Tipografinin Temelleri: Tireleri doğru kullanmak

Tipografinin Temelleri serisinin ilkinde, birbirinden farklı anlamları olan ve genelde ne olduğu tam olarak bilinmeden kullanılan tirelere değindik.

Tire (hyphen), orta tire (en dash), uzun tire (em dash) yanlış kullanılan noktalama işaretlerinin başında gelir. Yazılı ifadenin olmazsa olmazı olan noktalama işaretlerinin her birinin kendine özgü anlamı ve görevi vardır. Klavyelerde genellikle tire ve orta tirenin yer alması, tirenin ilave tuşa basma gerektirmeden tek seferde kullanılabilmesi, kullanıcıların kolayına gelerek olur olmaz yerlerde tireyi kullanmasına yol açmaktadır. Halbuki üç farklı uzunluktaki bu yatay çizgilerin anlamları birbirinden farklıdır. “Uzun tire gereken yerde tire kullanmak, virgül kullanılması gereken yerde soru işareti kullanmak kadar ciddi bir yazım hatasıdır.”¹

^{Typographic Design: Form and Communication}^{adlı kitapta verilen farklı Quad ölçüleri.}

Günümüzde tipografi alanında kullanılan terminolojinin çoğunluğu taşınabilir yazı (movable type) döneminden kaynaklanır. Yatay eksenli çizgilerin belirleyicisi olan em ölçüsü, geleneksel tipografide quad denilen metal bloklardan gelir.

Metal harflerin dizilmesi aşamasında, dizgici, tipografik ögeler arasındaki uzamsal aralıkları belirler. Cümleyi oluşturan bu ögelerin ayarlanarak dizgilenmesi işlemine harf döşemesi (İng. tracking) denir.

Yazının devamını okumak için ➚

Hikâyeyi paylaşmak için: