Salıncak çılgınlığı

1932'de geçen yazıya göre, o dönem parklarda alta sermek için hasır ve biraz sallanmak, eğlenmek için de salıncak kiralanıyor. Habere göre, hasırın kirası, satın alma fiyatına. İşportacı geri gelirse kârdır diye bakıyor, belli ki. Salıncak ise iki ipin ağaca bağlanmasından oluşan basit ilkel bir oyuncak. Ancak işportacıların 1930'lardaki salıncak hamlesi 2019'a gelindiğinde jandarma operasyonuna gerek duyulacak bir çılgınlık halini alacaktı.
Buna benzer işporta veya vergisiz ticaretteki yaratıcı fikirler ve pratik çözümler her zaman ilgimi çekmiştir.  

2000'lerin başı, şemsiye satanların yağmur tahmininin meteorolojiden daha iyi olduğu zamanlardı. İnsan, işportacı ve meteorolojinin ortak çalıştığını düşünürdü. Meteoroloji yağmur yağmayacağı şeklindeki tahminlerini yayınlasa da gün içinde bir anda yağmur bastırır, şemsiyeciler bir anda köşe başlarında, meydanlarda belirirdi.
Yine yakın yıllarda camdan aşağı doğru yuvarlanan oyuncak örümcek adamlar satışa çıktığında Spider Man filmi bu kadar popüler değildi. İşportacı Hollywood'dan önce keşfetmişti.
Sulu bülbül düdükler, bir sapan yardımıyla yukarı doğru fırlatılan fırfır pervaneler, deterjanlı su ve üfleyerek çalışan köpük balonlar, topla iki su şişesi arasındaki su şişesini vurmalar, henüz Osmanlı hayranlığı bu seviyelere gelmeden önce padişah kılığında gezen cosplayer ile ücretli fotoğraf çektirmeler, kafa masaj aletleri, avuç içi dikiş makineleri, denizdeki balonları plastik mermi vurmalar...
Birbirinden gereksiz birçok malzemenin bu kadar işportacının ekmek kapısı olması ne kadar ilginç. Bütün bu ürünler arasında salıncak, fotoğraf enflasyonu (Instagram) ile birleşip bambaşka bir seviyeye çıktı. Son olarak 2019 yılında jandarmanın yaptığı operasyon sonucu Ayder Yaylası'ndaki 25 salıncak kaldırıldı. 

Her salıncakta üç ya da dört oturak olduğunu düşünürsek, bir sallanışta yüze yakın fotoğraf çekiliyordu. Manzara ayaklarınızın altında, gülümseyerek poz veriyordunuz. İşportacı toplumun neye ihtiyacı olduğunu en iyi bilendi.