Trump-Biden birinci tartışmasından 3 çıkarım

Cam duvarlar ve beyaz alüminyum kirişlerle bezenmiş Samson köşkü, ülke saatiyle geçtiğimiz salı akşam 9'da ABD yakın tarihinin belki de en çarpıcı tartışmasına ev sahipliği yaptı. 2020 ABD başkanlık seçimlerine 35 gün kala Case Western Reserve Üniversitesi'ne bağlı modern köşkte gerçekleşen münazara, Fox News sunucusu Chris Wallace'ın yönetiminde açıldı. Wallace, tartışmayı "El sıkışmayacaksınız" ve "Salonda tezahürat olmayacak" sözleriyle başlattı ancak hükmü çok uzun sürmedi. 3 Kasım seçimleri öncesinde pandemi, protestolar ve işsizlik sorunlarıyla boğuşan ABD halkı için büyük cevaplar barındırma potansiyeli taşıyordu bu ilk münazara. Fakat Joe Biden ve Donald Trump'ın sistemsiz münazarası, seçmenler için cevaplardan çok sorular doğurdu.

• Laf salatası: Tartışma formatı, her adaya sorular karşısında pozisyonunu korumak için iki dakika kesintisiz konuşma hakkı veriyor. Ancak Cleveland Ohio’da tartışma kurallarını pek de dikkate almadığı gözlemlenen bir Donald Trump vardı. Mevcut Başkan, Demokratların adayı Joe Biden’ın sözünü konuşma boyunca 73 kez kesti. Eski başkan yardımcısının “Çeneni kapa be adam” sözleri ise âdeta gecenin nabzını ortaya koydu. Öyle kaotik bir tartışma ortamı vardı ki 1988'den beri seçim öncesi tartışmaları düzenleyen Başkanlık Müzakereleri Komisyonu, ilerleyen günlerde yapılacak iki tartışma öncesinde münazara verimini yükseltmek için yeni önlemler alacağını açıkladı. Kurumdan yapılan açıklama hem bazı kuralların değişeceğine işaret etti hem de olası bir format değişikliğine göz kırptı. 
   
• Tartışmanın özü: Yüksek Mahkeme'ye yapılan atama, Obamacare'in iptali, Covid-19, Başkan Trump'ın vergi usulsüzlüğü, iklim değişikliği ve daha nice dikeyde tartışma malzemesi; seçmenlerin 3 Kasım öncesinde fikirlerini netleştirmeleri için önem arz ediyordu. 90 dakikalık tartışmada tüm bu dikeylerden çok merak edilen sezgisel noktalar vardı. Öncelikle, 77 yaşındaki Biden'ın tartışmayı sağlıklı bir şekilde yürütüp yürütemeyeceği merak konusuydu. Sonrasında seçmenler, Trump'ın bir dört yılı daha hak edip etmediğini de iyice ölçmek zorundaydı. Trump'ın genel stratejisinin, kendinden önceki Demokrat hükümetleri suçlamak üzerine kurulu olduğunu söyleyebiliriz. "2016-2017 yılları arasında devlete 750 dolar ödemişsiniz, bu doğru mu?" sorusuna; olduysa "Obama ve Biden'ın geçirdiği" kanunlar yüzünden olmuştur frekansında bir cevap veren mevcut başkan, beş yıldır gündemde olan vergi beyannamelerini de yakında yayımlayacağını açıkladı. Financial Times köşe yazarı Edward Luce'nin "mutlu savaşçı" olarak tanımladığı Biden ise genellikle Trump'ın saldırılarını gülümseyerek geçiştirdi. Ancak Demokratlar cephesinde korkulan Trump değil Biden'ın gaf yapma alışkanlığıydı. Oval ofis yolculuğunda kendisini destekleyen kolluk kuvvetinin ismini unutan Biden, George Floyd protestoları süresince şehirlerdeki Demokrat liderlerle neden iletişime geçmediği sorusuna da cevap vermekte zorlandı. 
   
• Tamam mı devam mı? İlk tartışmayı ele alan kısa bir anket, Biden'ın bu mücadeleyi burun farkıyla önde bitirdiğine işaret etti. Ancak çoğu kamuoyu yoklaması, seçmenlerin %90'ının zaten kime oy vereceğine karar verdiğini ortaya koyuyor. Dolayısıyla tartışmanın pek de fark yaratmadığı argümanları kulislerde konuşuluyor. En nihayetinde 3 Kasım seçimleri öncesinde iki tartışma daha izleyeceğiz. Tabii asıl soru Trump'ın diğer iki tartışmaya katılıp katılmayacağı. Zira kural değişiklikleri kırmızı takımı biraz kızdırmış vaziyette. "Joe Biden hakemleri ayarlıyor" yorumunda bulunan kırmızı takımın iletişim direktörü Tim Murtaugh, format değişikliklerini "maçın ortasında hareket ettirilen kale direkleri"ne benzetiyor. Şahsen mevcut başkanın önümüzdeki tartışmalara katılacağı inancındayım. New York Times köşe yazarı Adam Nagourney’nin de dediği gibi Trump, kariyeri boyunca “Alevlerden kaçmak yerine alevlere koşma olasılığı daha yüksek” bir lider imajı çiziyor.