Belarus sınırında müzakere ışığı: Ateşkes çağrıları artıyor

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sürerken taraflar Belarus sınırında görüşmeyi kabul etti. Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun, Ukrayna heyetinin ziyareti sırasında Belarus'taki uçakların havalanmayacağı konusunda sorumluluğu üzerine aldığı bildirildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin danışmanı Oleksiy Arestoviç, Ukrayna'nın başkent Kiev'in batısını kontrol altında tuttuğunu belirtti. Arestoviç, Rusya'nın görüşme yapmak istemesinin tek nedeninin askerî üstünlüğünü kaybetmesi olduğunu savundu. 

• Veto hakkı: Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko da şehirde Rusya askerinin bulunmadığını fakat saldırılara karşı tetikte olduklarını dile getirdi. Kliçko, "Ordumuz, kolluk kuvvetlerimiz ve bölgesel savunma güçlerimiz sabotajları yakalamaya ve etkisiz hâle getirmeyi sürdürüyor." ifadelerini kullandı. Zelenski, uluslararası kamuoyuna çağrıda bulundu ve Rusya'nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkının kaldırılmasını talep etti.

Nükleer saldırı riski

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ordusuna ülkenin nükleer caydırıcı güçlerini alarma geçirme talimatı verdi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Putin'in açıklamasını "tehlikeli bir söylem" olarak nitelendirdi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, Ukrayna'ya nükleer silahlarla saldırılmasının bir felaket olacağını söyledi. Kuleba, bu durumun Ukrayna halkının birlik ve beraberliğini zedelemeyeceğine işaret etti. 

Chris McGrath—Getty Images

Hava sahaları kapatıldı

Aralarında Almanya, Avusturya, Hollanda, Çekya, Polonya, Slovenya, Estonya, Letonya, Litvanya ve Romanya'nın da bulunduğu çeşitli ülkeler Rusya uçaklarına hava sahasını kapattığını açıkladı. Hollanda İmar Bakanı Mark Harbers, konuya ilişkin "Gereksiz ve vahşi şiddet uygulayan bir rejimin uçaklarına Hollanda semalarında yer yok." dedi. ABD, hava sahalarının kapatılması ve çok sayıda havayolu şirketinin uçuşlarını iptal etmesi nedeniyle Rusya'da bulunan vatandaşların derhâl mevcut olan seçeneklerle ülkeyi terk etmeleri çağrısında bulundu.    

SWIFT kararı

Rusya merkezli bazı bankaların Dünya Bankalararası Finansal İletişim Topluluğu'ndan (SWIFT) çıkarılması kararı alındı. Almanya, Kanada, Birleşik Krallık ve ABD'nin katıldığı yaptırım kararını Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen açıkladı. von der Leyen kararı duyururken Putin'in Ukrayna'yı yok etmek üzere yola çıktığını ancak bunu yaparak kendi ülkesinin geleceğini de hiçe saydığını belirtti. 

• SWIFT nedir? 1973'te Brüksel'de kurulan sistem, sınır ötesi ödemeleri hızlandırıyor. 200 ülkeden 11 bin mali kuruluşun üye olduğu sistemin işleyişi ABD merkez bankası Fed'in de aralarında olduğu çeşitli merkez bankaları tarafından yürütülüyor. SWIFT'e bağlı bankalar, sistem dâhilindeki diğer bankalarla ödeme ilişkileri kurabiliyor. Uluslararası ticaretin finanse edilmesinin ana merkezi olarak tanımlanan sistem, yüksek hacimli işlemlerin hızlı yapılmasını sağlıyor.
• Neden önemli? Bir ülkenin SWIFT'ten çıkarılması, bankalarının küresel finansal sistemin bir parçası olmayacağı anlamına geliyor. Bu karar, bahsi geçen bankaların hızlı ödeme yapamayacağını da gösteriyor. Bankaların ödeme yapmak için SWIFT yerine telefon, mesajlaşma uygulamaları veya e-posta kullanabileceği öngörülüyor. Bankaların SWIFT'ten çıkarıldığı bir senaryoda ihracatçıların ülkeye mal göndermeyi riskli ve pahalı bulabileceği düşünülüyor. Bu yaptırımın aynı zamanda Rusya'dan ürün alan yabancıları alternatif tedarikçilere yönlendirebileceğine inanılıyor.