Medya ve habercilikte gelecek tartışmaları ve yeni modeller

Geçtiğimiz hafta sonu Microsoft’un, yeni bir yapay zekâ editörü ile çalışacağını belirterek; MSN ve Microsoft News bünyesinde çalışan ABD’de 50, Birleşik Krallık’ta ise 27 gazeteci ve editörün işine son vereceğini açıklaması medyada bir hayli ses getirdi. Konuyla ilgili öne çıkan tartışmalardan biri; son yıllarda yapay zekâ kelime öbeğinin geçtiği her tartışmada karşımıza çıkan “Yapay zekâ işimizi elimizden alacak mı?” ekseninde olurken, tartışmalardan bir diğerinin odağında habercilik ve medya sektörünün geleceği var. 

• Microsoft’ta ne oldu? Microsoft, konuya dair yaptığı açıklamada şirketin daimi olarak iş modellerini analiz ettiğini ve daha verimli kılmak için çalıştığını, bu adımın da bu çerçevede atıldığını belirtiyor.
  
  
  • Ayrılanlar: Şirketin görevine son vereceği gazeteciler orijinal içerik üreten ekipte değil; farklı kaynaklardan haber seçen, düzenleyen ve yeniden yayımlayan ekipte bulunuyor.
     
  • Algoritmalar: Ayrılan gazetecilerin ardından yerlerine gelecek algoritmalar, farklı yayıncılarda trend olan haber içeriklerini anlık olarak tarayarak derleyecek, yeni başlıklar atabilecek ve gerektiği takdirde haberin fotoğrafını değiştirebilecek.
     
  • Tepkiler: Karardan etkilenen çalışanlardan biri yerlerini alacak algoritmaların, örneğin; şiddet içeren içerikler veya uygunsuz içerikler konusunda takip edilmesi gereken hassas editoryal kılavuzları doğru bir şekilde uygulayamacağını düşünüyor.
     
• Küresel medya trendi: Microsoft’un hamlesi bu haftanın gündemi olsa da daha geniş bir perspektif ve zaman diliminden baktığımızda, medyanın büyük oyuncularının benzer yaklaşımları olduğunu görüyoruz.
  
  
  • Google: 2017 yılında Google, bünyesindeki Dijital Haber İnisiyatifi vasıtasıyla Birleşik Krallık merkezli Press Association’a, içerik üretiminde yapay zekâdan destek alınmasını sağlayacak bir altyapı kapsamında yaklaşık 800 bin dolarlık bağış yaptı. Yapay zekâ, hâlihazırda Birleşik Krallık ve İrlanda’da ayda 30 bine yakın haber üretiyor.
     
  • The Washington Post: Medya şirketi bir süredir içerik üretimi için Heliograf isminde bir sanal bottan destek alıyor. Heliograf, özellikle 2016’da gerçekleşen Rio Olimpiyatları ve ABD Başkanlık Seçimi’nde şirkete içerik üretim sürecinde destek oldu.
     
  • Reuters: Birleşik Krallık merkezli haber şirketi Reuters, Facebook Journalism Project ile iş birliği kapsamında yanlış haberler ve deepfake içeriklerin belirlenmesinde dijital gazetecilik kaslarını güçlendirmeye çalışıyor.
     
  • Forbes: Forbes Bertie ismini verdiği yapay zekâ destekli bir içerik yönetim sistemi ile gerçek zamanlı trend içeriklerin takibi, derlenmesi ve düzenlenmesi işlemlerini belirli bir ölçüde otomatize ediyor.
     
  • The Guardian: The Guardian’ın Avustralya baskısı geçtiğimiz yılın ocak ayında ilk yapay zekâ destekli makalesini yayımladı.
     
• Tamamen siyah veya beyazdan oluşmayan bir gelecek: Her ne kadar bu örneklerle birlikte pek çok medya kuruluşu yapay zekâ altyapılarından destek almaya başlamış olsa da, bu sistemlerin ideal olarak işleyemeyeceği alanlar da bulunuyor. Örneğin; yaratıcı yazarlık, empati, toplumsal hassasiyetler, kritik düşünme ve doğru soruları sorabilme gibi medyanın önemli odaklarını oluşturan bazı meseleler, şimdilik yapay zekânın yapabileceklerinin dışında kalıyor. Bir diğer kritik nokta ise, başka alanlarda da olduğu gibi ön yargı ile geliştirilmiş algoritmaların habercilik üzerindeki olası hatalı yaklaşımları.
  
  
  • Applied XLabs’in kurucusu Francesco Marconi, yapay zekâ sistemlerinin medya sektöründe yalnızca %8 ila 12’lik bir iş gücünün işini elinden alacağını öngörüyor. Marconi’ye göre bu gibi sistemler haberlerin derlenmesi, büyük verilerin işlenmesi ve daha hızlı ses ve görüntü oluşturma süreçlerinde, yani daha tekrarlayan süreçlerde işin içine dahil olarak gazetecilerin daha yüksek katma değerli, araştırmacı ve uzun içeriklere daha rahat odaklanmaları için destek olma potansiyeli taşıyor.
     
  • Çin'in resmî haber ajansı Xinhua direktörlerinden Yong Huang’a göre ise benzer şekilde raporların derlenmesi ve büyük verilerin anlamlı hâle getirilmesi gibi süreçlerde yapay zekâdan faydalanılabilecekken; medyanın önemli sorunlarından biri olan haberin doğrulanması sürecinde de daha otomatik ve hızlı iş akışları oluşturulabilir.