🎷 Müzikle İyi Hissetmek

Güzel bir araba yolculuğunda tatile doğru yola çıkmışken şoför koltuğunda oturan arkadaşınıza doğru “Müziğin sesini aç da keyfimiz yerine gelsin!” dediğiniz oldu mu? Ya da sevdiklerinizle güzel bir akşam yemeği yerken en sevdiğiniz şarkılar size eşlik etti mi? Bir şarkıyı yüksek sesle söylerken, kulaklıklarımızla son ses dinlerken ya da sadece arka fonda kendini fark ettirmeden çalmaya devam ederken müzik çoğu zaman hayatımızın içinde. Bestelenmiş bir parça olabileceği gibi dalgaların sesi ya da kuşların cıvıltısı da müzik olarak adlandırılıyor. Bazen müziği duyduğumuzu fark etmiyoruz bile fakat müziğin ruh halimiz üzerinde önemli etkileri bulunuyor. Üstüne biraz daha düşündüğümüzde aslında kendimizi üzgün, kırgın ya da yalnız hissettiğimiz zamanlarda müziğe sarılarak neşelendiğimizi fark ediyoruz. Peki müzik adını verdiğimiz, bir harmoni içinde bir araya gelen bu titreşimler, nasıl iyi hissetmemizi sağlıyor?

Hepimizin üzgün ya da kaygılı hissedip kulaklıklarına sarıldığı zamanlar oluyor. Müziğin negatif duyguları azaltıcı etkisi olabiliyor çünkü müzik dinlediğimiz anlarda vücudumuzdaki stres hormonu olarak bilinen kortizol azalıyor ve sevgi hormonu olarak bilinen oksitosin artmaya başlıyor. Bu sayede endişe ve üzüntülerimiz daha az yoğun hale gelmeye başlıyor. Müzikle birlikte iyimser bakış açısı ve duygu düzenleme gibi birçok beceri pekiştirilmiş oluyor. Pozitif duygular uyandıran müzikler dinlemenin ruh haline katkıları sadece iki hafta içinde bile kendini göstermeye başlayabiliyor. Örneğin, yapılan araştırmalar sakin meditatif bir şarkının ya da klasik müziğin depresif semptomları hızlı bir şekilde azalttığını gösteriyor.

Anda olmanın ve “şu ana” odaklanmanın ruh sağlığı üzerindeki olumlu etkileri son zamanlarda daha da yüksek sesle konuşuluyor. Günlük yaşantımızda da dinleyeceğimiz müziği seçerken aslında ana odaklanıyoruz. Örneğin, bir çalma listesi açmadan önce “Şu an nasıl hissediyorum? Nasıl bir ruh hali içindeyim? Hangi şarkı bu yaşananlara çok iyi giderdi?” gibi hızlı bir yoklama yapıyoruz. Bu sayede basit bir şarkı seçme eylemi bile ruh halimizin daha iyi farkında olmamıza yardımcı oluyor.

Ayrıca yemek yaparken ya da ders çalışırken arkada çalan müzik, bilişsel becerilerimizi güçlendiriyor. Yani aslında “Ben müzikle daha iyi çalışıyorum.” cümlesi bilimsel verilere dayanıyor diyebiliriz. Arkada çalan ve olumlu duygular uyandıran bir müziğin hafızaya iyi geldiğini gösteren araştırmalar da bulunuyor. Müzik ve hafıza arasındaki ilişkiyi gösteren bir başka ilginç örnek de yabancı dil öğrenmek. Çoğu zaman kelimeleri tek tek öğrenmektense yabancı dildeki bir şarkıyı ritmiyle söyleyerek o dile aşina olmaya başlamak daha kolay geliyor. 

Hafızadan bahsetmişken eminiz ki siz de yıllar öncesinden güzel bir anıyı hatırlatan bir şarkı çalmaya başladığında nostaljiyi hissetmişsinizdir. Gençlik yıllarımızda, en güzel yazımızda ya da geçen yılki doğum günü kutlamamızda çalan o şarkıyı yeniden duyduğumuzda tek bir parçanın bile ruh halimize nasıl iyi gelebileceğini hepimiz görüyoruz.

Müziğin ruh haline olan olumlu etkisi her yaş grubunda farklı hissediliyor. Gençleri ele alan bir araştırma, müzik festivaline katılmanın iyi oluşa etkilerini inceliyor. Festival sırasında gençler, sevdikleri ve onlarda olumlu hisler uyandıran şarkıları dinleyebiliyor, o esnada yeni insanlarla tanışabiliyor ve bambaşka insanlarla tanışıp bir arada eğlenmekten doğan bir mutluluk yaşayabiliyorlar. Günlük yaşamlarında sık sık katılma fırsatlarının olmadığı bir etkinliğe katılarak değerli bir anı biriktirmiş oluyorlar. Parkinson hastası yetişkinlerle yapılan başka bir çalışma, müzik eşliğinde dans etmenin ruh haline dikkat çekici seviyede iyi geldiğini gösteriyor. Benzer şekilde, Alzheimer hastası kişilerle yapılan bir çalışmada bir şarkının sözlerini tekrarlayan bir şekilde dinlemenin hafıza üzerinde önemli etkileri olduğu görülüyor. Kısacası müzik, yaşamımızın her anında bizimle olmaya ve bize farklı şekillerde iyi gelmeye devam ediyor.

Zeliha Stefanie Roesler