Unutulan bir hikâye: Afganistan'da kız çocuklarının eğitimine ara verildi

Afganistan'daki Taliban yönetimi, yaklaşık yedi ay sonra tekrar açılan kız çocuklarının eğitim göreceği liselerin saatler sonra kapatıldığını duyurdu. Mevcut yönetimin eğitim bakanlığı, İslam hukuku ve ülke kültürüne uygun bir plan bulunana dek kız okullarının kapalı kalacağını açıkladı.

Taliban sözcüsü Inamullah Samangani duyuruyu doğrularken bakanlığın sözcüsü konuya ilişkin yorum yapmalarına izin verilmediğini bildirdi. Bakanlık, ülkedeki öğretmen sayısının yeterli olmadığını ve bu durumu çözmek için öğretmen işe almaya çalıştıklarını savundu. Siyasetçi Shukria Barakzai, altıncı sınıftan büyük öğrencilerin okula gidemeyeceğini ve ilkokul seviyesindeki okulların kapılarının da kızlara kapatıldığını söyledi. Öğrenciler kararı protesto etti.

Taliban içinde görüş ayrılıkları mı var?

Birleşmiş Milletler (BM) elçisi Deborah Lyons, kararı rahatsız edici bulduğunu dile getirdi. Norveç Mülteci Konseyi, endişeli olduklarını vurgularken hem kız hem erkek öğrencilerin eğitimlerine devam etmeleri konusunda hükümete çağrı yaptı. İnsan hakları savunucusu Malala Yusufzay da Taliban'ın sözlerini tutmadığını belirterek kararı eleştirdi. Yusufzay, Taliban'ın kızların okumasını engellemek için bahane bulmayı sürdüreceğini hatırlattı ve yönetimin eğitimli kadınlardan korktuğunu sözlerine ekledi. 

İnsan Hakları İzleme Örgütü Direktörü Heather Barr, kararın sebebinin Taliban içindeki görüş ayrılıkları olabileceğine dikkat çekti. Barr, yönetimde kız çocuklarının eğitim almalarına yönelik farklı fikirlerin varlığına işaret etti. Taliban'ın ülkedeki insani krizi çözmek üzere aldığı yardımların bağışçılarına seslenen Barr, bağışçıları kadın haklarının iyileştirilmesi için Taliban'a baskı uygulamaya davet etti. Barr, "Şimdi kim yatağında rahat ve iyi bir uyku çekiyor biliyor musunuz? Taliban'ın değiştiğine söz veren Vaşhington uzmanları." diye konuştu.

Karar sürpriz değil

Eski Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Shaharzad Akbar, Taliban'ın bir millete hizmet etmeye uygun olmadığını söyledi. Akbar, Taliban'ın başta kadın hakları olmak üzere insan haklarını reddettiğine ve Afganistan'ın gelişmesini engellediğine işaret etti. Akbar, "Milyonlarca kızın eğitimini reddeden Taliban'a yazıklar olsun. İslam'ın herkes için eğitim öğretisine karşı çıktığı için Taliban'a yazıklar olsun. Afgan halkının isteklerine karşı geldikleri için onlara yazıklar olsun." dedi. 

Aktivist Samira Hamidi de kararın sürpriz olmadığını, Taliban'ın verdiği sözlerin hiçbirini tutmadığını anlattı. Taliban'ın uluslararası kamuoyunu kandırdığını söyleyen Hamidi, yönetimin insan haklarını ihlal ettiğini ifade etti. Hamidi, dünyaya "Kızların eğitimi için 20 yıl yatırım yaptınız, şimdi arkanızı dönmeyin." diye seslendi.

Taliban'dan yalanlama

Taliban'ın BM'deki temsilcisi Suhail Shaheen, kız öğrencilerin okullardan uzaklaştırılması gibi bir durum olmadığını ileri sürdü. Shaheen, okul üniformasının şekline karar veremediklerini bu sebeple kararın teknik sebeplerden ötürü alınmış bir karar olduğunu söyledi. Okullarının kapanmadığını yalnızca açılma kararının ertelendiğini belirten Shaheen, bu durumun kısa zamanda çözüleceğini umduklarının altını çizdi.