Stan #12: Beliz

🦸 Stan: Beliz

“Hayran olduğum şey,” diye başlayan cümleyi nasıl devam ettirirsin? Küçükken hayran olduğun evrenler var mıydı?

Hayran olduğum şey(ler) hep değişti açıkçası. Dün kumsalda küçük bir çocuk izledim; elinde taşlar, ağaç parçaları—sahilde bulduğu en basit objelerle öyle bir oynuyor ki taş taş olmayı bırakıp uzay mekiğine dönüşüyor, dallar neyin temsili kim bilir. 

O an yanımdaki arkadaşıma çocukluğuma dönmek istediğimi anlatırken diyorum ki “Çocukken daha sanatçıydım.” Hayranlık duyduğum şeylerin büyüdükçe eksilen hayal gücümle paralel şekilde azaldığını hissediyorum ama elbette evrende beni hâlâ hayran bırakan minik detaylar oluyor. 

Küçükken müziği algılama çabamı hatırlıyorum; çikolatamı yemişim, keyfim son derece yerinde, derken bir hüzünlü melodi duyuyorum, "Yahu," diyorum "Bu ne? Ben çok mutluydum, şimdi neden bir anda karnım acımaya başladı?" Sanarsın kredi borçlarım, peşimde alacaklılarım, sağlık sorunlarım falan yığın olmuş—öyle bir dert hâli. 

🕺 Beliz

Bazen de tam tersi, sıra arkadaşımla küsmüşüm, kederle sütümü içiyorum derken hop, oradan şıkıdık bir parça çalıyor; derdim tasam uçup gidiyor ve başlıyorum elimde sütle dans etmeye. 

Müziğin bu duygularla paralel, görkemli dünyası hâlâ o küçük Beliz’in hissettiği devlikte hayranlık uyandıran yegâne şey sanırım. Müzik harici düşünmem gerekirse aklıma ilk gelen görsel yine küçüklüğümden—yanlış hatırlamıyorsam Nickelodeon’daki bir yarışma. Detaylarını anımsamıyorum ama insanlar kendilerinden kat kat büyük objelerden kurulmuş parkurlarda yarışıyordu. 

Mesela içinde süt, kaşık ve mısır gevreği olan dev bir kase vardı ve birileri içine atlayıp zamana karşı yüzerek mısır gevrekleri arasından harf gibi bir şeyler topluyordu, ben de hep özeniyordum. Bayılırım bir şeylerin minyatürlerine veya tam aksi dev hâllerine! Moralim bozuk olduğu zamanlar minyatür yemek pişirme videoları falan izliyorum salak salak.

📺 Sonradan BBC One'da yayınlandığını öğrendiğimiz yarışma programı Incredible Games

Hayran oldukların seni, hayatını ve üretimlerini nasıl etkiliyor?

Sanatı yaşayış biçimlerinden ilham aldığım birileri mevcut, müziğime direkt olarak yansımaktan ziyade kendiliğimi etkileyen insanlar diyebilirim. Zirvede Patti Smith var, albümün çıkacak olan şarkılarından birini ona ithaf ettim mesela. Kendimi bir “sanatçı” olarak kabul edebilmemi sağlayan onun kitaplarından biriydi. 

Oldum olası etraftan ıvır zıvır toplayıp alakasız anlamlar yüklemeyi sevmiş ve bu utanılacak bir şeymiş gibi insanlarla paylaşmaktan çekinmişimdir. Patti bana bunun bile ne kadar kıymetli olduğunu öğretti. Yani sanatçılığımı, müzisyenliğimi, kendim olabilmemi ve dolaylı yoldan üretimlerimi fazlasıyla etkiledi. 

Bunun haricinde ilk soruda dediğim gibi hayranlıklarım değişken oluşu beni sürekli başkalaşmaya, yeni yeni dünyalarda var olmaya itti. Bir dönem fotoğrafçılıkla uğraştım, sonra dövmecilik yaptım, başka bir dönem gitar yapım atölyesinde çırak oldum; her türlü hayranlığımı dibine kadar yaşadım sanırım—Nickelodeon yarışması hariç—ve her birinden kalan yaşanmışlık, şarkılara evrildi. Yaptığım ve yaşadığım her şeyin müziğime hizmet ettiğine inanıyorum dolayısıyla benim için her an üretimime dair bir etkileşim kaynağı oluyor.

🧳 Patti Smith — Maymun Yılı

Hayran oldukların ürettiklerinle kesişiyor mu? Mesela Uçmasak da Yükseğiz ve Müebbet Disko'da hayran olduklarını yansıttığın anlar oldu mu?

Genelde zıt yönlerde ilerliyor çünkü evrenin hayran kaldığım taraflarından değil gıcık olduğum yanlarından ilham alıyorum. Bahsettiğin parçalar da toplumsal ve küresel saçmalıklara dair hislerimi yansıttığım albümün ilk iki teklisi. 

Dünya şişti artık malum; iyi-kötü zıtlığının dengesizliğine, düzenin çılgınlığına ayak uydurmaya çalışırken ne yaşadığımızı algılamak bile zor. Ben de artık kötü haber duymaktan hissizleşmeye, sokaklarda hissiz yayalar görmeye dayanamaz oldum ve yazdım gitti.  

Mesela Müebbet Disko, günümüzde istismar suçundan, cinai teşebbüslerden aklanan insanlar özgürce sokaklarda dolaşırken, iki çift lafından, müdafaadan senelerdir içerde soluyan insanlar için yazdığım, adaletin ironik tablosunu yansıtmaya çalıştığım bir parça. 

🪩 Beliz

Bizlerin hayran olduğum yanı, en dipteyken bile umut edebilme potansiyelimiz. Çünkü umut etmekle başlıyor her şey. Diğer parça da bunu anlatıyor işte; uçmasak da yükseğiz çünkü potansiyelimiz dev gibi, aydınlığı “seve seve” getireceğiz kaosun ortasına. 

Şarkıda bir kızıl çamur sözü var. Yıllar önce haberlerde görmüştüm, Macaristan’da bir alüminyum fabrikasından yayılan zehirli kimyasallar her tarafı kızıl çamura bulamıştı, sokaklar, evlerin bahçeleri… Hâlimiz için iyi bir metafor olduğuna inandım. Şimdilerde o sokaklar tertemiz, kızıllık unutuldu bile. Bizim içinse hâlâ umut var bu şehirde. 

İçinde yaşamak istediğin evren hangisi? Orası nasıl bir yer?

Öyle fantastik şovlar, unicorn'lar falan yok; içinde olmak istediğim evrende siyasetle insani konular birbirine bulaşmamış, insanların yaşam biçimleri bir diğerinin umrunda değil; saygılıyız, sevgiliyiz, insanız işte… O kadar basit ki hâlâ bu denli uzakta bir ütopya gibi durduğuna inanamıyorum.