Teknoloji Haberleri Nasıl ve Neden Takip Edilmeli? #1

5 yıldır yıkıcı teknolojiler üzerine yayın yapan bir platformun kurucusu ve genel yayın yönetmeni olarak; her gün paylaştığımız haberlerin insanlar tarafından nasıl algılandığı ve nasıl algılanması gerektiği sorusu uykusuz gecelerimi, güneşli sabahlarımı süslüyor.

Düzenli olarak; alanımızda hiçbir tecrübesi olmayan ve ilgilendiğimiz teknolojilere dair bilgi birikimi bulunmayan genç adaylar ile çalıştığımız için son yıllarda “Bunları takip edebilirsin”, “En verimli takip sistemi şudur” tarzı cümleleri sık sık kurmam gerekti. Bu kaynaklardan, serinin ikinci yazısında bahsedeceğiz ama öncelikle, daha önce muhtemelen hiç kendine sormayı düşünmediğin bir soruyla başlamak istiyorum:

Yıkıcı teknolojilerle ilgili gelişmeleri/haberleri neden takip etmeliyim? 

İlgilendiğimiz yapay zekâ, sanal gerçeklik, blockchain ve 3D yazıcı gibi teknolojileri yıkıcı teknolojiler başlığı altında topluyoruz. Bu teknolojilerin, yakın gelecekte hayatımızı kökünden değiştirebilecek olmasına rağmen bugünün dünyasında henüz ana akım hale gelemediğini görüyoruz. 

Birçokları tarafından “aa böyle güzel bir şey varmış” tepkisiyle birkaç saniyeliğine şaşkınlık yaratan, NTV’de “bilim insanları 3D yazıcı ile organ bastı” haberleriyle geçiştirilen birer ‘clickbait’ olarak değerlendirilmekten öteye geçemiyor. Blockchain teknolojisinin de sürekli “coin yükseldi”, “coin battı” ve “NFT milyonlarca dolara satıldı” haberleriyle gündemi ziyaret edip, para piyasalarını coştururken, blockchain sektörünü utandırdığını sık sık görüyoruz. 

Bu bilgiler ışığında; işinde gücünde sıradan bir insan olarak ben neden “3D yazıcı ile şu yapıldı”, “yapay zekâ resim çiziyor” gibi haberlere dikkat kesilmeliyim? Bu haberlerin, 3 asırdır televizyonlarda gördüğümüz “Düzce Üniversitesi’nde hidrojenle çalışan araba üretildi”, “Yerli ve milli uçan arabamız yarın göklerde” tarzı haberlerden ne farkı var? 

Bu soruya 2 temel cevap verebiliriz. Birincisi, haberin konusu değil kaynağı ve platformu oldukça önemli. Yani bir içeriği NTV’de izlemek ile WIRED’da ya da gelecekburada.net’te okumak arasında ciddi bir fark var. İkincisi ise, haberler 90’lı yılların aksine artık sadece okuyup/izleyip geçeceğimiz birer tüketim malzemesi değiller. Mesela, 2020 yılında 3 Boyutlu Destek isimli bir topluluğun, 3D yazıcı ile siperlik üreterek, tamamen ücretsiz şekilde sağlık çalışanlarına ulaştırdığına dair haberleri izledik. Haberi izledikten sonra sosyal medya üzerinden bu topluluk ile iletişime geçerek, aralarına katılmak veya destek olmak sadece dakikalarımızı alacaktı. Oysa, aynı durum 90’lı yıllarda, haftalarca sürecek bir mesai gerektiriyordu. Günümüz dünyasının herkese katılımcılık fırsatı verdiğini unutmamak gerekiyor. 

Teknoloji haberleri oldukça önemli, çünkü bu haberlerde bahsi geçen teknolojilerin hepsi hem yaşam standartlarımızı hem de iş dünyamızı değiştirmek üzere, hızlı bir şekilde gelişiyor. 

Bu noktada, haberi nasıl okuduğumuz büyük önem arz ediyor. 

Haberi hayatımıza dahil etmek

Örnek vermek gerekirse; 2017 yılındaki Alışverişin Yeni Çağı: Amazon Go başlıklı içeriğimizde; Amazon’un, hiçbir kasiyer çalıştırmadığı bir otonom market sistemi için hazırlıklara başladığından bahsediyoruz. Bu içerik, “Vay be, dünya nerelere geldi, adamlar yapıyor” diye yorumlanacak bir haber. Ancak; 21. yüzyıl dünyasında, daha iyi bir yöntem benimseyerek, bu haberi yeni soru işaretleriyle süsleyerek, hayatımıza entegre edebiliriz.

1) Bu sistem başarılı olursa; ne gibi iş alanları yok olur, ne gibi iş alanları doğar? Benim yeteneklerime göre; bu iş alanlarını nasıl değerlendirebilirim?

• Örnek: Kasiyerlere ihtiyaç duyulmayacak. Mağaza içinde müşterilerin bazı basit soruları sorabileceği insanlar olmayacak. Bu durumda; eğer ben bir yazılım mühendisi/girişimci isem; insanların basit sorularını cevaplayabilecek ve insanlara eşlik edebilecek bir sistem üzerine kafa yorabilirim. Bir gün Amazon Go’nun Türkiye’ye gelmesi durumunda, bu sistemi ilgili şirketlere sunabilirim.
  Eğer ben bir dijital pazarlamacı ve/veya içerik üreticisi isem; bu sisteme dair bazı içerik konseptleri üzerinde çalışıp Amazon’a teklifte bulunabilirim veya kendi blogumda/sosyal ağlarımda paylaşarak, yaratacağı trafikten faydalanabilirim. Sistemin Türkiye’ye gelmesi durumunda, bu şirket yetkililerin ilk ulaşacağı insanlardan birisi olmam da söz konusu olacaktır. 

2)  Acaba, hiçbir insan çalışanın olmadığı bu markette başka nasıl ihtiyaçlar ortaya çıkabilir? 

• Örnek: Bir müşterinin birden düşüp bayılması durumunda nasıl bir protokol izlenecek? Bir sağlık çalışanı isem; acaba Amazon’a veya bu sistemi Türkiye’de entegre etmeye çalışacak şirkete sağlık danışmanlığı hizmeti verebilir miyim? 
• Örnek: İnsan çalışanların olmaması durumunda; soyunma odası, tuvalet gibi alanlar yerine daha farklı ihtiyaçlar ortaya çıkabilir, bu da binanın mimarisini değiştirecektir. Acaba bu binalar insansız sisteme daha iyi adapte olabilmesi ve alanı daha iyi kullanabilmesi için nasıl tasarlanmalı? Acaba bu konuda Amazon’a yeni bir konsept tasarım ile gidebilir miyim? Türkiye’ye entegre edecek şirketin bu konuda bir mimara ihtiyaç duyduğunda bana ulaşabilmesini nasıl sağlarım? 

Bu tarz düşüncelerle; ihtimaller okyanusunda yüzerken unutmamamız gereken önemli bir nokta var: Eğer bir teknolojiyle, yeni bir pazar oluşuyorsa; bu pazara dahil olacak birçok farklı paydaş bulunacaktır. O yüzden, düşündüğümüz ihtimalleri sadece Amazon özelinde değil, diğer markalarla da düşünmeliyiz. Mesela, Migros böyle bir işe girişecek midir? Girişirse neye ihtiyaç duyacaktır? Migros böyle bir sistem kurduğu anda BİM, A101 gibi markalar ne yapacaktır? Bu teknoloji Getir, Yemeksepeti gibi servisleri nasıl etkileyecektir? 

3) Acaba yeni bir yapay zekâ sistemi mi kullanacaklar, yoksa mevcut bir sistemden/datasetten mi faydalanıyorlar? Bu sisteme ulaşabilir miyim? Türkiye’ye entegrasyonu konusunda öncü olabilir miyim? 

• Biraz daha büyük düşündüğümüzde; öncü olanların işine yarayabilecek yetenek setleri geliştirmek ve takip etmek yerine, öncülerin bizzat kendisi olabileceğimizi, bu sistemleri Türkiye’ye getirecek kişiler olabileceğimizi unutmayalım. Özellikle distribütörlük, ülke temsilciliği gibi bazı kritik ‘pozisyonlar’, ilk aklına gelenin kapabildiği pozisyonlar olarak dikkat çekiyor. Yabancı bir şirkete gidip “Ben sizin sisteminizi çok iyi anlıyorum, sizi takip ediyorum, bu sistem için Türkiye ciddi bir pazar, yayılmanıza destek olabilirim” demek, etkili olabiliyor.

Bitirirken

Buna benzer birçok soru sormak ve farklı dallara uzanmak mümkün. Kendi yeteneklerine ve ilgi alanlarına göre bu örnekleri artırabilirsin. Bu düşünce tarzı; özellikle blockchain (NFT, Web3, metaverse, kripto para) gibi tamamen dijital dünyada büyüyen teknolojiler ile çok daha iyi çalışacaktır. Zira, şu an blockchain alanında ciddi bir iş gücü açığı olduğunu ve birçok blockchain girişimine direkt mail atarak veya LinkedIn üzerinden yazarak iş fırsatı bulabileceğini hatırlatmakta fayda var.

Özetle; günümüzdeki teknoloji haberleri, sadece uzaktan takip edilerek hayret duyulacak birer haberden ziyade, ayağımıza kadar gelecek yeni fırsatların habercisi olarak değerlendirilebilir. Zira, 5 yıldır Gelecek Burada’da çalışma düzenimiz bunun farkındalığıyla devam ediyor ve onlarca farklı arkadaşımız, haberini yazdığımız teknolojilerle ilgili iş fırsatlarını yakaladı. 

Serimizin ikinci yazısında; bu teknolojilere dair haberleri en verimli şekilde nereden ve nasıl takip edeceğimize odaklanacağız. Görüşmek üzere!