İkonik Sandalyenin Yolculuğu

Tasarım dünyasının ünlü ve favori çiftlerinden Charles ve Ray Eames ölümlerinin üzerinden geçen senelere rağmen popülerliklerini kaybetmeden, hem tasarımları hem de farklı yaşam tarzlarıyla yeni nesillere ilham vermeye devam ediyorlar.

Tarzlarına, tasarımlarına, hayata bakışlarına ve birlikteliklerine hayran olduğum bu çift ve ikonik sandalyeleri Eames Lounge Chair ve Ottoman üzerine yazmak beni her zaman heyecanlandırır.

1907 yılında Missouri ABD'de doğan Charles Eames, Washington Üniversitesi'nde burslu okurken dönemin ünlü, modernist mimarlarından Frank Lloyd Wright'a olan ilgisi ve desteği nedeniyle, 2 yılın sonunda okuldan atılır. Bunun üzerine bir mimarlık ofisinde çalışmaya başlar; 1929'da Catherine Woermann ile evlenir ve bir yıl sonra, tek çocuğu Lucia dünyaya gelir. 1930'da kendi mimarlık ofisini kuran Charles, 1938 yılında ise ünlü mimar Eero Saarinen'in babası Eliel Saarinen tarafından, burslu araştırma görevlisi olarak, Cranbrook Academy of Arts'a davet edilir ve tabii ki kısa bir süre içerisinde tasarım bölümünün başına geçer.

1912 yılında Sacramento'da doğan Ray Kaiser ise Bennett Woman’s College in New York'ta moda eğitimi aldıktan sonra, New York Şehri'ne taşınır Hans Hofmann'ın yanında resim eğitimi alır ve 1936'da da American Abstract Artists'in kurucularından biri olur. Cranbrook Academy'e geçmesiyle yolu, Charles ile kesişir. Burada Charles'ın ve Eero Saarinen'in, Museum of Modern Art'ın düzenlediği organik mobilya yarışmasına katılması için hazırladıkları, dönemi için önemli bir yenilik olan kontrplaklardan tasarladıkları mobilyaya yardımcı olur ve iki ödül kazanırlar.

Sanıyorum ki ruh ve tasarım ikizini bulduğunu fark eden Charles ilk eşinden ayrılır ve 1941 yılında Ray ile evlenir. İşte bundan sonra ikili hayatlarının sonuna kadar ikonik ve modernist tasarımlarına hep birlikte devam ederler.

Eamesler, hayatları boyunca mimariden filme, sanat ve tasarımın birçok alanını deneyimlerler. Bu deneyimlerinin sonucunda, birçok ikonik obje, tasarım tarihinde kendine yer bulur. Bunlardan belki de en çok bilineni ya da aşina olunanı ise 1956'da piyasaya tanıttıkları Eames Lounge Chair. Üzerinde senelerce çalıştıkları bu tasarımın amacı, konforu ve en kaliteli malzemeleri bir araya getirerek, zanaat ürünü bir sandalye ortaya çıkarmaktır. Bu ikonik sandalye döneminin en son teknolojisi olan ve Eamesler'in geliştirdiği kalıplarda birleştirdikleri ve form verdikleri kontrplaklardan oluşur. Benzerlerinden çok daha hafif olan bu sandalye, aynı zamanda da benzerlerinden modernist yapısıyla ayrışır.

^{Eames Lounge Chair ve Ottoman}

Döneminin benzer sandalyelerinden olan Barcalounger'ı düşündüğümüzde üzerinden 50 yıldan fazla süre geçmesine rağmen, bu objenin hala talep görmesi ve satılması, ve müzeler tarafından satın alınmasının nedenleri neler olabilir?

^Barcalounger

Şüphesiz ki bir sandalyeyi ikonik bir obje haline getirmek yaratıcılarının başarısıdır. Modernist akımın hem form hem de malzeme olarak özelliklerini yansıtan bu sandalye, aynı zamanda da yıldız tasarımcıların elinden çıkmadır. Eamesler bu objeyi tasarlarken, kafalarında her zaman lüks pazarı hedefleyerek, tasarımlarının değerini kendileri en başta belirlemişlerdir. Zanaatın ve malzemenin en kaliteli hali olarak ortaya çıkan bu ürün, ilk tanıtıldığı günden beri aynı şeklini koruyarak hayatına devam etmektedir. Lounge Chair'a sahip olmak belli bir tasarım tarihi bilgisini ve aynı zamanda da maddi birikimi gerektirdiğinden, artık bir statü simgesidir. Bunun yanı sıra sandalye, modernizm ve postmodernizm tartışmalarına, feminist okumalara neden olan ve döneminin sosyo-ekonomik durumunu yansıtan, hemen hemen her yönüyle tasarım tarihinin en önemli objelerinden biridir.