Masal anlatıcısı Judith Malika Liberman röportajı: Bölüm 2.

Bize biraz masalcılığın püf noktalarından bahseder misin?

Masalcılığın püf noktası: Görürsen görürler, hissedersen hissederler! Çocukluğunuzu düşünün. Masal anlatan dedeleri düşünün, bazıları dişsizdir ne söyledikleri anlaşılmaz ama herkes o masal anlatırken ağzının içine düşer. Bizim yaptığımız şey güzel konuşma sanatından çok uzak, doğallığa çok yakın. Ne kadar hissedersen o kadar iyi görürler. O yüzden yaşlı nineler, dedeler unutulmaz masal anlatıcısıdır. Çünkü onların gizli ajandaları yok, sınırlamaları ve yapaylıkları yok. Tamamen o bağ ve doğallık içinde masallarını anlatıyorlar. 

Geçen hafta biraz değinmiştin bu konuya ama ben biraz açmanı isteyeceğim. Masallar hep mutlu mu sonlanır?

Geleneksel masalların çoğu mutlu biter. Daha önce döngüden bahsettik ya geleneksel masallar aslında seni korkunla yüzleşmeye götüren masallardır. Bir insanı  korkularına götürüyorsan karşılaştırdığın korkuyla yüzleştirip üstesinden gelmesini sağlarsın. Bu çok önemli bir şeydir. Bir çocuğu korkularıyla yüzleştirdikten sonra başarıyla çıktığını da anlatmanız gerekir. O yüzden ben bazı masalları anlatmam. Mesela Andersen masallarını çok fazla anlatmayı tercih etmem çünkü Andersen masallarının birçoğu kötü bitiyor ama mutlu son ile biten masallar umut verir. Başarılı olabileceğini, düştüğünde ayağa kalkıp yoluna devam edebileceğini anlatır. Bir tür geleneksel masal var yalnızca iyi bitmeyen o da uyarı masallarıdır. Onlar eğitmek amacıyla kullanır -Bunu yapmazsan bu olur- gibi... Ben onları anlatmayı tercih etmiyorum.

Senden masal dinledikten sonra “ben de masalcı olmak istiyorum” diyenler oluyor mu? 

Tabii oluyor. İlk 7 sene içinde 500’den fazla öğrencim olmuştu, sonrasında bu sayı artarak devam etti. Çoğu insan ya gösteriden sonra ya da radyo programımı dinledikten sonra “ben masalcılık öğrenmek istiyorum” diye geliyor. O yüzden çok şanslıyım. Ektiğim tohumların sonuçlarını görüyorum. Bu işi profesyonel olarak yapan öğrencilerim de var. Ancak bu sadece başlangıç, bir masalcı yetiştirmek yıllar alır. Bin bir masal, bin bir masalcı... Benim için masalcı yetiştirmenin en zor tarafı örnek alma konusu. Her masalcı kendisi olmalı, öğrencilerime söylediğim en önemli cümle ‘Bir masalcıyı örnek almayın, kendiniz olun.’ Çünkü sanatçı olmak özgün sesi bulmaktır, otantik olmaktır. Mesela Avrupa’da rockçı masalcı da var, bahçıvan kıyafeti giyerek bir bahçede masal anlatan insanlar da var. Yani masalcılık her tür ortamda yapılabilir bunu bilerek de özgün masal gösterisi yapabilirsiniz. Öğrencilerimi buna alıştırmaya çalışıyorum. Bu konuda önemli olan insanın kendini geliştirmesi. Mesela eğitim de şart değil masalcılıkta. Masalcılıkta olmazsa olmaz olan şey ‘anlatmak.’ Dolayısıyla anlatabilmek için çok okumak ve özgün olmak çok önemlidir. 

Bu dünyanın masalı nasıl sonlanacak sence?

Bazı insanlar bana diyorlar ki ‘Ooo Judith bugünlerde masalları sen anlatmıyorsun, büyüklerimiz anlatıyor bize.’ Evet, kötü bir anlatıcı var galiba son dönemlerde dünyada. Reklam dünyasının bize verdikleri de masal aslında ama ortada karamsar bir masalcı var diye biz de barış, umut, birlik ve mutluluk anlatan masallardan vazgeçmemeliyiz. Tam tersine ona paralel giderek, tüketimin o kadar önemli olmadığını gösteren masallar anlatmalıyız. Ama masalların en önemli rolü bir araya gelmektir. Biz birbirimizden kopuyorsak, insanlarla komşularımızla iletişim kurmuyorsak kötüye gideceğiz. Ara ara bir araya gelmek, birbirimize bakmak ekran olmadan sohbet edebilmek, aynı hayalleri paylaşmak önemli. Bu bizi belki karanlıktan tek başına çıkarabilecek bir şey değil ama bu karanlık zamanlarda da hayatın sürmesini belki de her şeyin daha iyi gitmesini sağlayacaktır eminim.