Ağrı, Mardin, İzmir, Bursa, Diyarbakır, Muğla ve Şanlıurfa'nın da aralarında bulunduğu çeşitli illerde protesto edildi. Diyarbakır'da çarşamba akşamı yeniden bir araya gelen halk zamların geri alınması talebinde bulunurken eylemde "Tedaş istifa" sloganları atıldı. Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Alican Ebedinoğlu, "Önümüzdeki aylarda geri adım atılmaz, düzenleme yapılmazsa birçok iş yeri kapanacak." diye konuştu.

İstanbul'da da CHP İstanbul İl Başkanlığı liderliğinde "Elektrik Zamları Geri Alınsın" eylemi düzenlendi. Beykoz'daki eylemlerde halk elektrik faturalarını yaktı. 

• Düzenleme mesajı: Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, "Çok yakında elektrik faturalarına yeni düzenleme gelecek. Cumhurbaşkanımız da talimatlarını veriyor. Vatandaşlarımızı enflasyona ezdirmeyeceğiz." şeklinde açıklama yaparken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, indirimli elektrik tarifesi taleplerine ilişkin "Hem Bakanlığımız hem de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) bu talepleri değerlendiriyor. Henüz net bir şey ortaya çıkmadı, çıkınca kamuoyuyla paylaşacağız." dedi. 
• Gündem ekonomi: İstanbul Planlama Ajansı, dün İstanbul Barometresi araştırmasının ocak ayı sonuçlarını yayımladı. Ankete katılan kişilere hanehalkının geçtiğimiz ay evde en çok hangi konuları tartıştığı soruldu. Katılımcıların %15,2'si soruya elektrik ve doğal gaz zamları cevabını verirken %31,6'sı pazar ve market fiyatlarının ocak ayında gündemde olduğunu söyledi.

Dünyada neler oluyor?

İtalya'nın Roma, Floransa, Milano, Napoli ve Venedik gibi şehirlerinin de aralarında olduğu yerlerde belediyeler enerji faturalarındaki artışı protesto etmek için yönetim binaları ve anıtların ışıklarını yarım saatliğine söndürdü. Eylem Belediyeler Birliği tarafından organize edilirken hükümetten elektrik ve doğal gaz fiyatlarına yönelik destek talep edildi. Birlik, belediyeler için enerji maliyetlerinin 1,6 ila 1,8 milyar avro arasında değiştiğini açıkladı. Birliğin başkanı Antonio Decaro, önlem alınmadığı takdirde belediyelerin bazı temel hizmetleri kesmek zorunda kalabileceğini söyledi. 

Hükümeti desteğe çağıran Decaro; şehir içi ulaşım, yol bakımı ve sokakların aydınlatılması gibi belediye hizmetlerinde aksaklık yaşanabileceği konusunda uyarı yaptı. Hükümetin işletmelere ve ailelere yönelik geniş önlemleri kapsayan bir dizi plan üzerinde çalıştığı kaydedildi.

Birleşik Krallık'ta hükümet desteği

Birleşik Krallık'ta nisan ayında enerji fiyatlarının %54 oranında artış göstereceği öngörüldü. Hükümet, tüketicinin gelecek yıllarda taksitler hâlinde geri ödemek üzere faturalarında indirim alabileceğini açıkladı. Tüketicilerin faturalarını ödeyebilmeleri için 9,1 milyar sterlin tahsis edeceğini duyuran hükümet, ekim ayından itibaren faturalara 200 sterlin indirim geleceğini de bildirdi.

İrlanda'da, geçim giderlerinin yükselmesine paralel olarak 500 milyon avro değerinde ek yardım paketi duyuruldu. Hükümetin toplu taşıma ücretlerini nisan ayından yıl sonuna kadar %20 oranında düşürmeyi kabul ettiği bilgisi paylaşıldı. 

İskoçya'da da hanelerin %70'inden fazlasının yaşam maliyetlerini hafifletmek için tüketicilere 150 sterlin oranında destek verileceği belirtildi. İsteyen kişilerin bu desteği emlak vergisi indirimi olarak da kullanabileceği bildirildi.

Polonya'da %37 artış

Polonya'da enerji fiyatlarında bu yıl %37 artış yaşanacağı aktarıldı. Ülkede gaz, elektrik, akaryakıt, gübre ve bazı temel gıda maddeleri üzerindeki verginin oranı geçici olarak düşürüldü. Hükümetin hanehalkının gelirine bağlı olarak tüketicilere yılda 320 avroya kadar destek sağlayacağı öğrenildi.