Oy ve Ötesi görev başında, siz de katılın!

Oy ve Ötesi

18 Mart 2023 tarihi itibarıyla ülke olarak yasal seçim sürecine girerken Oy ve Ötesi Derneği de gönüllü kayıtlarını açıyor.

Bu hafta size kendi çalışma alanımız olan sandık güvenliğinden ve gönüllülükten bahsedelim istedik.

“Sandıklara sahip çıkmak” tabirini kurulduğumuz 2014 yılında kamuoyuyla tanıştıran inisiyatif olarak, 8 seçimdir şeffaf, adil seçimler ve sandık güvenliği için çalışıyoruz.

Seçimler güvenli mi ?

Bilinmesi gereken ilk konu belki pek çoğunuzu şaşırtacak. Türkiye’deki seçim süreci, anayasal olarak belirlendiği haliyle dünya üzerindeki pek çok ülkeden daha güvenli ve başarılı. Düzenlemeler, bugüne kadar seçim sürecinde tespit edilen tüm ihtiyaçları detaylı bir şekilde tanımlıyor ve kurallara bağlıyor. Geriye sadece hukuka ve bu düzenlemelere bağlı kalarak süreci yönetmek kalıyor.

Sabah hangi görevlinin saat kaçta sandık bölgesinde olması gerektiğinden, akşam sayımlar bittikten sonra imzalanacak sandık tutanaklarında hangi durumların nasıl işlenmesi gerektiğine kadar detaylı tanımlanmış bir süreç işliyor. Tam olarak bu noktada sivil katılım önem kazanıyor.

Sandık başında görev almak

Ülkemizde anayasa, seçimlere sivil toplumun katılım şeklini siyasi partiler üzerinden belirliyor. Her sandığa bir “ kurul” atanıyor. Bu kurullar kamu görevlileri ve partilerin temsilcilerinden oluşuyor. Partiler sandık kurulu üyesi olmasını istedikleri kişileri seçimlerden önce İlçe Seçim Kurullarına bildirip, kayıt ettiriyor. Kurul üyeleri bütün gün partinin yasal temsilcisi olarak orada süreçlere dahil oluyorlar, önceden bildirildikleri için oylarını orada kullanıyorlar. Gün boyunca her şeyin tespit edilip kayıt altına alındığı sandık defterine ve gün sonunda sonuçların belgelendiği tutanağa imza atıyorlar.

Sivil kişiler bir de müşahit olarak sürece katılabiliyor. Müşahit, “şahit olan, tanıklık eden” kişi, yani sandık gözlemcisi anlamına geliyor. Gözlemcilik de yine siyasi partilere yasal olarak tanımlanmış bir hak. Sandık kurulunda görevlisi olsun ya da olmasın, bir parti seçimlere katılma hakkına sahipse o bölgede sandık müşahidi de bulundurabiliyor. 

Müşahitler gözlemledikleri süreçte usule aykırı bir durum olduğunda İlçe Seçim Kuruluna itiraz yetkisine sahip değiller ama durum hakkında tutanak tutulmasını ve sandık defterine işlenmesini sağlıyorlar. Bu yöntemle tespit edilen olayın yasal takibini, sürecin şeffaflığını sağlamış oluyorlar.

Yasal sorumluluğu, yetkileri farklı bu her iki görev de sağduyu, özveri ve bilgi birikimi gerektiriyor. Bu aşamada da Oy ve Ötesi’nin bir sivil toplum kuruluşu olarak görevi başlıyor.

Oy ve Ötesi seçimler için ne yapıyor? 

Oy ve Ötesi yıllardır her seçimde öncelikle tüm seçmenleri ve sandık sürecinde görev almak isteyen herkesi bilgilendirmek için çalışıyor, ülkenin dört bir yanında eğitimler düzenliyor. Bu eğitimlerde sandık günü sürecini adım adım anlatıyor, yasal dayanakları herkesin anlayacağı şeklide ve örneklerle paylaşıyoruz.

Çok önem verdiğimiz bir bölüm de barışçıl, adil ve saygılı bir seçim ortamı için saha tecrübelerimizden derlediğimiz tavsiyelerimizden oluşuyor. Eğitimlerimize herhangi bir kayda ihtiyaç duymadan herkes katılabilir, halka açık düzenliyoruz.

Seçim günü için ise gönüllü olmak isteyen kişileri organize ve koordine ediyoruz. Açılan sistemimize kayıt olan kişileri bulundukları il ve ilçelere göre yerleştirip, müşahit olarak görev almalarını sağlıyoruz. Eğitimlerini tamamlamış gönüllülerimizi bina sorumluları, sandık gözlemcileri olarak gruplara ayırıp gün içinde iletişimde kalıyoruz. Bütün bunları yaparken yine gönüllü avukatlarımız hem sahada hem merkezde destek veriyor. 

Gün sonunda imzalanan tutanak verilerini de yine gönüllülerimizle topluyoruz.  Mobil telefon uygulamamız sayesinde çekilen tutanak fotoğrafları bize ulaşıyor. Bu verileri yasal sonuçlarla karşılaştırıyor, uyumsuzluk görülen tutanakları tüm partilerin bilgisine sunuyoruz. Böylece itiraz süreci sona ermeden referans veri oluşturuyor, sürecin güvenli ve şeffaf işlemesine katkı sağlıyoruz.

Artan tecrübemizle, farklı görüşlerden kişilerin bir araya gelebildiği, ödün vermediğimiz siyaset üstü, eşitlikçi, barışçıl duruşumuzla içinde yaşadığımız topluma fayda sağladığımıza yürekten inanıyoruz. Demokrasiyi birinci elden deneyimlemek için; şeffaf, adil ve güvenli bir seçim süreci için gönüllü olmak isterseniz sosyal medya hesaplarımızdan, ya da web sitemizden bize ulaşabilirsiniz.

Eğitimlerimize, seçim sürecine dair detaylı bilgi ve duyurular için lütfen bizi takip edin.