Melbourne elektrikli scooter'ları yasakladı: Güvenlik için tek çare bu mu?

CNN'in haberine göre, Avustralya'nın Melbourne kentinde, gelen yüzlerce şikayet ve kaza raporunun ardından elektrikli scooter kiralamak tamamen yasaklandı. Güvenlik gerekçesiyle alınan kararda 2023'te e-scooter'larla bağlantılı 256 yaralanmalı kaza rapor edildiği belirtildi. Melbourne Belediye Meclisi, kentte faaliyet gösteren iki e-scooter operatörü olan Lime ve Neuron'a araçlarını kaldırmaları için 30 gün süre tanıdı.

Bir adım geriden: Melbourne, 2022'de başlayan iki yıllık bir deneme kapsamında kiralık e-scooter'ları erişilebilir, çevre dostu ve uygun maliyetli bir seçenek olarak sunmuş ve iki şirketle sözleşme imzalamıştı. Hükümetin ay başında yayımladığı rakamlara göre bu deneme, Melbourne'de mikro-mobilite araçlarıyla her gün yapılan ortalama 7.800 yolculuğun 6.800'ünde e-scooter'ların kullanılmasına ve şehrin karbon emisyonlarını yılda 400 ton düşürmeye yardımcı olmuştu.

Öte yandan: E-scooter'ların popülerliği, artan kaza ve yaralanmaları da beraberinde getirdi. Royal Melbourne Hastanesi, Aralık 2023'te içlerinden biri ölümle sonuçlanan 256 yaralanmalı e-scooter kazası rapor etti ve güvenlik önlemlerinin iyileştirilmesi için çağrıda bulundu. 

• Genellikle ehliyet gerekmeksizin kiralanabilen bu araçlar, saatte 25 kilometre hıza kadar ulaşabiliyor.

Perspektif: Kentte e-scooter kullananların kuralları ihlal etmesi de ciddi bir soruna dönüşmüş durumda. Kask takmamak, sürüş esnasında cep telefonu kullanmak, yolcu taşımak, yaş sınırının altında olmak ve trafik işaretlerine uymamak gibi yasa ihlalleri için kesilen cezalar yetersiz kalıyor. Gelişigüzel park edilen ve kaldırımlarda sürülen scooter'ların özellikle yaşlı, çocuklu ve engelli kişilerin yolda yürümesini zorlaştırdığı da sıklıkla dile getirilen şikayetlerden. 

• Bristol gibi şehirlerde belirli alanlar haricinde scooter park edilemiyor. Operatörler, bu alanların dışına park edilen araçları çekmek için para ödemek zorunda bırakılıyor. Bunun için de bazı operatörler, kullanıcılardan park ettikleri yerin fotoğrafını göndermelerini istiyor. Kaza durumlarında yaralananların sigorta kapsamına alınması da operatörlerden talep edilenlerin başında geliyor.

Şimdi ne olacak? Yapılan açıklamalar, hükümet yetkilileriyle belediye arasında bir mücadelenin başlayacağına işaret ediyor. Victoria eyaletinin başkanı Jacinta Allan, kent meclisinin bu kararına devletin müdahale edebileceğini belirtti. Melbourne'deki e-scooter operatörlerinden Lime da "Bu izole kararın Melbourne dışındaki kentleri etkilemesini beklemiyoruz, zira küresel çapta paylaşımlı e-scooter'ları benimseyen şehirlerde muazzam bir ivme görüyoruz" dedi.

Melbourne e-scooter'larla sorun yaşayan ilk kent değil

Bir zamanlar Avrupa'nın scooter başkentlerinden biri olarak gösterilen Paris, 2023'te kiralık e-scooter'ları yasaklama konusunu oylamaya açtı. Kopenhag'da e-scooter'lar 2020'de yasaklandı, ancak bir sonraki yıl daha sıkı önlemlerle yeniden kullanılmaya başlandı. Barselona'da 2016'dan beri kentin tarihî bölgelerinde e-scooter kullanmak yasak. Londra'da ise şahsa ait e-scooter'ları halka açık yollarda sürmek hâlâ yasa dışı, ancak 2021'den beri üç operatörle kiralama denemeleri yapılıyor.

• 2022'de Roma'da kiralık scooter'larını İspanyol Merdivenleri'nden aşağı attıkları için iki ABD vatandaşına 800 dolar para cezası verildi. Turistlerin tarihî merdivende 26 bin dolarlık hasar bırakmasının ardından şehir yönetimi, kent sakinleri için yeni önlemler almaya mecbur kaldı.
• Bu ay ise K-pop yıldızı Suga'nın Seul'de alkollüyken e-scooter kullandığını itiraf edip özür dilemesinin ardından kentte yeni bir tartışma başladı.