KDV indirimi enflasyonla mücadele için yeterli mi?

Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete'de yayımlandı. Kararın, 1 Nisan'da yürürlüğe gireceği açıklandı.

• Düzenlemeye göre; sabun, şampuan, deterjan, dezenfektan, ıslak mendil, diş fırçası ve macunu ve hijyenik pedin de aralarında olduğu çeşitli ürünlerin satışında KDV oranı %18'den %8'e indirildi.
• Birinci sınıf lokanta ruhsatı olan veya işletme belgesine sahip mekânlar, üç yıldız ve üzeri oteller, tatil köyleri gibi yerlerin bünyesindeki restoranlara yönelik KDV oranı da %18'den %8'e düşürüldü.
• Arsa ve arazi teslimlerindeki KDV oranı da %18'den %8'e çekildi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sertifikalandırdığı tohumluk ve fidanların KDV oranı %1'e alındı.

İndirim tek başına yeterli değil 

CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, indirim düzenlemesine ilişkin "KDV indirimi tek başına fiyatlarla mücadelede yeterli değil. Marketleri basarak, esnaflara parmak sallayarak enflasyonla mücadele edilmiyor." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin AK Parti iktidarında tarihinin en yoksul dönemini yaşadığını söyleyen Ağbaba, "Türkiye'de artık yoksulluk kuyrukları alışılageldik bir hâl almaya başladı. Ucuz ekmek, et, ayçiçeği yağı, şeker kuyrukları ülkedeki yoksulluğun net göstergesi." dedi. 

Enflasyonun düş deyince düşmediğini söyleyen Ağbaba, "Şimdi enflasyon kontrolden çıktı. Fiyatlar kontrolden çıktı. Ekonomi kontrolden çıktı. Döviz kurları belirsiz. Bakan Nebati her ay Birleşik Krallık'a para için yalvarmaya gidiyor." diye konuştu.

"Bay Kriz" çıkışı

İYİ Parti lideri Meral Akşener de partisinin grup toplantısında Erdoğan'ı eleştirdi. Erdoğan için "Bay Kriz" ifadesini kullanan Akşener, "Emeklilerimizin, memurlarımızın, esnafımızın çilesi Bay Kriz'in gündemine bir türlü giremiyor." dedi. Akşener, maaşların eridiğini ve Türk lirasının değer kaybettiğini belirtti.

Arsa indirimleri tüketiciyi ilgilendirmiyor

Vergi uzmanı Nedim Türkmen de KDV düzenlemesini DW Türkçe'ye yorumladı. Türkmen, düzenlemenin enflasyonla mücadelede bir karşılığı olmadığını ve indirimin fiyatların yükselmesini engellemeyeceğini belirtti. Düzenleme kapsamında lüks konut satışına da indirim yapıldı. 

Türkmen, konut ve gayrimenkul sektöründe indirim yapılmasının amacının inşaat üzerindeki mali yükün azaltılması olduğu değerlendirmesinde bulundu. Türkmen, düzenlemeyi "Müteahhitlerin elinde birikmiş olan konutların satışı için yapılan bir düzenleme. İnsanların panik hâlinde neleri varsa bunları paraya çevirip bu konutlardan alması isteniyor. Arsa ve arazinin KDV'sinin %18'den %8'e indirilmesinin ise tüketiciyi ilgilendiren hiçbir yönü yok." şeklinde yorumladı.

Gecikmiş bir indirim mi? 

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, KDV indirimini "Ben size sudan bir KDV indirimi hikâyesi anlatayım; 23 liralık damacana 22 liraya indi, birkaç gün sonra 26 liraya çıktı. Enflasyon ve maliyet artışlarını yaratan politikayı değiştirmeyenlerin KDV indiriminden alacağı sonuç nafile olur." sözleriyle değerlendirdi. 

İktisatçı Prof. Dr. Mehmet Şişman, indirimleri gecikmiş bir hamle olarak nitelendirdi. İndirimlerin pandemi başladığı zaman yapılması gerektiğini vurgulayan Şişman, "Hem ihracat fiyatlarımızda bir artış var, hem de yurt içindeki üretici fiyatlarında önemli bir artış var. Bu da TÜFE'yle bir makas oluşturuyor. Yaklaşık 50 puanlık bir makas var. Martta bu makasın daha açılıp açılmayacağını göreceğiz." dedi. 

Şişman, enflasyonla mücadele için politika faizinin arttırılması önerisinde bulunurken enflasyonu tamamen ortadan kaldırmanın da mümkün olmadığının altını çizdi. Şişman "Gecikmiş KDV indirimleriyle yani maliye politikasıyla bunu halletmek kolay gözükmüyor. Burada para politikasının tekrar devreye girmesi gerekiyor." görüşünü paylaştı.

Öte yandan

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin ekonomik güven endeksini açıkladı. Endeks, şubat ayında 98,2 olarak hesaplanırken mart ayında %2,5 azalarak 95,7 değerine geriledi. Gerilemenin imalat sanayi, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki düşüşlerden kaynaklı olduğu bildirildi.

Tüketici güven endeksi ise mart ayında aylık bazda %1,9 artış gösterdi ve 72,5 değerine ulaştı. Reel kesim güven endeksi 108,2 değerine, hizmet sektörü güven endeksi 111,3 değerine, perakende ticaret sektörü güven endeksi 116 değerine, inşaat sektörü güven endeksi 81 değerine düştü.