Mobil sağlık uygulamalarında gizlilik: neler yapabilirsiniz?

Sağlık uygulamalarının işlevi kişisel verilerin işlenmesine dayanıyor. Bu veriler genellikle hassas kişisel veriler yani sağlık verileri oluyor. Bu nedenle uygun veri koruma standartları ve gelişmiş veri güvenliği kavramları denetleyici makamlar ve kullanıcılar için büyük önem taşımakta.

Kişilerin sağlık verileri son derece hassas ve özel nitelikli veriler. Uygulama operatörlerinin bu verileri doğru bir şekilde depolaması ve izinsiz erişimlere karşı koruması gerekiyor. Operatörler bu süreçte şüphesiz ki veri güvenliği, veri bütünlüğü ve veri gizliliğini sağlamalı. 

Sağlık uygulamalarının aşağıdakiler de dahil olmak üzere hakkınızda çok sayıda veri toplayabileceğini unutmayın:

•    Alkol kullanımınız

•    Diyetiniz: Ne yersiniz ve kaç kalori tüketirsiniz?

•    Hastalıklarınız ve sağlık koşullarınız

•    Günlük adımlarınız ve egzersiz rutininiz

•    Kan basıncınız veya kan şekeriniz gibi sağlık ölçümleriniz

•    Ortalama dinlenme, kalp atış hızı gibi fitness verileriniz

•    Belirli sağlık durumlarınız için aldığınız ilaçlar

•    Ruh halleriniz ve mental sağlık sorunlarınız

•    Uyku saatleriniz ve kalitesi

•    Kilonuz ve kilo kaybınız veya artışınız

Büyük bir çoğunluğu üçüncü taraf geliştiriciler tarafından oluşturulan bu uygulamaların veri güvenliği bakımından güvenilirlikleri sorgulanmakta. The Washington Post’un 2022 yılında yayımlanan bir haberine göre Drugs.com, Medication Guide, WebMD: Symptom Checker, Period Calendar ve Period Tracker gibi birçok popüler Android sağlık uygulamasının, reklamverenlere, sağlık kaygılarına göre kişilere veya tüketici gruplarına, pazarlamak için ihtiyaç duydukları bilgileri verdiği tespit edilmişti.

Neler Yapabilirsiniz? 

•    Ücretsiz uygulamalara dikkat edin.

Bir ürün için ödeme yapmıyorsanız ürün sizsiniz diye bir söz vardır.  Pek çok "ücretsiz" uygulamanın sizi uygulama içi satın almalar yapmaya ikna ettiğini, reklam içerdiğini veya "ücretsiz" hizmetin kullanımı karşılığında sizden veri vermenizi isteyebileceğini unutmayın.

•    Kullanmadığınız uygulamaları kaldırın.

Muhtemelen telefonunuzda bekleyen en az birkaç kullanılmamış sağlık uygulamanız vardır. İki adım atarak gizliliğinizi koruyun: Öncelikle bilgisayarınızda oturum açmanız veya bunun için destek ekibiyle iletişime geçmeniz gerekse bile uygulamayla ilişkili hesabı silin veya devre dışı bırakın. Ardından uygulamayı telefonunuzdan silin. Her iki adımı da gerçekleştirmeniz kişisel bilgilerinizin korunmasına yardımcı olabilir.

•    Uygulamalar yerine alternatif seçenekleri değerlendirin.

Uygulamalar hayatı kolaylaştırır ancak özellikle aldığınız ilaçları takip ediyorsa o sağlık uygulamasına gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını düşünmek isteyebilirsiniz. BMJ, ilaçlarla ilgili uygulamaların özellikle veri satma veya paylaşma olasılığının yüksek olduğunu tespit etti çünkü "bu uygulamalar üçüncü taraflar için yüksek değere sahip hassas, spesifik tıbbi bilgiler topluyor." Haplarınızı almanız için bir hatırlatıcıya ihtiyacınız varsa belki belirsiz bir takvim uyarısı da işe yarayabilir. 

•    İlgili uygulamaların gizlilik politikasını bilin.

Saklamak istediğiniz sağlık uygulamalarının veya indirmeyi düşündüğünüz yeni uygulamaların gizlilik politikasına bakın. Uygulamanın verileri üçüncü taraflarla paylaşıp paylaşmadığı ve nasıl paylaştığı hakkında herhangi bir bilgi arayın. Politikanın aşırı derecede karmaşık ve anlaşılması zor olması veya üçüncü taraf paylaşımı hakkında hiçbir bilgiye yer verilmemesi kötüye işaret olabilir.

•    İzinlerinizi kontrol edin.

Birçok sağlık uygulaması, telefonunuzdan her türlü bilgiye erişmek için izin ister. Fotoğraflarınıza erişme, konumunuzu izleme, okuma ve cihaz belleğine yazma, Wi-Fi bağlantısına bakma ve telefon numaranız dahil olmak üzere telefon durumunu ve kimliği okuma gibi izinler söz konusu olabilir. Telefonunuzdaki ayarlara gidin ve gereksiz izinleri kapatın.

•    Sosyal paylaşımı kapatın.

Özel sağlık bilgilerinizi ele geçirebilecek olanlar sadece şirketler ve araştırmacılar değildir. Birçok uygulamanın verilerinizi arkadaşlarınızla, aile üyelerinizle ve hatta uygulamada bağlantı kurduğunuz yabancılarla paylaşabilecek bir "sosyal" bileşeni vardır. Her uygulama biraz farklı çalışabilir ancak istatistiklerinizi görmesini istemediğiniz kişilerle "paylaşmayı" kapatmak için uygulamadaki gizlilik ayarlarını kontrol edin.

Ek olarak,

Oturum açma sırasında uygulamayı Facebook veya Google hesabınıza bağlamamak sağlık uygulamalarının bilgi paylaşımını sınırlamanın yollarından bir tanesidir. Bir iPhone kullanıyorsanız istendiğinde "uygulamadan izlememesini iste"yi seçin. Android kullanıyorsanız Android Reklam Kimliğinizi sık sık sıfırlayın. İster iPhone ister Android kullanıyor olun telefonunuzun gizlilik ayarlarını sıkılaştırın.

Uygulamalar ekstra veri paylaşımı izinleri isterse hayır deyin. Halihazırda sağladığınız verilerle ilgili endişeleriniz varsa bir veri silme isteği göndermeyi deneyebilirsiniz.

^{Bu yazı Verini Koru gönüllüsü Mehmet Ali Kaçar tarafından hazırlanarak, 10.07.2023 tarihli bültenimizde yayınlanmıştır.}