Plastik kirliliğinde tarihî karar

Birleşmiş Milletler (BM), plastik kirliliğine ilişkin ilk küresel anlaşmayı imzalamak için adım attı. BM üyesi ülkeler; plastik üretimi, kullanımı ve bertarafına yönelik kuralları içeren anlaşmanın müzakerelerine başlayacaklarına taahhüt etti. Karar, Kenya'nın başkenti Nairobi'de düzenlenen BM Çevre Konferansı'nda verildi. Yaklaşık 200 ülkenin karar için bir araya geldiği konferansta, konunun görüşülmesini sağlayacak hükümetler arası bir komite oluşturulması da kabul edildi. Anlaşmanın hazırlıklarının 2024 yılına kadar tamamlanacağı ve yasal bağlayıcılığı olacağı bildirildi.

• Neden önemli? Okyanuslarda beş trilyondan fazla plastik biriktiği, bu plastiklerin ayrışmasının yıllar sürebileceği tahmin ediliyor. Dünya genelinde her yıl 400 milyon ton plastik üretimi yapıldığı ve üretilenin %40'ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğu biliniyor. Okyanuslara giren plastik çöp miktarının 2040'a kadar üç katına çıkacağı öngörülüyor. BM, plastik üretim oranının hızlı büyüdüğünü ve yirmi yıl içinde mevcut miktarının iki katına çıkacağını savunuyor. Bu plastiklerin yaklaşık %10'unun geri dönüştürülebilir olduğu vurgulanırken plastik çöplerin bir "salgına" dönüştüğü ileri sürülüyor. 

Tarihî bir karar 

Norveç İklim ve Çevre Bakanı Espen Barthe Eide, bu kararın alınmasının gurur verici olduğunu söyledi. Birleşik Krallık da BM'nin kararına destek çıktı ve anlaşmanın hazırlıklarına başlanmasının tarihî bir adım olduğuna dikkat çekti. Birleşik Krallık hükümet yetkilisi Zac Goldsmith, konuyu "Sadece bir insanın ömrü kadar sürede, dünyadaki okyanusların her bir zerresini plastik kirliliğiyle boğarak çevreye hayal edilemez bir zarar verdik." sözleriyle değerlendirdi. Goldsmith, "Şimdi bunu iddialı ve geniş kapsamlı bir anlaşmaya dönüştürmek için yapılacak çok şey olmasına rağmen, bu çirkin sayfayı kapatmaya başlayabiliriz." şeklinde konuştu. Ruanda Çevre Bakanı Jeanne d'Arc Mujawamariya, görüşmelerin plastik kirliliğini ortadan kaldırmak için bir çerçeve oluşturacağına inandığını dile getirdi. 

Dünya Doğayı Koruma Vakfı'ndan Marco Lambertini, kararı bir dönüm noktası olarak nitelendirdi ve ekosistemin korunması için plastik kirliliğinin önüne geçilmesi gerektiği mesajını verdi. Anlaşmanın çerçevesi, ABD ve Çin tarafından da kabul gördü. Çatı çerçevenin ayrıntıları içermediği ayrıntıların henüz belirlenmeyen bir tarihte müzakere edileceği bildirildi. 

• Açık kanıt: Öte yandan anlaşmanın plastik üretimine yönelik kurallar taşıyabileceği belirtildi. Greenpeace'den Graham Forbes, kararı fosil yakıtların çıkarılmasından atılmasına kadar plastiklerin gezegene zarar verdiğinin açık kanıtının kabul edilmesi olarak yorumladı.