Her Şey Tasarlanabilir.

Tasarlamak, bir ürün fikrini forma dönüştürmenin ötesinde bir düşünceyi uygulamak, yaşam tarzı geliştirmek, iş yöntemi oluşturmak, müzik yapmak, yazmak gibi birbirinden faklı birçok alanda kullanılabilir. Bilimden hizmet sektörüne, edebiyattan kişisel gelişim alanlarına kadar her yerde karşımıza çıkan bu kavram küresel bir köye dönüşen dünya ile birlikte bambaşka kapıların açılmasına olanak sağladı.

“Tasarım odaklı düşünce” ise temeline yenilikçi ve yaratıcı süreçleri alır ve gelişimi tamamlar. Geniş çaplı ele alındığında bu kavram, tüm fikirleri ve olasılıkları kapsayarak ne üretirseniz üretin bütün süreci destekler ve geliştirir. Metodolojiye “design thinking” olarak geçen kavram, en büyük üniversitelerin ve en yenilikçi önde gelen şirketlerin yıllardır kullandığı en faydalı yöntemlerden biri olarak literatüre yerleşti.

Yalnızca tasarımcıların değil tüm disiplinlerin kullanabileceği tasarım odaklı düşünmeyi kendi hayatınızı tasarlarken de kullanabilirsiniz ve emin olun doğru sonuçlar elde etmeniz işten değil. Temelde “Thinking outside of the box”a, yani “kalıpların dışında düşünme” şeklinde ele alınan bu durum; sıkışıp kalmış olanı çıkarma, farklılıkları değerlendirme ve başka açıdan bakabilme yetisi kazandırır.

Fikrini, iş yöntemini, ürününü ya da Ar-Ge’ni tasarlarken yenilikçi çözüm üretme ve sorunları çok yönlü değerlendirerek üretimi gerçekleştirme kısmı tasarım odaklı düşünmeyle gerçekleşir. Yani yaratıcı süreçlerin doğuşu bu şekilde hayat bulur.

Tasarlamak konusunu çözüm üretmek, çözümünüzü sistemleştirmek olarak düşünürsek tasarım odaklı düşünmeyi de aynı bağlamda çözüm önerici olarak kullanabiliriz. Var olan bir sorunu ya da ortada olmayan bir ürünü yaratıcı bir şekilde hayata geçirmek ya da düzene sokmak istiyorsak çok yönlü bakmak gerekir.

İlgilendiğiniz konunun ham halinin dışında, onun arkasında yatan gerçeklere odaklanmalı, çözümünüzü alternatif boyutlar ya da önerilerle desteklemelisiniz. Sorgulama, olasılıkları çıkarma, sonucu değerlendirme… Bilinen en yaygın tasarım odaklı düşünme şeması Stanford Üniversitesi’nin Hasso-Plattner Tasarım Enstitüsü’nün ortaya koyduğu 5 aşamalı bir sistemdir.

Buna göre tasarım odaklı düşünürken adım atmanız gereken aşamalar şu şekilde sıralanıyor:

1- Empati kur 

Bir fikri hayata geçirirken ondan etkilenenleri de düşünmek, etkilenenlerin duygularını içselleştirerek olasılıkları değerlendirmek gerekir. 

2- Tanımla 

İhtiyaç ve kendini anlayabilme kavramının tanımlanması önemlidir. İç görüler tartışılarak ürüne ya da fikre odaklanırken geniş kapsamlı bir açıklama beklenir.

 3- Tasarla 

Yaratıcı ve yenilikçi çözümler üretmek için sorgulamalar yapılır. Beyin fırtınası, kaynak araştırma ve uygulama, farklı departmanlardan yararlanma istenir. Süreç kavramsallaştırılır ve çerçeveler oluşturulur. 

4- Prototip haline getir 

Ortaya çıkan sonuçlar prototip haline getirilir. Ürün veya fikrin akışının tutarlılığı ölçülür. 

5- Test et 

Ortaya çıkan sorunlar test edilerek en iyisi için deneme ve uygulamalar yapılır.

Yaratıcı ve yenilikçi tasarım için artık daha fazlasına gerek var! 

Google, Samsung, Apple gibi uluslar arası oyuncular bu yöntemi uzun süredir kullanıyor. Çünkü alınan fayda ürünün de ötesinde markalaşmadan kaliteye kadar her aşamayı kapsıyor. Yenilikçi tasarım fikri yalnızca madde ile ya da sadece bir alan ile tamamlanamaz. İnovasyon çağı ile birlikte multitask çalışma alanları, çok yönlü bakış açıları önem kazandı. Çünkü küreselleşen dünyada etkileşim ve değerler o kadar ulaşılabilir ve tartışılabilir ki toplumu yönlendirme konusu bile disiplinler arası düşünülerek oluşturulmaya başlandı. Yani politikalar oluşturulurken ortaya atılan fikir ve yöntemler basma kalıp düşüncelerin ötesine geçti.

Bu düşünce yapısı kalıplaşmış fikirleri yıkmayı amaçlayan sarsıcı bir güce sahip. Her ne kadar basmakalıp düşünce ve tarzların değiştirilmesi kolay olmasa da yeni bir bakış açısı, risk ve sonuç değerlendirme aşamasında kapsayıcı ve yeniyi ortaya koyan tasarım odaklı düşünme tüm ön yargıları kıran bir duruş sunuyor.

Zihnimize yerleşmiş kalıplardan sıyrılmak ve sorgulamak da tam anlamıyla burada devreye giriyor. Değişik fikirlerle sarsıcı sonuçlar elde edebilirsiniz. Sorguladığınız ve değerlendirdiğiniz gerçeklikler bütünü başka bağlamla birleştiğinde tahmin edilemeyecek yargılar, ürünler ve düşünceler ortaya koyabilir. Var olanı tekrarlamaktansa tüm disiplinlerde yenilik, imaj, değerler, aykırılıklar, aynılıklar düşünülmelidir.

“En basit çözümler en beklenmedik anda ortaya atılır.” Cümlesi de bu fikre dokunur aslında. Beyin fırtınasının sonunda ortaya atılan ufacık bir farklı bakış sorunların çözümü için minik bir kıvılcım olur.

Haftaya görüşmek dileğiyle, hoşça kal!