Ukrayna'da olağanüstü hâl hazırlığı: ihlaller ve yaptırımlar

Rusya'nın Ukrayna'nın doğusundaki ayrılıkçı Luhansk ve Donetsk bölgelerini bağımsız bir ülke olarak tanımasının ardından Ukrayna'da olağanüstü hâl ilan edildi. Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Oleksiy Danilov, olağanüstü hâlin ilk aşamada 30 gün süreceğini ve olağanüstü hâl koşullarında sokağa çıkma yasaklarının da uygulanabileceğini söyledi. Olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesi için parlamentonun onayının alınmasının gerektiği, fakat onayın verileceğinin neredeyse kesin olduğu bildirildi.

Siviller silaha erişebilecek mi?

Ülkede yaşı 18 ila 60 arasında değişen yedek personel de silahlanmaya başladı. Ordu, bu kişilerin azami görev süresinin bir yıl olacağını duyurdu. Parlamento, dün sivillerin de silaha erişimini sağlayan yasal bir düzenlemeyi oylamaya sundu. Düzenlemeyi hazırlayan milletvekilleri, düzenlemenin toplumun ve devletin çıkarı için gerekli olduğunu belirtti. Parlamento, Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma üyelerinin de aralarında olduğu 351 kişiye yaptırım uygulanmasını da onayladı. 

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Rusya'daki vatandaşlarına ülkeden ayrılmalarını tavsiye etti. Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, "İlk kararlı adımlar dün atıldı ve bunlara minnettarız. Şimdi Putin'in durdurulması için baskının artırılması gerekiyor. Ekonomisini ve yakın çevresini hedef alın. Daha sert vurun, şimdi vurun." mesajını paylaştı.

Putin'in Rusya ordusuna güveni tam

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, diplomatik çözümlere sıcak baktıklarını fakat ülkesinin çıkarlarının müzakereye açık olmadığını dile getirdi. Putin, ordunun bu çıkarları savunmak için yeterli olduğunu ifade etti. Ülkesinin yüksek teknolojiye sahip silahlar üretmeye devam edeceğini belirten Putin, "Hipersonik ve yeni fiziksel ilkelere dayalı silahlar da dâhil olmak üzere ileri teknolojiye sahip silah sistemleri geliştirmeye devam edeceğiz ve ileri dijital teknolojiler ile yapay zekâ unsurlarının kullanımını geliştireceğiz." diye konuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, ABD'nin Rusya'nın adımlarına sert ekonomik yaptırımlarla yanıt vereceğini ancak hiçbir senaryoda Rusya ile savaşmaları için Ukrayna'ya asker göndermeyeceğini açıkladı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres de Luhansk ve Dohensk'in tanınmasını "Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin ihlali" olarak yorumladı. Guterres, Rusya'nın bu hareketinin Minsk Anlaşmaları'nı öldürdüğünü belirtti.

• Bir adım geriden: Putin de Minsk Anlaşması'nın geçersiz olduğunu açıklamış; anlaşmanın başarısızlığı için de Kiev yönetimini işaret etmişti. 

Minsk Anlaşması nedir?

Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT), Rusya, Ukrayna ve iki ayrılıkçı bölgenin temsilcileri Belarus'un başkenti Minsk'te Eylül 2014'te bir araya geldi. Rusya'nın desteklediği ayrılıkçılar ve Ukrayna'ya bağlı askerler arasındaki çatışmayı durdurmayı amaçlayan görüşmeler sonucunda Minsk Anlaşması imzalandı. Anlaşma kapsamında ateşkes ilan edilmesine, ateşkesin AGİT tarafından denetlenmesine, kapsayıcı diyalogun sürdürülmesine ve Ukrayna-Rusya sınırında tampon bölgeler oluşturulmasına karar verildi. Anlaşma, taraflar arasındaki çatışmayı sonlandırmadığı için yeni bir ateşkes protokolü imzalandı. Ayrılıkçılar ve Ukrayna arasında geçici bir süre uzlaşmaya varıldı; fakat bölgede ihlaller devam etti.

Ukrayna halkı ne diyor?

Ukrayna'da halk sınırındaki gerilim başladığından bu yana savaşmaya hazır olduğunu dile getirmeye devam etti. The Guardian'ın konuştuğu emekli özel kuvvetler generali Serhiy Kryvonos, Rusya ordusunun kendilerinden daha iyi silahlara ve teknik donanıma sahip olduğunu; ancak Ukrayna halkı motive olduğu sürece ülkeyi ele geçiremeyeceklerini söyledi. Kiev'in elektriğinin şehir dışından kesilebileceğine dikkat çeken Kryvonos, susuz ve ısısız bir şehrin halk için kabus etkisi yaratabileceğini ifade etti. 

Aktivist Roman Tyschenko, Putin'den korkmadıklarının altını çizerken Serhiy Ikonnikov, "Eğer işgal etmeye çalışırlarsa, bu Rusya'nın sonu olur." uyarısında bulundu. Emekli kütüphaneci Olga Machevska, Putin'in Ukrayna'nın "gerçek bir devlet geleneğine sahip olmadığına" yönelik sözlerine "Tarih okusun." cevabını verdi.