Mecliste Bu Hafta #5

TBMM 

Bu haftayla birlikte  yasama yılında beş haftalık bir süre geri kaldı. 53 maddelik bir teklif kanunlaşırken bir tezkere kabul edildi ve  birçok araştırma önergesi tartışılıp reddedildi. 

Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Geçen sayımızda Genel Kuruldaki konuşmalardan kesitler sunup Meclisteki grupların teklifle alakalı görüşlerini sizlere sunmuştuk.

Bu hafta ise teklifin kalan maddeleri de görüşülüp kabul edildi ve kanunlaştı. AK Parti, MHP, CHP, İYİ Parti grupları kabul oyu verirken HDP grubu teklife ret oyu verdi. 

Teklifin bir maddesi Genel Kuruldaki görüşmeler sırasında tekliften çıkarıldı.  Tutanakları ve komisyon raporunu incelediğimizde bunun sebebinin ise zamanla alakalı bir yetki düzenlemesi yapan maddenin geç kalındığı için bir işlevselliğinin kalmadığından olduğunu anlayabiliyoruz. 

53 maddelik büyük bir torba olan teklifle alakalı muhalefet gruplarının bazı maddeler üzerinde olumlu görüşleri vardı. Ancak muhalefetin ortak görüşü torba kanunların düzgün bir yasama süreci ürünü olmadığı yönündeydi. 

İdeal sisteme göre farklı konular için farklı komisyonlarda görüşme yapılması gerekiyor ve böyle torba kanunlar genelde bir ya da iki komisyonda görüşülüp gündeme taşınıyor. 

Öğrenci kredileri, tıp ve diş hekimliği intern maaşları, kur korumalı mevduat sistemi ve sicil affı gibi birçok  farklı konuda düzenlemeler içeren bu teklif toplamda 21 kanun ve 3 Kanun Hükmünde Kararname üzerinde değişiklik öngörüyor. Hal böyleyken bu teklifin tek esas komisyondan geçirilip gündeme taşınması ideal kanun yapma yöntemi açısından çok uygun gözükmüyor. 

Teklifin dikkat çeken maddeleri ise şu şekilde : 

Madde 23: Bu maddeyle muhalefetin ve kamuoyundaki bazı ekonomistlerin şiddetle eleştirdiği bir sistem olan “Kur Korumalı Mevduat” Sistemiyle alakalı bir düzenleme yapılıyor. Muhalefet şerhlerinde ise Kur Korumalı Mevzuat Sisteminin devlet bütçesi üzerindeki risk ve yüklerinden bahsedilmiş. 

Yeni düzenlemeye göre döviz ve altınlarını Kur Korumalı Mevduat Sisteminde değerlendiren mükelleflere uygulanan gelir vergisi istisnası 31.12.2023 tarihine kadar uzatılıyor. 

Madde 5,6 ve 7: Bu maddelerle şu anda üniversitede  eğitim gören ve yeni mezun olmuş birçok insanı ilgilendiren öğrenim kredileriyle alakalı birkaç düzenleme yapılıyor. Muhalefetin desteklediği kısımlaran  olan bu maddelerde öğrenim kredilerinin ödenme şekliyle alakalı değişikliklere gidilmiş. 

Yeni düzenlemeye göre, kredilerin mezuniyetten iki yıl geçtikten sonra alınan meblağ üzerinden ve aylık taksitler olarak ödenecek. 

Kredi alan kişilere, işsiz olduğu SGK tarafından onaylanırsa ilk yıl meblağ üzerinde değişiklik olmayacak şekilde sonraki iki yılda ise TÜFE oranında ve yüzde onu geçmeyecek faizlerle erteleme talep edilebilme hakkı veriliyor. 

Kredi borçlarını ödemeye başlamamış kişiler veya yeni başlamış kişiler için de faizsiz ödeme imkanı getiriliyor. Ancak öğrenim kredi borçlarını eski düzenlemeye göre ödeyenlere iade yapılmayacak. 

Madde 27: Bu maddeyle kamuoyunda “sicil affı” olarak anılan müesseyle alakalı bir düzenleme yapılıyor. 

Düzenlemeye göre anapara ve/veya taksit ödeme tarihi 1 Ekim 2022 tarihinden önce olan borçlara sahip ve  Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezine bildirilmiş (kara listeye girmiş) borçluların 1 Temmuz 2023 tarihine kadar borçlarını ödemeleri halinde kayıtları kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar tarafından dikkate alınamayacak. 

Madde 9: Bu maddeyle uzun eğitim süreleri nedeniyle iş hayatına geç atılıp bu süreçte bir şekilde mağdur olan tıp ve diş hekimliği öğrencileriyle alakalı bir düzenleme yapılıyor. 

Düzenlemeye göre tıp ve diş hekimliği öğrencilerine eğitimlerinin son senelerinde 12 ayı geçmemek üzere asgari ücret tutarında aylık ücret ödenecek. Ancak vakıf üniversitelerinde 4.702 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar alt sınır olarak belirlenmiş ve bu tutarın üstündeki ödemeler için üniversitelerin mütevelli heyetleri yetkili kılınmış. 

Geçici Madde 2: Bu maddeyle gerçek kişilerin 15 Ağustos 2022 tarihinden önce takibi başlatılmış, abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan 2.000 TL’nin altındaki borçlarına ilişkin bir düzenleme yapılıp bu borçlar küçük alacak olarak kabul edilecekler. 

Düzenlemeye göre bu alacaklarından feragat eden mükellefler bunları gider olarak gösterebilecekler ve takiple alakalı harçlardan muaf tutulacaklar. 

CHP Muhalefet şerhine göre konuyla alakalı 9 milyon civarında takip söz konusu ve devletin vazgeçtiği hazine payı 615 Milyon TL.

CHP İstanbul Milletvekili Engin Altay – Cumhuriyet Halk Partisinin vaatleri içinde olduğundan, değerli milletvekili arkadaşlarım, sayın milletvekilleri; biz kabul oyu vereceğiz ancak şimdiden kötü haberi de vereyim. Şimdi, millete kaşıkla verdiniz, veriyoruz hep birlikte ama yıl başında gelecek pasaport, motorlu taşıtlar, harçlar, cezalar vesaire, yeniden değerleme oranında yaptığınız artışla bunun, bu verdiğimizin bir o kadarını, verdiğimiz kadarını yeniden vatandaştan alıp zengine vereceksiniz, zengine; bunu yapmayın, yapmayın.

Azerbaycan Tezkeresi 

5 haftalık bir sürenin geride kaldığı bu yasama yılında neredeyse her hafta Genel Kurulda bir tezkere kabul edildi. Bu haftaki tezkere konusu ise uzun yıllardı  kamuoyunu da sürekli meşgul eden Azerbaycan topraklarıydı. 

''Türkiye Cumhuriyeti Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması" ve Türkiye'nin Rusya'yla birlikte oluşturduğu, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin görev yaptığı Ortak Merkez faaliyetleri kapsamında bölgedeki TSK görevinin bir yıl uzatılmasına dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi 1 Kasım tarihli TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

AK Parti, MHP, CHP, İYİ Parti grupları tezkere için kabul oyu verirken HDP grubu ise diğer tezkerelerdeki tavrına sürdürüp ret oyu verdi. 

Araştırma Önergeleri 

1- AK Parti tarafından yasaklarla yok edilmeye çalışılan basın bağımsızlığı ve tarafsızlığının tekrar kazanılması, basın ve yayın kuruluşlarının tarafsız, şeffaf ve güvenilir şekilde yayın yapabilmeleri adına gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi, Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun siyasi ve taraflı kararlar vermesinin engellenmesine yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

İYİ Parti İzmir Milletvekili Dursun Müsavat Dervişoğlu tarafından verilen önerge 1 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

2- Kadın gazetecilerin maruz kaldığı sorunların araştırılmasına yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

HDP  Batman Milletvekili Ayşe Acar Başaran tarafından verilen önerge 1 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

3-  Türkiye’de son yirmi yılda yapılan özelleştirmelerdeki kamu yararının yeniden gözden geçirilmesi ve süreçlerin denetlenmesine yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

CHP Ankara Milletvekili Tekin Bingöl tarafından verilen önerge 1 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

4- Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin mesleki ve sosyal hayatlarında zorluk çekmemesi, güvencesiz çalışma koşullarının önüne geçilmesi, yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesi, taban maaş uygulaması, özlük ve diğer haklarının sağlanmasına  yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

İYİ Parti Konya Milletvekili Fahrettin Yokuş tarafından verilen önerge 2 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

5- Ekonomik krize karşı öğrencileri korumak için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesine yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

HDP  Diyarbakır Milletvekili Dersim Dağ tarafından verilen önerge 2 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

6- Kamu ihalelerine yönelik rüşvet ve usulsüzlüğün önüne geçebilmek için alınacak önlemlerin belirlenmesi, bu tür iddiaların etkin soruşturulması önündeki engellerin kaldırılması, yolsuzluk ve rüşvetle mücadele için atılacak adımların tespit edilmesine yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

CHP İstanbul Milletvekili Engin Altay, Manisa Milletvekili Özgür Özel ve Sakarya Milletvekili Engin Özkoç verilen önerge 2 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

7-Gençlerin yaşadığı sorunların araştırılması, gelecek kaygısı yaşayan gençlerimizin taleplerine yönelik çalışmaların yapılması ve gerekli önlemlerin alınmasına  yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

İYİ Parti Trabzon Milletvekili Hüseyin Örs tarafından verilen önerge 3 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

8-  Pamuk üreticilerinin sorunlarının araştırılmasına  yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

HDP  Adana  Milletvekili Tulay Hatımoğulları Oruç tarafından verilen önerge  3 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

9-  Ek ders ücreti karşılığı çalışan usta öğreticilerin sorunlarının araştırılmasına  yönelik verilen araştırma önergesinin görüşülmesi TBMM Genel Kurulunda reddedildi. 

CHP İstanbul Milletvekili Engin Altay, Manisa Milletvekili Özgür Özel ve Sakarya Milletvekili Engin Özkoç verilen önerge 3 Kasım’da TBMM Gündemine geldi. 

Kapanış 

Seçime giden bu yasama yılında bu hafta olduğu birçok torba yasa gündeme gelecek, tezkereler kabul edilecek ve birçok araştırma önergesi reddedilecek. TBMM ve Ankara, İstanbul, İzmir Büyükşehir Belediye Meclislerinin yoğun geçen Gündemini yakından takip edebilmek için bir sonraki yazımızı kaçırmayın!