Trump-Musk ittifakı çatırdıyor: Gerilimin perde arkası ve olası bilançosu

Trump, yasa tasarısının kabul edilmemesi hâlinde %68'lik bir vergi artışına gidilmesi gerekeceğini, bunun da ABD halkı için çok kötü sonuçlar doğuracağını söyledi. ABD Başkanı, Musk'ın asıl derdinin ise yasa değil, elektrikli araçlara verilen teşviklerin azaltılmasından sonra Tesla ile ilgili kaygıları olduğunu savundu.

• Bilgi notu: Elektrikli otomobillerde 7.500 dolarlık vergi kredisinin kaldırılması gibi harcama kesintileri içeren yasa tasarısının Tesla'nın yıllık kârına yaklaşık 1,2 milyar dolarlık bir darbe vuracağı tahmin ediliyordu.

Musk ise bu tezlere Trump'ın artan bütçe açığını ele almadıkları için Cumhuriyetçileri eleştirdiği eski sosyal medya paylaşımlarını paylaşarak cevap verdi ve X hesabında bir anket açtı. Ankette sorduğu "ABD'de ortadaki yüzde 80'lik kesimi temsil eden yeni bir siyasi parti kurmanın zamanı geldi mi?" sorusu Musk'ın yeni bir parti kurmayı planlayıp planlamadığı tartışmasını da beraberinde getirdi.

Tüm bunlar olurken Trump’ın eski danışmanı, Cumhuriyetçi kanaat önderi Steve Bannon da tartışmaya dahil olarak "Trump bu gece Savunma Üretim Yasası uyarınca bir kararname imzalamalı. SpaceX’e gece yarısından önce ABD hükümeti el koymalı. Musk da yasa dışı göçmen ilan edilip, derhal sınır dışı edilmeli" dedi.

Hatta Musk'ın çocuklarından birinin annesi olan Ashley St. Clair, bir noktada "Hey Donald Trump, ayrılıkla ilgili tavsiyeye ihtiyacın olursa haber ver" dedi.

Epstein dosyaları neyle ilgiliydi?

Amerikalı milyarder finansçı Jeffrey Epstein, en küçüğü 14 yaşında olmak üzere henüz reşit olmayan onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş amaçlı insan kaçakçılığı yapmak suçlarından tutuklanmış; 2019 yılının Ağustos ayında ise hapishanedeki hücresinde kendisini asarak intihar ettiği açıklanmıştı. 

Epstein'in ölümüyle birlikte hakkındaki federal dava dosyası da kapanmıştı ancak milyarderin "şüpheli" intiharı, birçok komplo teorisini de beraberinde getirmişti. Sosyal medyada Epstein'in nüfuzlu kişilerin adlarının ortaya çıkmasını engellemek için öldürüldüğüne dair iddialar ortaya atılmıştı.

Epstein davasına ait dosyaların içeriği dava sürecinin başlangıcından bu yana biliniyordu. Ancak dosyada adı geçen “masum” kişileri korumak adına kimlikleri gizli tutuluyordu. Fakat bir ismin dava dosyasında olması, o kişinin dosya konusuyla ilgili bir suça karıştığını göstermiyor. 

• Öte yandan davanın mağdurlarından Johanna Sjoberg, bir uçuşta Epstein’in Trump’ı arayarak Atlantic City’deki kumarhanesine gittiklerini belirtmiş, ancak Trump’a yönelik bir suçlamada bulunmamıştı.

Musk, iddialarına kanıt göstermezken FBI, Musk'ın Trump'ın adının Epstein dosyalarında geçtiğine yönelik iddiaları hakkında yorum yapmayacağını açıkladı. Beyaz Saray Basın Sekteri Karoline Leavitt ise Musk'ın Epstein dosyasıyla ilgili iddialarını "talihsiz" diye niteledi ve Musk'ı, yasa tasarısında istediği politikaların bulunmaması nedeniyle bu iddiaları ortaya atmakla suçladı.

Tartışmanın ayak sesleri

Daha geçen hafta hükümetteki görevinden ayrılan Musk için bir veda partisi düzenleyen ve sıcak görüntüler sergileyen Trump ile Musk arasındaki gerilim aniden patlak vermiş gibi görünse de aslında perde arkasındaki çatlaklar çok daha önce başlamıştı. Musk'ın, Savunma Bakanlığı'nın bazı yapay zeka projelerini doğrudan yönlendirme çabası, Beyaz Saray’daki bazı yetkililer arasında rahatsızlık yaratmış, bu da Başkan ile danışmanı arasında ilk gerilim hattını oluşturmuştu.

Musk’ın yalnızca federal bütçeyle değil, diplomatik konularla da ilgilenmeye başlamasıyla işler daha karmaşık bir hâl almıştı. Trump, başlangıçta bu çıkışları “vizyonerlik” olarak yorumladıysa da özellikle Avrupa liderlerinden gelen eleştiriler sonrası geri adım atmıştı.

Ayrıca, Musk'ın birkaç yıldır anlaşmazlık yaşadığı OpenAI'ın CEO'su Sam Altman ile Trump arasındaki yakınlaşma nedeniyle de öfkeli olduğu konuşuluyordu. Musk'ın "sahtekar" diye bahsettiği Altman'ın geçen ay Abu Dhabi'deki bir etkinlikte Trump ile beraber görüntü vermesi çizgiyi aşmıştı.

Son kırılma noktası ise ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve başladıktan sonra NASA başkanlığına aday gösterdiği Musk'ın ortağı Jared Isaacman’in adaylığını geri çektiğini duyurması oldu.

Ayrılığın bilançosu

Tartışmanın Musk açısından bilançosu ağır: Tesla hisselerinin bir günde %14 değer kaybetmesiyle Musk'ın net serveti 34 milyon dolar azaldı. SpaceX, Neuralink ve X gibi şirketleriyle ilgili riskler de yükseldi. Zira Musk, Tesla'nın otonom sürüş teknolojisi hakkında yalan söylediği, beyin implantı şirketi Neuralink'in maymunlar üzerinde deney yaparak Hayvan Refahı Yasası'nı ihlal ettiği ve SpaceX'in roket fırlatırken yasaları ihlal ettiği yönünde suçlamalarla karşı karşıya.

Musk'ın şirketleri, şimdiye kadar milyarlarca dolarlık hükümet sözleşmelerinden yararlanmıştı ve milyarlarca dolar daha almaya hak kazanmıştı. Bu, 38 milyar dolarlık sözleşme ve sübvansiyonlar, Musk'ın seçim için harcadığı meblağın epeyce üzerindeydi.

Trump da 2024 seçim kampanyasına 275 milyon dolara yakın destekte bulunan Musk'ı kaybederse 2026 ara seçimlerinden önce kampanyaya 100 milyon dolar bağışta bulunma sözü veren müttefikinin yokluğunu hissedeceğe benziyor. Ayrıca eski dostunun düşmana dönüşmesiyle, sağdaki konumunu zayıflatmaya kararlı güçlü bir öfkeyle uğraşmak zorunda kalacak gibi. Ayrıca Truth Social'ın ana şirketi Trump Media & Technology Group'un hisseleri de tartışmadan sonra %8 değer kaybetti.

İkili arasını düzeltemezse biri siyasetten, diğeri de teknoloji dünyasından yeni müttefikler aramaya başlayabilir. Öte yandan riskler bu kadar yüksekken açık bırakılmış kapılar da var. Her ne kadar Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada bugün yapılacağı bildirilen telefon görüşmesinin yapılmayacağı belirtilse de Musk, barışmaları gerektiğini söyleyen milyarder yatırımcı Bill Ackman'a "Haksız değilsin" diye yanıt vererek ilk sakinleşme emaresini gösterdi.

Trump'ın Mart ayında aldığı Tesla'yı satmaya karar vermesi ise Başkan'ın gerilimi yumuşatmaya niyetli olmadığını gösteriyor.