Sosyal medyadan bir kuş ‘X’ildi

Ekim 2022’deki devralımından bu yana Twitter’da oldukça köklü değişiklikler yapan Elon Musk, geride bıraktığımız günlerde Twitter tarihindeki en radikal değişikliğe gitti. Musk, platform üzerinden yaptığı paylaşımda “Yakında Twitter markasına ve kademeli olarak tüm kuş logolarına veda edeceğiz” dedikten bir gün sonra dediğini yaptı ve Twitter’ın hem adını hem de ikonik kuş logosunu değiştirdi.

Değişikliklerin ardından Twitter’ın yeni adı “X” olurken kuş ikonunun yerine de Musk tarafından “minimalist art deco” olarak tanımlanan “X” sembolü geldi; ancak bu değişimi takip eden paylaşımlarında Musk bu ikonun da “muhtemelen” değişeceğinin ve “rafine edileceğinin” sinyallerini verdi.

Kısa bir süre önce Twitter CEO’luğu görevini Musk’tan devralan Linda Yaccarino ise yeni logoyu “X burada! Hadi bakalım” diyerek paylaştı:

Yılların takıntısı: X

Bir süre önce Twitter’ın çatı şirket ismini değiştirerek “X Corp.” yapan, yine yakın zamanda duyurduğu yapay zeka şirketinin ismini de “xAI” olarak duyuran Musk’ın 1999 yılında kurduğu ilk girişimi olan çevrimiçi bankacılık ve finansal hizmetler platformunun isminin “X.com” olması, uzay taşımacılığı şirketinin adının SpaceX olması, elektrikli araç üreticisi Tesla’nın Model X isimli bir elektrikli aracının bulunması ve hatta çocuklarından birinin isminin X Æ A-XII olması, dünyanın en zengin insanının “X” ile bir derdi olduğunun altını çiziyor. 

Peki, Musk’ın bu takıntısının ve Twitter’daki değişikliklerin ardında ne yatıyor?

Musk’ın daha önce “hepimizi benzersiz kılan unsurları temsil eden” bir şey istediği için Twitter’ın yeni ismi olarak X’i seçtiğini söylemesi dikkat çekiyor. Musk’tan iki çocuğu bulunan, Grimes olarak da bilinen Kanadalı sanatçı Claire Boucher, çocuklarının isminin X Æ A-XII olmasının nedenini ise ismin cebirdeki “bilinmeyen değişkeni” çağrıştırması olarak açıklıyor.

Aslında bu dönüşüm, kulağa çok da büyük bir sürpriz gibi gelmiyor. En başından bu yana Twitter’ı bir süper uygulamaya dönüştürmek istediğini söyleyen Musk, sonunda bu hayalini realize etme yolunda somut adımlar atmaya başlamış bulunuyor.

Nedir bu süper uygulama?

Blackberry’nin kurucusu olan Mike Lazardis’e atfedilen süper uygulama kavramı, birden fazla hizmeti tek bir platformda birleştiren bir mobil veya web uygulaması olarak tanımlanıyor. Çoklu hizmet teknoloji platformları olarak da adlandırılan süper uygulamalar, bir sosyal ağ olmanın yanında e-ticaret, bankacılık, mesajlaşma, yemek teslimatı, ulaşım hizmetleri veya kullanıcıların gerektiğinde etkinleştirebilecekleri mini uygulamaları da içeriyor.

• Neden önemli: Dünya çapında 6,84 milyar adet olduğu düşünülen akıllı telefonların yaklaşık 1,2 milyarı Çin merkezli bir süper uygulama olan WeChat'i kullanıyor. 2027 yılına kadar dünya nüfusunun yarısından fazlasının süper uygulama kullanıcısı olacağı değerlendiriliyor.

Yaccarino da konuya ilişkin açıklamasında “X, fikirler, ürünler, hizmetler ve fırsatlar için küresel bir pazar yaratan ses, video, mesajlaşma, ödemeler/bankacılık merkezli sınırsız etkileşimin gelecekteki hâlidir. Yapar zeka tarafından desteklenen X, hepimizi hayal etmeye başladığımız şekillerde birbirine bağlayacak” diyerek Twitter’ın bir süper uygulama olarak X’e dönüşmesine göz kırpıyor. 

Tehlike çanları

Forrester analisti Mike Proulx, Musk’ın, "on beş yılı aşkın bir süredir kültürel sözlüğümüzde yerini sağlamlaştırmış bir marka ismini tek başına yok ettiğini" ifade ediyor.

Insider Intelligence analisti Jasmine Enberg ise isim değişikliğinin "son 17 yılın Twitter'ının gittiğinin ve geri gelmeyeceğinin açık bir işareti" olduğunu belirtiyor. Enberg, Twitter’ın asıl katilinin ilk duyurulduğu andan itibaren “Twitter Katili” olarak lanse edilen Threads değil de Musk’ın ta kendisi olduğunu da sözlerine ekliyor.

İş dünyası yorumcusu Justin Urquhart Stewart da Twitter'ın "sadık ama yaşlanan tabanının" değişikliklerden hoşlanmayacağını düşünüyor:

"Elon Musk'ın dikkatli olması gerekiyor çünkü neredeyse sıfırdan başlayarak daha yaşlı bir kitleyi hedefliyorsunuz ve bu arada orijinal markaya da zarar veriyorsunuz."

Öte yandan, Twitter’ın hızlı bir şekilde yeniden markalaşması bazı güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor. Güvenlik firması ESET'in küresel siber danışmanı Jake Moore, şirket adı değişikliklerinin, kimlik avını teşvik edebileceği yönünde uyarıda bulunuyor.

Olası engel

Musk'ın Twitter markasını "X" olarak yeniden tanımlaması yasal açıdan karmaşık olabilir gibi duruyor. Microsoft'un Xbox video oyun sistemiyle ilgili bir X ticari markası bulunuyor. Meta ise yazılım ve sosyal medya gibi alanlarda kullanmak üzere mavi-beyaz bir "X" harfini içeren federal bir ticari markaya sahip.

X harfi o kadar yaygın kullanılıyor ve başka ticari markalara atıfta bulunuyor ki uzmanlar, bu dönüşümün yasal zorluklara gebe olabileceğine dair uyarıyor. Marka avukatı Josh Gerben, ABD'de halihazırda çok çeşitli sektörlerde X harfini kapsayan yaklaşık 900 aktif ticari marka tescili tespit ettiğini belirterek "Twitter'ın birileri tarafından dava edilme ihtimali %100" ifadelerini kullanıyor.