Sandıklar sahipsiz mi: Son virajda 'seçim güvenliği' önlemleri ve yılgın seçmen

CHP’de, özellikle Muharrem İnce’nin cumhurbaşkanı adayı olduğu seçimden bu yana her seçimde, “seçim güvenliği” tartışılan öncelikli başlıklardan biri oldu. Hemen her seçim gecesi, sistemin çöktüğü ve veri akışının sağlanamadığı, sandıkların sahipsiz kaldığı konuşuldu. 

Her seçim gecesi suçlamaların odağında, CHP’nin bilişim sisteminden sorumlu olan, bu seçimde de Ataşehir Belediye Başkan adayı olan Onursal Adıgüzel yer aldı ve geleneksel olarak sert biçimde eleştirildi. Binlerce gönüllü, her seçimden sonra, boşuna emek verdiklerini belirterek CHP’yi eleştirdi. 

31 Mart yerel seçiminde ise seçim güvenliği bu kadar ön planda değil. CHP’de bayrağı Adıgüzel’den devralanlar ise gereken tüm önlemlerin alındığını, sistemin zaten Adıgüzel döneminde de sorunlu olmadığını, son seçimde sanılanın aksine sorun yaşanmadığını savunuyor. Geçen yıl 200 bin gönüllü ile seçimlerde yer alan Oy ve Ötesi ve benzeri sivil oluşumların gönüllü sayısı ise bu seçimde hiç olmadığı kadar azaldı ve 30 binlere kadar düştü. Seçim güvenliği her il ve ilçede, belediye başkanları ve parti sorumlularının omzunda olacak.

CHP’de belki de tarihinde ilk kez seçim güvenliği için özgün bir sistem geliştiren Adıgüzel, her seçim sürecinde en çok tartışılan isim oldu. Ancak son yılların her seçiminde görev almaya devam etti. Zira parti kulislerinde aslında sistemin çalıştığı, veri girişi olmadığı için tıkanma yaşandığı ya da erken saatlerde partinin kaybettiği görüldüğü için akışın yenilenmediği ve açıklama yapılmadığı, Adıgüzel’in bir suçu olmadığı konuşuluyordu. 

Bu kez farklı bir ekibe emanet

Adıgüzel, bu seçimde belediye başkan adayı oldu. CHP’de yaşanan genel başkan değişiminin ardından, yeni Genel Başkan Özgür Özel, seçim güvenliğini iki kadına, Seçim İşlerinden Sorumlu CHP Genel Başkan Yardımcısı Gül Çiftçi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Pınar Uzun Okakın’a emanet etti.

Her iki isim de bütün önlemlerin alındığını ve bu seçimde bir sorun yaşanmayacağını ifade ediyor. CHP Genel Merkezi’nde olası “felaket” senaryolarına göre alınacak önlemlerin simülasyonunun da yapıldığını paylaşıyorlar. 

Önlem alındı mı?

Önlemler seçim öncesi, sandık başı, seçim sonrası işlemleri şeklinde, aşama aşama alındı. Ancak CHP’nin bu seçim öncesinde “Altılı Masa” handikapı da var. 2023’teki genel seçimde, altı parti, seçim önlemlerini birlikte almış, partilerin teşkilatı birlikte hareket etmişti.

Buna rağmen, seçim güvenliğinin sağlanamadığı yönünde eleştiriler devam etmişti.

Seçim öncesinde partilere iki ayda bir tüm seçmen listelerini alma hakkı tanınıyor. Altılı Masa’daki partiler bu sayede yıl boyunca seçmen listelerine en güncel hâliyle sahip olmuştu. 

Partiler, seçmen listelerini ellerindeki listelerle karşılaştırarak varsa bir anormalliği buradan tespit edebiliyor. CHP’de, seçmen listeleri üzerinde gerekli incelemelerin yapıldığı, gerekli önlemlerin alındığı değerlendirmeleri yapılıyor.

En büyük sıkıntı sandık başı

Seçimde en büyük sıkıntı, sandık güvenliği olarak gösteriliyor. Bu konuda çok çeşitli iddialar ortaya atılıyor.

Mükerrer seçmen kaydı yapıldığı, aynı kişilerin onlarca sandıkta oy kullandığı, özellikle Doğu’daki bazı kentlerde toplu oy kullandırıldığı gibi iddialar bu seçim öncesinde de gündemde.

Yeterince parti görevlisi ve müşahit bulunamadığı, bu nedenle ıslak imzalı tutanakların partilere gönderilmesinde sıkıntı yaşanacağı, AK Parti ve MHP’nin daha hazır ve organize olduğu iddiaları da ortaya atılıyor. Özellikle İstanbul ve Ankara’da yeterli sayıda görevlinin hazır edilemeyeceği endişesi de mevcut. Her seçimde ihtiyaçtan fazla gönüllü sayısına ulaşan Oy ve Ötesi gibi sivil oluşumlar da henüz yeterli sayıya ulaşamadıklarını açıkladılar ve çağrı yaptılar.

Buna karşılık, özellikle CHP’de olası senaryolara karşı itiraz dilekçelerinin ve avukatların bile hazır olduğu, hiçbir sorun yaşanmayacağı ifade ediliyor.

Taşıma seçmen iddiası

CHP odaklı bu tartışmaların dışında, DEM Parti’nin gündeme getirdiği, kamuoyunda çok da önemsenmeyen ciddi bir iddia daha var.

DEM Parti, 33 ayrı seçim bölgesinde, seçimin sonucunu değiştirebilecek sayıda seçmenin, tartışmalı bölgelere taşındığını iddia ediyor.

Seçmen taşımanın, çoğunluğu asker ve polis kişilerin adreslerinin kritik bölgelere taşınmasıyla gerçekleştirildiği öne sürülüyor.

33 seçim bölgesinde 55 bin seçmenin bu şekilde taşındığı iddialarını seçim kurullarına taşıyan DEM Parti, bu itirazlarından sonuç alamadı. Diğer partiler ise bu iddiaların takipçisi olmadı.

Seçim sonuçlarına göre en çok tartışılacak konulardan biri de taşıma seçmen iddiası olacak.