Psikolojik rahatsızlıklar pandeminden bu yana artışta

Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) bu yıl Ruh Sağlığı Evrensel Bir İnsan Hakkıdır temasıyla kutladığı 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü'nde; Güneydoğu Asya Bölge Direktörü Dr. Poonam Khetrapal Singh, konuya dair şu açıklamalarda bulundu:

"Her birey, konumu, mesleği veya kimliği ne olursa olsun, ulaşılabilecek en yüksek ruhsal esenlik düzeyine ulaşma hakkına sahiptir. Bu hak, kişinin kendisini ruh sağlığı risklerinden koruma, hazır, kolay erişilebilir ve yüksek kalitede ruh sağlığı hizmetlerine erişim ve toplum içinde özgürlük ve katılım hakkını da kapsar."

Perspektif: Ruh sağlığı gibi görünmez engellerin, uluslararası çapta kabul görmüş kalkınma hedeflerine ulaşmada en çok ihmal edilen ancak en önemli konulardan biri olduğu giderek daha fazla kabul görüyor. Bu konudaki farkındalık son yıllarda önemli ölçüde artmış olsa da, WHO toplumsal tutumlar ve hükümet politikaları açısından hâlâ kat edilmesi gereken yol olduğuna işaret ediyor. Buna ruh sağlığının eğitim, istihdam, barınma ve sosyal katılım dahil olmak üzere hayatın birçok yönüyle örtüştüğüne dair toplumun bilinçlendirilmesi de dahil. Herkes için ruh sağlığı hizmetlerine ve tesislerine erişimin daha da iyileştirilmesi için daha fazla çalışma yapılması gerektiğinin kabulü de.

• Toplumların ruh sağlığında kötüleşme; yoksulluk, yetersiz eğitim, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, hastalık, şiddet ve diğer küresel zorlukların hem nedeni hem de sonucu olabilir. Bireylerin üretken bir şekilde çalışma, potansiyellerini gerçekleştirme ve toplumlarına katkıda bulunma kapasitelerini engeller.

Araştırma: 2019 öncesi döneme bakıldığında, dünya genelinde yaklaşık 970 milyon kişinin bir ruh sağlığı bozukluğuyla yaşadığı tahmin ediliyor; bu da dünya genelinde her 8 kişiden birinin bir ruh sağlığı sorunuyla mücadele ettiği anlamına geliyor. Fakat son üç yılda, ruh sağlığı bozukluklarının küresel yükü son gözle görülür biçimde artış gösterdi. Pandemi yılları, insanların sevdiklerini kaybetmeleri, geçim kaynaklarından olmaları ve uzun süre evlerine kapanmaları gibi nedenlerle durumu daha da kötüleştirdi ve ülkeler sağlık bütçelerinin yalnızca %2'si bu sorunların tedavisi ile önlenmesine ayırıyor. Depresyon, anksiyete ve intihar haberleri yaygın olmasına rağmen, ruh sağlığı krizi desteklerine erişim hâlâ fazlasıyla zayıf.

• Washington Üniversitesi ile işbirliği yapan küresel araştırma kuruluşu Sağlık Metrikleri ve Değerlendirme Enstitüsü'nün (IHME) 2022 Aralık tarihli araştırmasına göre, çağımızın izlenmesi gereken en önemli hastalıklarını; iklim değişikliği, kirlilik gibi çevresel sorunlar ve savaşlar, yoksulluk gibi toplumsal faktörlerin çeşitli kombinasyonları oluşturuyor.
• Statista Consumer Insights tarafından yapılan bir ankete göre, İsveç'te görüşülen katılımcıların neredeyse yarısı anketten önceki on iki ay içinde depresyon, stres veya anksiyete gibi ruh sağlığı sorunları yaşadıklarını bildirdi. Bu oran Meksika, Hindistan, Fransa ve Çin gibi ülkelerde nispeten daha düşük. Ancak, sadece bu verilere bakarak, bu rakamların çeşitli ülkelerdeki ruh sağlığı yaygınlığını ne ölçüde yansıttığını ya da konuyla ilgili toplumsal kabul ve söylemin ne derecede olduğunu söylemek elbette ki zor.
• United Nations Department of Economic and Social Affairs makalesine göre, dünya genelinde milyonlarca insan ruh sağlığı sorunları ile mücadele ediyor ve her dört kişiden birinin yaşamı boyunca bir ruh sağlığı sorunu yaşayacağı tahmin ediliyor. Özellikle depresyon, küresel hastalık yükünde üçüncü sırada yer alıyor ve 2030 yılında birinci sıraya yükselmesi bekleniyor.

Daha da somutlaştıralım: İnsan kaynakları yazılım şirketi BambooHR'nin raporuna göre, 9.00-17.00 çalışanlar 2020'nin başından bu yana oldukları en mutsuz dönemdeler. Bu bulgu, bulgu, çalışanların yaptıkları işlerden motive olmadıklarını ve işlerinden koptuklarını gösteren son anketlerde giderek artıyor. Ankete katılan 1.600 şirketteki 57 bin çalışan arasında, çalışan duyarlılığı Ocak 2023'ten bu yana önceki üç yıla göre 10 kat daha hızlı düşmüş gözüküyor. İncelenen sektörler arasında en mutsuz çalışanlar sağlık sektöründe. Çalışan mutluluğu 2020'den bu yana trend çizgisinde %40'lık keskin bir düşüş gösterdi, eğilim çizgisinin %89'luk bir düşüş oranına gerilemesiyle de mutsuzluk 2023'te hızlandı.

• ADP Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan bir başka araştırma da, işçi motivasyonunun 2023 Ağustos ayında geçen yılın Haziran ayından bu yana gördüğü en düşük seviyeye ulaştığını gösteriyor.