Şemsiyenizi unutmayın: Avrupa'da aşırı turizm protestoları artıyor

Bu aralar Avrupa'ya seyahat etmeyi düşünüyorsanız şemsiyenizi yanınıza almayı unutmayın. Özellikle de İspanya'ya gitme planınız varsa... Ve hayır, yağmura karşı değil. 

Ne oldu? Aşırı turizmin yaşam maliyetlerini artırmasından bıkan Barcelonalılar, turistleri su tabancalarıyla ıslatarak protesto etmeye başladı. Zira son 10 yılda turistlere kısa süreli kiralanan evlerin de etkisiyle şehirdeki kiralar %68 arttı. Ancak durum yakında tersine dönebilir çünkü Barcelona Belediye Başkanı Jaume Collboni, 2028'den itibaren Barcelona'da turistlere ev kiralamanın yasaklanacağını duyurdu.

Öte yandan: İspanya, turistlerden rahatsızlık duyan tek ülke değil. Nisan ayında şehre giriş için 5 avroluk bir ücret almaya başlayan Venedik'in ardından İsviçre Alpleri'nin sevilen kasabalarından Lauterbrunnen de benzer bir uygulamaya gitme planları yapıyor. Yaklaşık 800 kişinin yaşadığı bu küçük kasabanın sakinleri kalabalık sokaklar, çöplerle kaplı yollar ve yüksek kiralar karşısında çareyi şehirden geçen araçlardan 5-10 İsviçre Frangı ücret almakta buldu. Otel rezervasyonu olan ya da toplu taşıma araçlarıyla şehre gelenler ise giriş ücretinden muaf olacak.

• Ayrıca geçen hafta Güney Kore'nin başkenti Seul'ün popüler destinasyonlarından Bukchon Hanok Köyü'nde çığrından çıkan turist akınını kontrol altına almak için neredeyse sıkıyönetime yaklaşan önlemler alındı. Geleneksel Kore evleriyle tanınan bu bölge, Ekim ayından itibaren ülkenin ilk "özel yönetim alanı" olarak turistlerin girişini kısıtlayacak; akşam 17.00'den sabah 10.00'a kadar turistler için sokağa çıkma yasakları uygulanacak.

^{Venedik'te bilet kontrolü.}

Bir adım geriden: Şu anda dünyada yaklaşık 60 kentte turistlerden bir tür "ayakbastı" ücreti alınıyor. Bunların ilki Fransa'da 1910'da başlatılan bir uygulamaya kadar giderken çoğu son 10 yıl içerisinde başlatıldı. Amsterdam, Paris, Malta ve Cancun'un yanı sıra Birleşik Krallık'taki Kent bölgesinde ve İskoçya'nın Edinburgh kentinde de gündemde olan "turist vergileri"nin etkili olup olmadığı konusunda ise çelişkili araştırmalar var.

İşe yarıyor mu? Örneğin, 2012'den bu yana ziyaretçilerden bölgesel turizm vergisi alan Barcelona'da ziyaretçi sayıları sürekli olarak arttı; 2013'te 7,1 milyon olan otel müşterisi sayısı, 2019'da 9,5 milyona yükseldi. Üzerine en çok araştırma yapılan ülkelerden İtalya'da da sonuçlar tutarsız. İtalya'nın üç sahil şehrini inceleyen bir araştırma, turist vergisinin ziyaretçi akışını azalttığını gösterirken Roma, Floransa ve Padua'da ne iç ne de dış talepte anlamlı bir değişiklik gözlenmiş. 

Vergiler nereye gidiyor? Çelişkili olsa da aşırı turizmin etkilerini azaltmak için yürürlüğe konan "turizm vergileri"nin çoğu, şehirlerin markalaşma ve pazarlama çalışmaları için kullanılıyor. Barcelona bir istisna olarak turist vergilerini devlet okullarına ısı pompası ve güneş paneli kurmak için kullanırken Orange County gibi bazı şehirler, turistlerden alınan vergilerle binlerce insanı ağırlayacak kongre merkezleri inşa ediyor.