Pamuk Pazarı Esasları ve Fiyatlara Genel Bakış

Son fiyat hareketleri

Pek çok piyasa dalgalanmalara sahne olurken referans fiyatların çoğunluğu geçtiğimiz ay sert düşüşler yaşadı.

• Aralık vadeli NY/ICE kontratı Eylül başında 105 cent/lb’ye yakın seviyelerden Ekim başındaki 83 cent/lb’ye kadar düştü. Bir miktar toparlanmadan sonra fiyatlar en son ABD Tarım Bakanlığı raporunun yayınlanmasıyla dört cent limidinde düşerek 84 cent/lb’ye geriledi.
• A Endeks geçen ay 124’ten 102 cent/lb’ye düştü.
• Çin Pamuk Endeksi (CC 3128B) 103’ten 98 cent/lb’ye gevşeyerek NY/ICE vadeli işlemler ve A Endeksten daha sakin geriledi. Yerel fiyatlar 15.700’den 15.500 RMB/ton’a düştü. RMB dolar karşısında değer kaybederken kur 6,92’den 7,18 RMB/USD’ye çıktı.
• Geçen ay sert bir şekilde düşmesine rağmen, Hindistan spot fiyatları (Shankar-6 kalitesi) tüm referans fiyatların en yükseği olmaya devam ediyor. Değerler Eylül başı ile Ekim başı arasında yaklaşık 30 cent/lb inerek 139 cent/lb’den 110 cent/lb’ye geriledi. Düşüş, yerel bazda 86.500’den 71.000 INR/candy’ye oldu. Hint rupisi USD karşısında değer kaybetti ve kur 79’dan 82 INR/USD’ye çıktı.
• Pakistan fiyatları 119’dan 102 cent/lb’ye geriledi. Yerel fiyatlar 22.500’den 18.300 PKR/maund’a düştü. Pakistan rupisi USD karşısında dalgalandı ancak geçen ayı daha güçlü bitirdi (kur 230’dan 217 PKR/USD’ye indi).

Arz, talep ve ticaret

Son ABD Tarım Bakanlığı raporu, dünya üretiminde düşüşe (-395.000 balya ile 118,1 milyona) ve global işletme kullanımında daha büyük bir düşüşe (-3,0 milyon balya, 115,6 milyona) yer verdi. 2022/23 tüketim tahminindeki düşüş, 2021/22’de işletme kullanımındaki -2,1 milyon balyalık düşüşle katlandı. Hem 2018/19 hem de 2019/20 için işletme kullanımına yapılan yaklaşık birer milyon balyalık yukarı yönlü revizyonlar, 2022/23 dünya kapanış stokları tahmini üzerindeki net etkiyi azalttı, ancak artış yine de +3,1 milyon balyalık ciddi bir yükselişle 87,9 milyona ulaştı. Gerçekleştirilirse, bu 2019/20’den bu yana küresel stoklarda görülen en büyük hacim olacaktır. Ülke bazında üretim rakamlarındaki en büyük değişiklikler Pakistan (-300.000 balya ile 5,2 milyona) ve Benin (-175.000 balya ile 1,4 milyona) için yapıldı. İşletme kullanımında 2022/23 için yapılan tüm dikkate değer revizyonlar negatif oldu. Bunların arasında Çin (36,5 milyona) ve Hindistan (24,0 milyona) için -1,0 milyon balyalık düşüşlerin yanı sıra Pakistan (-500.000 balya ile 10,0 milyona), Türkiye (-200.000 balya ile 8,3 milyona), Meksika (-100.000 balya ile 1,8 milyona) ve Vietnam (-100.000 ile 6,7 milyona) için yapılan düşüşler yer aldı.

Global ticaret tahmini -1,0 milyon balya azaltılarak 43,6 milyona geriledi. İthalat rakamlarına yapılan en büyük güncellemelerin tümü negatif olurken bunların arasında Çin (-300.000 balya ile 8,7 milyona), Pakistan (-200.000 balya ile 4,8 milyona), Meksika (-100.000 balya ile 1,0 milyona), Türkiye (-100.000 balya ile 4,7 milyona) ve Vietnam (-100.000 balya ile 6,8 milyona) için olanlar vardı. Ülke bazlı ihracat tahminlerine yapılan dikkate değer ayarlamaların tümü de olumsuzdu. Bunların arasında Avustralya (-200.000 balya ile 6,2 milyona), Brezilya (-200.000 ile 8,4 milyona), Hindistan (-200.000 balya ile 3,5 milyona), Benin (-100.000 ile 1,4 milyona), Fildişi Sahili (-100.000 ile 875.000’e) ve Yunanistan (-100.000 ile 1,2 milyona) yer aldı.

Fiyatlara bakış

Geçen ay yaşanan fiyat düşüşleri, tedarik zinciri devamında daha zayıf talep ve pamuk yetiştiren birkaç önemli ülkede düşük üretim beklentileri içeren rakip hikâyeler arasındaki rekabeti taleple ilgili endişelerin kazandığına işaret ediyor. Buna ek olarak, ABD ve Pakistan’daki şiddetli hava koşullarına bağlı üretim zorlukları gündemi meşgul ederken dünya üretimine ilişkin kontrpuanlar daha az dikkat çekti.

Pamuk küresel bir emtiadır. Herhangi bir hasat yılında, bir ülke veya bir grup ülke olumsuz koşullara maruz kaldığında, diğer ülkeler daha iyi hava koşullarına sahip olma eğiliminde olur. 2022/23’te Brezilya ve Avustralya’nın rekor veya rekora yakın hasat alması bekleniyor. Çin ve Hindistan’ın da 2021/22’den daha fazla pamuk yetiştireceği tahmin ediliyor.

Bunun net sonucu olarak da, ABD ve Pakistan’daki sorunlara rağmen küresel üretimin yıldan yıla artması bekleniyor. Bilançonun talep tarafında bu ay yapılan revizyonlarla, üretimdeki artış tüketimi aşan bir üretim fazlası yaratmaya yetiyor. ABD’deki stokların tarihsel standartlara göre düşük kalacağı tahmin edilirken, dünya çapında depolanan arzda artışın oluşması (+2,6 milyon balya) bekleniyor. 

Fiyat tartışmalarıyla bağlantılı olarak arzla ilgili bir diğer nokta da düşük ABD stoklarının her zaman yüksek fiyatlara dönüşmemesidir. ABD kapanış stokları için mevcut tahminler ve ABD stok/kullanım oranı (S/KO, kapanış stoklarının talebe bölünmesi) son yıllarda kaydedilen en düşük değerler arasında yer alırken, bu seviyeler civarındaki değerler yakın geçmişte nispeten sık gözlenmiştir. 2022/23 için ABD S/KO mevcut değeri %19’dur. Düşük ABD S/KO değerlerinin yüksek fiyatlar ile çakıştığı yıllar oldu. Örneğin, 2010/11’de, mali krizden sonra talebin yeniden canlandığı ve Çin’in arzı güvence altına almak için çabaladığı dönemde, ABD S/KO %14 ve NY/ICE vadeli işlemlerin ortalaması 143 cent/lb idi. ABD S/KO düşük ve talebin daha istikrarlı olduğu diğer yıllarda, yüksek fiyatlar sonuç değildi. Örnekler arasında 2013/14 (%17 S/KO ve 84 cent/lb’lik ortalama NY/ICE fiyatları), 2016/17 (%15 S/KO ve 73 cent/lb’lik ortalama NY/ICE fiyatları) ve 2020/21 (%17 ve 78 cent/lb’lik ortalama NY/ICE fiyatları). Arzın gerçekten daralması için yalnızca stokların düşük olması değil, aynı zamanda alıcıları fiyatları artırmaya motive etmek ve aciliyet yaratmak için talep tarafından yeterince güçlü bir çekim olması gerekir. Mevcut piyasada ABD stokları düşük ve Pakistan’dan ilave ithalat talebi var.

Ancak piyasaların gündemindeki soru, küresel makroekonomik görünüm bozulurken bunun fiyatları mevcut seviyelerin üzerinde çekmeye yeterli olup olmadığıdır. Diğer önemli sorular ise Çin’den geliyor. Çin, küresel işletme kullanımının üçte birini temsil ediyor ve son hasat yıllarında ABD ihracatının üçte birinin varış noktası oldu. Çin pazarının büyüklüğü piyasayı hareket ttirmek için gerekli talep çekimini yaratacak kadar büyük. Diğer yandan, Çin’in ülke içinde büyük hacimlerde stokları mevcut ve Çin fiyatları A Endeks ile neredeyse aynı seviyelere ulaştı.

Geleneksel olarak Çin fiyatları A Endeksten 15-20 sent daha yüksek işlem görmekteydi, bu nedenle mevcut seviyelerdeki yerel fiyatların uluslararası açıdan normalde olduğundan daha rekabetçi hâle geldiğinin bir göstergesi olarak kabul edilebilir. Çin hükümet politikası her zaman önemli (bilinmeyen) bir değişkendir, ancak ne stok hacimleri ne de düşük nispi Çin fiyatları Çin’den güçlü ithalat talebine işaret etmekte. Çin agresif bir alıcı olarak ortaya çıkmazsa, mevcut makroekonomik ortamda fiyatları yükseltmek için gerekli hacimdeki talebin nereden gelebileceği belirsiz.