Sanat dünyası Rusya'yla bağlarını koparıyor

Sotheby's ve Christie's, haziran ayında başlaması beklenen Rusya Sanat Haftasını iptal ettiklerini açıkladı. Ukrayna'nın işgalini protesto eden müzayede evleri, Rusya vatandaşı sanatçılara ait eserleri satmayacaklarını duyurdu. Sotheby's, Ukrayna'daki saldırılardan etkilenen herkese birlik ve beraberlik mesajı verirken bölgeye yönelik bağış çalışmalarına da katıldıklarını ifade etti.

Yaptırımların etkisi nasıl oldu?

24 Şubat'tan bu yana Rusya'ya uygulanan ekonomik yaptırımlar uluslararası sanat topluluklarının dikkatini çekerken sanat çalışanları, kurum ve kuruluşlar da Rusya'ya tepki göstermeye başladı. İki müzayede evinin kararı, sanat dünyasının Ukrayna'nın işgaline karşı verdiği tepkilerin son adımı oldu. Birleşik Krallık merkezli sanat galerisi Tate, Rusya vatandaşı milyarder Viktor Vekselberg'ün fahri üye statüsünü iptal etti. Galeri, Rusya merkezli Alfa-Bank'in yöneticisi Petr Aven'la olan bağlarını da kopardı. Kraliyet Sanat Akademisi, Aven'in akademinin mütevelli heyetinden ayrıldığını belirtti. Akademi, Aven'in Francis Bacon: Man and Beast isimli sergiye yaptığı bağışı da iade ettiğini ifade etti.

Abramovich tek başına

Bir adım da New York'taki Solomon R. Guggenheim Müzesi'nden geldi. Müze, Rusya oligarkı Vladimir Potanin'in istifa ettiğini bildirirken Ukrayna'nın işgalini kınadıklarını dile getiren bir mesaj paylaştı. Moskova'da faaliyet gösteren Roman Abramovich ve Dasha Zhukova'nın kurduğu Garaj Çağdaş Sanat Müzesi tüm sergilerini Ukrayna'nın işgali sona erene kadar askıya aldığını aktardı. Müzenin bu hamlesi, Batı ülkelerinin Abramovich'i yaptırım listesine eklemesinin ardından yaşandı. Yabancı varlıkları dondurulan Abramovich'in FC Chelsea kulübünü bırakması da Rusya'nın her alanda yalnızlaştırılmaya çalışıldığının bir diğer göstergesi oldu. 

Rusya'nın oligarkları, küresel izolasyona terk edilmesine rağmen Phillips gibi Rusya'nın desteklediği müzayede evleri tartışmaların gölgesinde kalmayı sürdürdü. Ukrayna Kızılhaç Komitesi'ne 5,8 milyon sterlin değerinde bağışta bulunan Phillips'in odaları sessizlikle kaplandı. Oligarklar, yaptırımların sanat sektöründeki yansımalarıyla mücadele ederken Rusya'nın sanat camiasındaki rolü de tartışmaya açıldı.

Oligarkların dokunulmazlığı kalkıyor mu?

Kültür ve risk danışmanı Ivan Macquisten, Rusya'nın zannedilenin aksine sanat piyasası üzerinde önemli bir etkisinin olduğuna dikkat çekti. Macquisten, oligarkların sahip oldukları gücü toplum içinde itibar ve saygınlık kazanmak için kullandıklarına işaret etti. Bu gücün kültürel, sosyal ve politik bir duruşu da beraberinde getirdiğini söyleyen Macquisten Abramovich'in yüksek bir profil çizmesinin onu Rusya'da neredeyse dokunulamaz birisine dönüştürdüğünü belirtti. Oligarkların galeri veya müzelerdeki pozisyonlarından vazgeçmelerini değerlendiren Macquisten, zaman değiştikçe risklerin de değiştiğini bu sebeple istifaların kabul edilebilir olduğunu vurguladı. 

Savunma ve güvenlik kuruluşunda çalışan Samuel Ramani de oligarkların varlıklarının tehlikeye girmesinden haz etmediğinin altını çizerken gelecekte işgale karşı tavır alabilecekleri öngörüsünü paylaştı. Nate Freeman'ın Vanity Fair için konuştuğu sektör profesyonelleri de Rusya oligarklarının bu yıl sanat dünyasında isminin bile duyulmayacağını söyledi.