Uyumlama (Kerning)

Tipografi kültürünün yerleşmesi için ortak terminolojinin önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu amaçla her ay tipografi sözlüğümüzden bir sözcüğü sizlerle paylaşacağız. Bu ayın sözcüğü, uyumlama...


Uyumlama: Karakter çiftleri arasındaki alan uyumunun, karakter yapılarına göre fiziksel (taşınabilir yazı, dizgi, tipo-baskı vb.) ya da dijital olarak ayarlanması işlemidir. 1

Kelimenin kökeni Latince, menteşe, dayanak anlamına gelen cardo, cardinis; Fransızca köşe anlamına gelen carne sözcüklerinden gelmektedir.2 Taşınabilir metal yazının kullanıldığı dönemde; T, V, A karakterleri gibi, yapısı gereği yanında bulunan karakterin alanına geçebilecek metal dökümlerin, dayandıkları kenarlar kesilmekte ya da yanındaki karakterlere göre düzeltilmekteydi.3 Dijital tipografiyle birlikte bu işlem, programlama ile matematiksel değerler verilerek yapılmaya başlandı.4 Geleneksel taşınabilir yazı ile günümüz dijital tipografi dönemlerinin ikisini birden kapsadığından, karakterlerin anatomik yapılarına göre birbirleri arasındaki alan uyumunun ayarlanması işini tanımladığından dolayı uyumlama terimi seçilmiştir.

[1] İng. Kerning, to kern ↑
[2]  https://www.lexico.com/definition/kern
[3] Cheng, K. (2006). Designing Type, Yale University Press, s. 226 ↑
[4] Bringhurst, R. (1997). The Elements of Typographic Style, Hartley & Marks Publishers, s. 32, 34, 327. Felici, J. (2002). The Complete Manual of Typography, Peachpit Press, s. 167, 168. ↑


Aralık ayında görüşmek üzere!


Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

İLGİLİ BAŞLIKLAR

NEREDE YAYIMLANDI?

BÜLTEN SAYISI

Tipografi Bülteni — Kasım 2021

Bu ayın bülteninde, dünyada ve Türkiye’de tipografiye dair önemli gelişmeler var.

01 Kas 2021

Tipografi Bülteni — Kasım 2021

YAZARLAR

İLGİLİ OKUMALAR