Teniste yeni nesil

Elif Alper, Gökalp Taşkesen

Tenis her dönem kort içinde kendi rekabetlerini ortaya çıkarıyor. Örneğin erkek tenisinin son 20 yılına neredeyse tamamen üç isim hakim oldu: Roger Federer, Rafael Nadal ve Novak Djokovic. Kadınlarda ise zaman zaman ortaya çıkan Serena Williams dominasyonundan bahsetmek mümkün. 

Bu yazıda üç büyüklerin açtığı yolu sağlam adımlarla takip eden tenisin yeni nesil oyuncuları Alcaraz, Świątek, Gauff, Rune ve Musetti'nin kariyerlerine ve tenisi nasıl şekillendirdiklerine odaklanıyoruz.

Tenisin yeni süperstarı Carlitos Alcaraz

^CNN

Başarılı tenisçilere gençlere tavsiye verilmesi sorulduğunda, birçoğu genç tenisçilere iyi bir takım kurmalarını, etraflarını onları koruyacak ve onların iyiliklerini düşünecek insanlarla donatmalarını öğütlüyor. Juan Carlos Ferrero için herhalde bu tanıma en uygun kişi Carlitos Alcaraz. Ferrero’nun hem Alcaraz, hem de (özellikle güneydoğu) İspanya üzerindeki etkisi yadsınamaz derecede.

Alcaraz’ın farklı bir yetenek olduğunun farkına vardığında; 2018 yazında çalışmaya başlıyorlar: 

“Kortta bu kadar dinamik bir oyuncu görmeye alışık değildim. Biraz istikrarsızdı ama etkileyici bir kalitesi vardı. Forehand ve backhand’i halihazırda iyiydi. Servisi belki o kadar değil. Fiziksel olarak da şimdi olduğu gibi değildi. Fakat başkalarına benzemeyen bir oyuncu olduğu belliydi.” 

2019 yılına Juan Carlos Ferrero eşliğinde hazırlık kampı yaparak giren 15 yaşındaki Carlitos, ATP Challenger turnuvalarında tur atlamaya başlıyor bile. Şubat 2020’de ise davetiye ile ilk kez bir ATP turnuvasına katılıyor. ATP 500 Rio de Janeiro’da, henüz 16 yaşındayken, dünya 41 numarası Albert Ramos’u sabaha karşı 3’te biten ve 3 saat 36 dakika süren maçta geçiyor. Henüz daha o maçtan mantrası belli: “Hep kazanabileceğimi düşünüyorum, rakip kim olursa olsun. Kazanabileceğinizi düşünmüyorsanız, korta çıkmamalısınız.”

2021’de ilk iş olarak Avustralya Açık’ta elemeleri geçiyor ve ana tabloda da Botic van de Zandschulp’u yenerek tur atlıyor. Nadal’a o turnuvanın ilk turunda sonraki sene boyunca birçok kez veliahtı olarak gösterilen Alcaraz sorulduğunda İspanyol efsanenin cevabı net: “Çok iyi bir oyuncu. Çok genç. İleride daha iyi olabilmek için her şeyi var. Harika bir geleceği olacağına gerçekten inanıyorum.” Seneye 141 numarada başlayan ve ilk 50’de bitirme hedefiyle ilerleyen Alcaraz, ilk büyük maçını Madrid’de idolü Nadal’a karşı doğum gününde oynuyor ve seneyi 32 numara olarak kapatıyor.

2022’nin başında Carlitos artık bilinmeyen bir genç değil. ATP kupası olan ve Grand Slam'lerde seri başı olacak sıralamadaki bir süper yetenek. 2022 yılının şubat ayında ATP 500 Rio’yu, ertesi ay da Miami Masters’ı kazanarak dünya 11 numarasına yükseliyor. Bu noktada, kırdığı “Nadal’dan beri en genç” diye başlayan rekorlar yavaş yavaş kendini “ATP tarihinin en genç” diye başlayan rekorlara bırakıyor.

Sinner’e karşı oynadığı ve tarihin en uzun 2. Amerika Açık maçı olan çeyrek final karşılaşmasında maç puanı çevirerek seneyi ilk büyük zaferi olan Amerika Açık şampiyonluğu ile noktalıyor. Bu sonuçla dünya 1 numarasına yükselerek ATP tarihinin en genç 1 numarası oluyor. 2023 Avustralya Açık’ta şampiyon olan Djokovic dünya 1 numarasına yükselmişti ancak Alcaraz, Indian Wells sahnesinde şampiyon olarak tekrardan dünya bir numarasına yükseldi.

Yenilmez yıldız IGA

^Polsat

Tenise oyun olarak bakan Iga 12 yaşındayken oynamaya başladığı Tennis Europe turnuvalarında hızla yükseliyor. 2016 yılında 15 yaşındayken ilk junior Grand Slam’i olan Roland Garros’u oynuyor. O zamanlar tenisin ne kadar mental bir oyun olduğunu öğreniyor. 14-16 yaşları arası çok raket kıran bir genç olduğunu söylüyor; duygularını kontrol altına almanın önemini bildiğinden inisiyatifi de çok erken alıyor. 17 yaşında ve dünya 140 numarasıyken Budapeşte’de bir turnuva oynadığı sırada spor psikoloğu Daria Abramowicz’i turnuvaya çağırıyor ve orada çalışmaya başlıyorlar. 

Abramowicz’in o anki izlenimi şöyle: “Psikolojik anlamda ne kadar açık fikirli ve ne istediğini bilen biri olduğunu gördüğümde çok etkilenmiştim. Mental hazırlık konusunda çok hevesliydi.” Koçu Sierzputowski’nin yanına eklenen spor psikoloğu Abramowicz’le daha 4. turnuvasında ilk WTA finaline yükseliyor Lugano’da; uzun bir süre boyunca tekrar etmeyecek bir şey oluyor ve finalde kaybediyor. Ardından 2018 Roland Garros’ta 4. tura kadar yükseliyor ve seneyi 49 numara olarak tamamlıyor. 2020’nin ilk Grand Slam’i Avustralya Açık’ta Świątek turları adım adım geçiyor. Forehand’i halihazırda turun en tehlikeli silahlarından biri. Backhand’i keza. Sert kortta kayabilen ve açık duruşta dengeli winner’lar çıkaran bu genç yetenek Djokovic ve Clijsters’tan enstantaneler sunuyor (her ne kadar idolü Rafael Nadal olsa da).

Iga Świątek büyük yükselişini 2020 sonbaharında tenis dünyasını sarsacak cinsten bir şampiyonluk ile yapıyor. Dünya 54 numarası olarak katıldığı Roland Garros’ta bir maçta 5’ten fazla oyun kaybetmeyerek eşi benzeri görülmemiş bir efsaneye imza atıyor. İlk turda son finalist Vondrousova’yı 6-1 6-2, 4. turda dünya 1 numarası Halep’i 6-1 6-2, finalde ise 6 numara Kenin’i 6-4 6-1 geçerek Roland Garros’un 1992’den beri en genç tek kadınlar şampiyonu oluyor. Bunların hepsini 19 yaşında başarıyor Iga ve kendini ilk 20’de buluyor. 2021’e de istikrarlı bir giriş yapıyor. Świątek’e onun kariyerini etkileyen bir söz sorulduğunda, şu sözü söylüyor: “Sıradan olmak için uyanmadın.” Bu cümleyi sonuna kadar yaşadığı bir yıl oluyor 2022. 

2022 gerçek anlamıyla muazzam bir sezon oldu Świątek için. Iga'nın 37 maçlık galibiyet serisi 21. yüzyılın en uzun serisi. İlk 10’a karşı arka arkaya 15 maç kazanıyor (Daha çok kazanan iki isim Navratilova [20] ve Graf [17]). 22 tane bagel set (6-0) kazanıyor. 48 tane maçı set kaybetmeden kazanıyor. Son 10 yılda bunlardan yüksek istatistik yakalayan tek isim Serena Williams. Maçlara Led Zeppelin dinleyerek çıkan ve elinden kitap düşmeyen Świątek özgün bir karakter. 1 numaraya yükseldiği andan itibaren bir platformu olduğunun farkında ve bunu anlamlı şekillerde kullanmak için özel çaba sarf ediyor.

Onun adı “Coco”

^CNN

2019 Wimbledon diyince aklınıza efsanevi Djokovic-Federer finali geliyor olabilir. Peki ya o turnuvanın ilk haftası desem? O sene Amerikalı bir genç kız Wimbledon tarihinin elemelerden yükselerek ana tablo oynayan en genç oyuncusu olmayı başardı. O da yetmediği gibi 1. turda idollerinden 4 kez Wimbledon şampiyonu olan Venus Williams’ı, 3. turda da dünya 60 numarası Hercog’u maç sayısı çevirip geçerek daha ilk Grand Slam’inde 2. haftayı görmeyi başardı.

2000’lere kadar teniste, özellikle kadınlar tenisinde, çocuk yıldızlar görmek çok nadir rastlanan bir durum değildi. 1979 Amerika Açık şampiyonu Tracy Austin, 1990 Fransa Açık şampiyonu Monica Seles ve 1997 Avustralya Açık şampiyonu Martina Hingis bu büyük turnuvaları kazandıklarında 16 yaşındaydılar. Fakat bu başarı çok erken bir profesyonel düzen gerektiriyordu. Bu profesyonel düzen uğruna tükenmişlik sendromu yaşayan birçok genç tenisçi (en tanınmışı Jennifer Capriati) olduğunu gören WTA, oyuncuların 18 yaş öncesi turnuvalara katılmalarını kısıtladı ve 14 yaş doldurmamış oyuncuların oynamasını tamamen yasakladı. Böyle olunca eskisi gibi “çocuk yıldızlar” nerdeyse sıfıra indi. Ta ki Coco Gauff’a kadar.

Tenis her sene birçok yeni genç isim vadeder. Bu genç isimler 18 yaş öncesi büyük başarılar gösterirler, junior Grand Slam’leri kazanırlar, ilgi odağı olurlar, erken yaşta sponsorlar bulurlar. Fakat süreci iyi yönetemeyen birçoğu, profesyonel tura geçişi iyi bir şekilde yapamaz. Junior oynarken maç kaybetmek nedir bilmeyen ve ilgi odağından düşmeyen gençler, Pro tura geçtiklerinde neye uğradıklarını şaşırıp toparlanamayabilir. Gauff ise iyi planlama ve kendi sürecine duyduğu güven ile bu kötü örneklerden birini dönüşmekten kurtuldu. 2022’de Fransa Açık’ta ilk Grand Slam finaline yükseldi ve dünya sıralamasında 4 numaraya kadar yükseldi. Çiftlerde ise daha iyisini yapıp 1 numarayı gördü. 

Tenisçilerin kişiliklerini anlamak zaman alabiliyor. Fakat 2020’de pandemiden dolayı tenise verilen araya denk gelen Black Lives Matter (BLM) protestoları boyunca Coco Gauff’un karakterini keşfetmemiz zor olmadı. 16 yaşındaki Coco’nun protestolardan birinde yaptığı kısa ama etkili konuşma hala akıllarda.

Zirveye odaklanmış bir yıldız adayı: Rune

^Bloomberg

Holger Rune gibi, profesyonelliğe geçiş yaptığı ve tenise pandemi sebebiyle ara verilen 2020 senesinde 827. sırada olan bir oyuncunun 2 buçuk yıl sonra ilk 10 görmüş, Masters şampiyonluğu yaşamış ve henüz 20 yaşına gelmemiş olması sıradışı, heyecan verici bir durum.

Küçüklüğünde önce Rafael Nadal’ı, sonraysa Roger Federer’i idol olarak gören küçük Rune’nin saç bandı ve kolsuz üstlerle zaman zaman Rafael Nadal’ı, zaman zaman da Roger Federer’i taklit ettiği de çocukluğundan beri yanında olan koçundan gelen sevimli bir bilgi.  

Holger Rune, serinin bir önceki konuğu Coco Gauff gibi, Junior’larda 1 numaraya ulaşmış ve Junior Roland Garros kupasını kaldırmış bir isim. Bir başka ortak noktalarıysa Mouratoglou Academy. 2016’da 13 yaşındayken Akademi’de antrenman yapmaya başlayan Rune, 2017’de 14 yaş altı Avrupa tekler şampiyonu oldu. 2019’da Roland Garros’ta Junior şampiyonluğu elde etti. 

Patrick Mouratoglou’nun Rune’nin gelişimindeki katkısına ayrı bir parantez açmak gerekiyor. Rune’nin Akademi’ye ilk geldiğinde 14 yaş altındaki en iyi oyunculardan biri olduğunu ancak onu öne çıkaracak bir tekniğinin olmadığını düşünen Mouratoglou: “Etkileyici bir oyunu yoktu. İyi oynuyordu ancak spesifik bir vuruşu yoktu. İzleyenlerin aradığı şeylere sahip değildi. Ama düşünce yapısı, kararlılığı, bunlara o zamandan sahipti, onu öne çıkaran da bu oldu. Başından beri bir şampiyonun düşünce yapısına sahipti.” diye tanımlıyor Rune’yle tanıştığı ilk dönemki hislerini.

Rune ise neler yapabileceğinin en büyük sinyallerini 2022 Paris Masters turnuvasında verdi. Finalde Djokovic olmak üzere 4 ayrı ilk 10 oyuncusunu geçerek kariyerinin en büyük şampiyonluğunu elde etti.

Tek el backhand’in yeni temsilcisi: Musetti

^{ATP Tour}

Bazı oyuncular vardır, içlerindeki potansiyel kariyerlerinin başından itibaren kendisini gösterir. Bu oyuncular genelde ya hızlıca sıralamada yükselir ve oyunundaki belirgin elementlerle kalıcı hale gelir, ya da potansiyelini yerine getirmesi konusunda soru işaretleri yaratır. 2020 yılında tur düzeyine Dubai’de elemelerden gelerek Andrey Rublev karşısında oynadığı ana tablo maçıyla adım atan Musetti, Trieste Challenger yarı finalinde Carlos Alcaraz ile karşılaştığında iki genç tenisçi de henüz ilk 100’ün oldukça uzağındaydı. 

Musetti’nin 18 yaşındayken Roma’da oynadığı Wawrinka maçının akıllarda kalmasında skordan daha etkili olan nokta, bu oyunun en estetik tek el backhand’ine sahip isimlerinden birine karşı, oldukça benzer düzeyde haz veren, gerektiğinde etkili kullanabildiği tek el backhand’iydi. Bu vuruşun oyununa kattığı estetik Musetti’yi yaşıtları arasında göze çarpan bir noktada konumlandırıyor. 

18 yaşında yakaladığı bu çıkışa bedeninin de eşlik etmesi gerektiğinin farkında olan Musetti pandemi arasının neredeyse tümünü spor salonunda geçirdi. Junior’lardan profesyonelliğe geçişin turun temposuna ayak uydurmak dışında bir başka zorluğu da çocuk vücudundan yetişkin vücuduna geçiş ve oyununu da buna adapte edebilme becerisi. 2021 sezonuna gelindiğinde Musetti’de bu anlamda gözle görülür bir fark olduğu aşikardı.

2022 ise en başarılı senesi oldu. Finalinde Alcaraz’ı yendiği ATP 500 Hamburg’u kazandı ve seneyi ilk 25’te kapadı.