Finansal kararlar, çevresel sürdürülebilirlik misyonuyla ilerlediği takdirde, uzun vadede hem ekonomik istikrarı artırabilir hem de doğanın korunmasını sağlayabilir. <a fr-original-style="" href="https://www.wwf.eu/?13604941/Sustainable-finance-a-pathway-to-stability-and-resilience-in-the-Global-South" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın&nbsp;(WWF) çalışmalarına göre</a>, finans sektörü, sürdürülebilirliği teşvik etme gücüne sahip en önemli oyunculardan biri. “Finansal alışkanlıklarımla dünyanın geleceği arasında nasıl bir bağlantı olabilir?” diye düşünüyorsanız, sizin için bir soru daha var: “Yeşil adımlar nasıl değişimlere yol açabilir?”<a fr-original-style="" href="https://eco-act.com/case-study/natwest-research-finds-digital-bank-statements-reduce-greenhouse-gas-emissions/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Araştırmaya göre</a>, bir banka kullanıcısı kağıt kullanmak yerine dijital belgeleri tercih ettiğinde, her ay yaklaşık 5 akıllı telefonun şarj edilmesi kadar karbon salımını azaltabiliyor. <a fr-original-style="" href="https://www.triodos-im.com/articles/2021/triodos-tops-global-table-for-financing-of-clean-energy-projects" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hollanda merkezli bir banka</a>, yalnızca 2020 yılında 69 yenilenebilir enerji projesini finanse ederek yaklaşık 433 milyon dolarlık bir hacme ulaştı. Yeşil kararlar, toplumsal ölçekte önemli etkiler yaratabilir. Bu dönüşümün tetiklenmesi oldukça önemli. Mevcut yatırımlar bu hedefin oldukça gerisinde kalsa da <a fr-original-style="" href="https://www.wwf.org.uk/what-we-do/projects/why-sustainable-finance-important" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına göre</a>, 1.5°C hedefini tutturmak için 2016-2035 yılları arasında her yıl <a fr-original-style="" href="https://shura.org.tr/enerji-donusumu/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">enerji dönüşümü</a>ne yaklaşık 2.4 trilyon dolar yatırım yapılması gerekiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Değişim yolunda dijital adımlar</h2><a fr-original-style="" href="https://www.eiu.com/n/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Economist Intelligence Unit</a>’in verilerine göre, iklim krizi nedeniyle gerçekleşecek 6 derecelik bir ısınma, dünya borsalarının toplam piyasa değerinin yüzde 60’ını kaybetmesine yol açabilir. Dolayısıyla, eylemsizliği tercih edebilecek bir senaryoda ilerlemiyoruz. Peki, finans yönetimi ve sürdürülebilir kararlar nasıl birleşebilir?<a fr-original-style="" href="https://www.weforum.org/agenda/2020/11/sustainable-digital-finance-low-carbon-economy/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Ekonomik Forumu'nun&nbsp;(World Economic Forum) raporlarında geçtiği şekliyle</a> dijital finans; büyük veri, yapay zeka ve blok zinciri gibi teknolojileri kullanarak sürdürülebilir yatırım kararlarını destekliyor. Örneğin, bulut tabanlı sistemler bankaların operasyonel süreçlerinde enerji verimliliği sağlıyor. <a fr-original-style="" href="https://www2.deloitte.com/us/en/insights/industry/financial-services/digitalization-in-banking.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Deloitte tarafından yayınlanan makale</a>, pandemiyle birlikte hızlanan dijital bankacılık ürünlerinin, özellikle kaynak tüketimini azaltmada ve bankaların karbon ayak izlerini düşürmesinde önemli bir rol oynadığının altını çiziyor: Wells Fargo ve Bank of America gibi bankalar, dijital işlemleri artırıp operasyonel maliyetleri azaltmakla kalmayıp çevresel etkilerini de nötrleştiriyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dijital yöntemler</h2>QR kod kullanımı gibi dijital ödeme sistemleri&nbsp;ve mobil bankacılık uygulamaları kağıtsız bir şekilde finansal işlemleri takip etme imkanı sağlıyor. Ayrıca bu uygulamalar, kişisel finans yönetimi konusunda daha fazla şeffaflık ve erişim kolaylığı da sunarak özellikle genç nesiller için para yönetimini rahatlaştırıyor. Örneğin sektörün en büyük oyuncularından Visa, <a fr-original-style="" href="https://corporate.visa.com/en/about-visa/crs/planet.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sürdürülebilir tüketici davranışlarını desteklemek amacıyla</a>, ulaşım ve turizm sektörlerine çözümler sunmaya odaklanıyor. Bu kapsamda, dünya genelinde yüzlerce toplu taşıma ajansı ile iş birliği yaparak, dijital ödemelerin kabulü ve kullanımını yaygınlaştırmaya çalışıyor.Dijital harcama takibi sağlayan araçlar, kullanıcıların finansal farkındalığını artırıyor ve daha sürdürülebilir bütçe yönetimine alan açıyor. Örneğin; <a fr-original-style="" href="https://www.investopedia.com/ynab-vs-mint-5179966" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mint veya Credit Karma</a> gibi uygulamalar, kullanıcıların harcamalarını otomatik olarak kategorize ediyor ve genel mali durumlarını izlemelerini kolaylaştırıyor.Dijital tasarruf ve yatırım platformları, sürdürülebilirliğin finans dünyasını nasıl dönüştürülebileceğine dair önemli avantajlar sunuyor ve yatırımcıların çevresel riskleri daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor. Bu sayede, sermayenin düşük karbonlu ekonomilere yönlendirilmesini sağlıyor.&nbsp;Bu gibi hizmetler yaygınlaştıkça, yatırımcılar ve tüketiciler de yeşil ekonomiye adapte oluyor ve daha fazlasını talep ediyor. Böylece <a fr-original-style="" href="https://www.jpmorgan.com/insights/esg/sustainability/green-economy-outlook-sustainability-trends-for-2024" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sürdürülebilirlik raporlamalarıyla beraber</a>, paydaşların bu yeni düzeni benimsemesi hızlanıyor. Para yönetiminde sürdürülebilir kararlar almak, gezegenimizin geleceği için atılabilecek etkili adımlardan biri olarak görülüyor. Dijitalleşen finansal dünyada, attığımız her küçük adım, büyük bir dönüşümün tetikleyicisi olabilir.

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Her cumartesi 12.00’de, çevre ve iklim gelişmelerini türler arası eşitlik ilkesini benimseyerek aktarıyoruz. 

Angst

Sürdürülebilir yatırımların ön plana çıktığı bu dönemde, dijital bankacılığı ve yeşil finansı teşvik eden adımlar, finansal alışkanlıkların dünya üzerindeki etkisini dönüştürüyor.

Para yönetiminde sürdürülebilir değişiklikler

Finansal okuryazarlık, günümüz dünyasında sadece bireysel refahın artırılmasında değil, aynı zamanda toplumsal anlamda sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşabilmek için de kritik bir rol oynuyor. Enerji verimliliği ve sürdürülebilir enerji çözümlerinin yaygınlaştırılması, finansal bilgi birikimiyle doğrudan ilişkili. <a fr-original-style="" href="https://documents1.worldbank.org/curated/en/745601468160524040/pdf/Toward-a-sustainable-energy-future-for-all-directions-for-the-World-Bank-Groups-energy-sector.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Bankası</a> ve <a fr-original-style="" href="https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/93f1f869-97e7-5528-ad85-e19dd596693b/content" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Enerji Sektörü Yönetim Yardım Programı (ESMAP)</a> gibi kurumların araştırmaları, finansal bağlamda farkındalık sahibi bireylerin enerji tasarrufu sağlayan ürün ve hizmetlere daha bilinçli yatırım yaptığını, bu sayede hem ekonomik hem de çevresel faydalar elde ettiklerini gösteriyor. Finansal okuryazarlığın geliştirilmesi, sadece bireylerin ekonomik geleceğini güvence altına almakla kalmıyor, aynı zamanda daha sürdürülebilir bir gelecek inşa etme yolunda atılan önemli bir adım olarak karşımıza çıkıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Enerji verimliliğine odaklanan yatırımlar</h2><a fr-original-style="" href="https://www.iea.org/reports/world-energy-investment-2024/overview-and-key-findings" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)</a> tarafından hazırlanan <a fr-original-style="" href="https://www.iea.org/reports/world-energy-investment-2024" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2024 Dünya Enerji Yatırımları raporu</a>, enerji verimliliği sağlayan teknolojilere yapılan yatırımların uzun vadeli geri dönüşlerini kapsamlı bir şekilde inceliyor. Temiz enerji teknolojilerine yapılan yatırımların son yıllarda hız kazandığını, bu yatırımların da maliyetlerin düşmesi ve teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte daha kârlı hâle geldiğini ortaya koyuyor. Bu elbette sadece ekonomik değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik açısından da önemli kazanımlar sunuyor.<a fr-original-style="" href="https://www.oecd-ilibrary.org/energy/world-energy-investment_e3f16ec1-en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)’nin enerji yatırımları üzerine yaptığı çalışma</a>, iklim kriziyle uyumlu yatırımlar yapma beklentileri doğrultusunda yorumlanıyor. Ayrıca bu çalışma, enerji verimliliği sağlayan teknolojilere yatırım yapmanın hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Bu tür yatırımlar, enerji maliyetlerini düşürerek uzun vadeli finansal tasarruf sağlarken aynı zamanda karbon emisyonlarını azaltarak çevresel etkileri de olumlu yönde etkiliyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir yatırımlar</h2>Çevresel, Sosyal, Yönetişim (ESG) temelli yatırımlar; şirketlerin çevre dostu, toplumsal faydaya odaklanan ve iyi yönetişim uygulamalarını benimseyerek hem sürdürülebilir değer yaratmalarını hem de uzun vadeli finansal performanslarını artırmalarını amaçlıyor. Bu değerlere odaklanan <a fr-original-style="" href="https://www.oecd-ilibrary.org/finance-and-investment/esg-investing_5504598c-en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">OECD araştırması</a>, yatırımların finansal performansı desteklediğini ve özellikle kurumsal yatırımcılar için uzun vadeli kazançlar sağladığını ortaya koyuyor.&nbsp;Şirketlerin ESG girişimlerini değer yaratma stratejilerine entegre etmeleri, yatırımcıların bu şirketlere olan ilgisini artırıyor ve finansal piyasalarda pozitif bir etki yaratıyor. Aynı zamanda, <a fr-original-style="" href="https://www.mckinsey.com/capabilities/strategy-and-corporate-finance/our-insights/investors-want-to-hear-from-companies-about-the-value-of-sustainability" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">McKinsey &amp; Company’nin bulguları</a> da ESG faktörlerinin, şirketlerin nakit akışları ve değer yaratma kapasiteleri üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu vurguluyor. Şirketlerin ESG stratejilerini yatırımcılarına net bir şekilde sunmaları, uzun vadeli yatırımcılar için önemli bir çekim faktörü hâline gelebiliyor.Uzun vadede etki:&nbsp;Özellikle ESG kriterlerini dikkate alan yatırımlar, iklim krizi gibi küresel zorluklarla mücadelede önemli bir araç olarak görülüyor. <a fr-original-style="" href="https://www.worldbank.org/en/topic/longtermfinance" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Bankası’nın yayınladığı çalışma</a>, bu tür yatırımların benimsenmesinin hem yatırımcı portföylerinin iklim krizi gibi risklerden korunmasına yardımcı olduğunun hem de sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik ettiğinin altını çiziyor. Çünkü sürdürülebilir yatırımlar, genellikle düşük risk profiliyle birlikte uzun vadede daha yüksek getiri sağlayabiliyor.Çevre dostu iş modelleri:&nbsp;Finansal okuryazarlık, çevre dostu iş modellerine geçişte de önemli bir rol oynuyor. Bilinçli finansal kararlar alabilme yetisi, bireylerin ve işletmelerin sürdürülebilir projelere yatırım yapmasını kolaylaştırıyor. <a fr-original-style="" href="https://startups.co.uk/funding/sources/sustainable-finance/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Böylece çevre dostu iş uygulamalarının benimsenmesi destekleniyor</a>. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) için finansal okuryazarlık seviyesinin artırılması, sürdürülebilirlik stratejilerinin başarılı bir şekilde uygulanmasını sağlıyor. Finansal bilgi, bu işletmelerin yeşil finansman kaynaklarına erişimini artırıyor ve çevresel risklere karşı daha dirençli olmalarına yardımcı oluyor. Bu bağlamda, finansal okuryazarlığı artırmak, işletmelerin çevre dostu iş modellerine geçişini hızlandırabilir ve daha sürdürülebilir bir ekonomi oluşturulmasına katkıda bulunabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilirlik ile kârlılık arasındaki denge</h2>Çevre dostu kriterleri iş stratejilerine entegre eden şirketlerin, yalnızca kârlılığı artırmakla kalmayıp, aynı zamanda piyasa tarafından daha fazla ödüllendirildiği <a fr-original-style="" href="https://www.mckinsey.com/capabilities/strategy-and-corporate-finance/our-insights/the-triple-play-growth-profit-and-sustainability" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ifade ediliyor</a>. Bu şirketler, sürdürülebilirliği stratejilerinin merkezine koyarak, uzun vadeli büyüme ve kârlılığı başarılı bir şekilde birleştirebiliyorlar. <a fr-original-style="" href="https://online.keele.ac.uk/balancing-planet-and-profits-building-sustainability-into-the-business-model/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sonuç olarak</a>, sürdürülebilirlik ve kârlılık arasında bir denge kurmak, işletmelere uzun vadeli başarı sağlıyor ve bu dengeyi yakalayan şirketler de hem finansal hem de çevresel açıdan daha güçlü bir konumda yer ediniyorlar.Finansal okuryazarlık ve sürdürülebilir iş modelleri arasındaki bu güçlü bağ, bize sürdürülebilirliğin sadece bir sorumluluk değil, aynı zamanda büyük fırsatlar sunan bir çözüm yolu olduğunu gösteriyor. Bireyler, işletmeler ve toplumlar olarak; daha yeşil ve kârlı bir gelecek inşa etmek için gerekli adımları attığımızda, bu dengeyi kurmanın mümkün olduğunu görüyoruz. Hem bugünkü nesillerin hem de gelecek nesillerin refahını garanti altına almak için finansal bilgi birikimiyle desteklenmiş, çevre dostu bir ekonomi yaratmanın tam zamanı. Bu yolculukta atılan her adım, daha sürdürülebilir ve kârlı bir dünyanın kapılarını aralıyor. Böylece hep birlikte, daha parlak bir geleceğe doğru yol alıyoruz.

Enerji verimliliğinden sürdürülebilir yatırımlara kadar birçok farklı alanda finansal bilgi birikimiyle nasıl daha kârlı ve çevre dostu bir gelecek inşa edebiliriz?

Sürdürülebilir gelecek için finansal okuryazarlık

Doğal kaynakların korunması, küresel sürdürülebilirlik hedefleri ve ekonomik denge için kritik bir öneme sahip. <a fr-original-style="" href="https://www.unep.org/resources/Global-Resource-Outlook-2024" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2024 tarihli Global Resources Outlook raporunda</a>, kaynaklarımızın tüketilme hızının önümüzdeki yıllarda dramatik bir şekilde artacağı vurgulanıyor. Mevcut eğilimler devam ederse kaynak kullanımının 2060 yılına kadar (2020’ye kıyasla) yüzde 60’lık bir artışla sonuçlanacağı öngörülüyor. <a fr-original-style="" href="https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2024/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) hazırladığı Global Risks Report 2024</a>’te&nbsp;ise doğal kaynaklardaki talep artışı, küresel riskler arasında en üst sıralarda yer alıyor. Raporda, kaynakların sürdürülemez şekilde kullanımının iklim krizi, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilik gibi tehditleri de tetikleyeceği belirtiliyor.Bu riskli durum tedarik zincirlerinin kesintiye uğraması, su stresi ve hava kirliliği gibi sonuçlar doğurabilir. Kaynakların adil olmayan dağılımı&nbsp;ise sosyal eşitsizlikleri derinleştirerek toplumlar arası gerilimleri artırabilir. Dolayısıyla, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına yönelik acil eylem planlarının hayata geçirilmesi son derece kritik bir konu. Bu planlar; sürdürülebilir tarım uygulamalarını destekleyen, yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi teşvik eden ve habitatı korumayı içeren çeşitli stratejileri kapsıyor. Toplulukları sürdürülebilir bir dönüşüm yolunda ikna etmek için ise ilham veren eyleme geçiş örneklerinin anlatılması hem çevresel hem de toplumsal açıdan adil bir dönüşümü tetikler.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/4/1724945758681.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Küresel kaynak tüketiminde 2024</h2>Yüksek gelirli ülkeler, düşük gelirli ülkelere kıyasla kişi başına 6 kat daha fazla kaynak kullanıyor. Bireylerin iklim krizi üzerindeki etkisi ise 10 kat daha fazla. O hâlde, eşitsizliğin de çözüm odaklı yaklaşımların merkezinde olması büyük bir önem taşıyor. Tüketimin yüksek olduğu bölgelerde kaynaklara bağımlılığın azaltılması, düşük olduğu bölgelerde ise verimliliğin artırılması gerekiyor.&nbsp;Bu hedeflerin tutturulduğu bir senaryoda, geçmiş eğilimlerle göre kaynak tüketiminde yaklaşık yüzde 30’luk azalma elde edilebilir.&nbsp;Doğal kaynakların korunmasına yönelik yapılan düzenlemeler arasında öne çıkan konulardan bir tanesi de tek kullanımlık plastikler. Yoğun kaynak kullanımına sebep olan plastik ürün seçeneklerin yasaklanması şimdilik bu sorunun çözümü gibi görünüyor. Araştırmalar; yeniden kullanım, onarım ve geri dönüşüme odaklanan iş modellerinin veya girişimlerin teşvik edilmesi gerektiğini vurguluyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/4/1724945773648.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Geleceği şekillendiren projeler</h2>Doğal kaynakların korunmasına odaklanan girişimler, gezegenimizin geleceğini güvence altına almanın yanı sıra, yerel topluluklara sürdürülebilir geçim kaynakları sağlıyor ve sürdürülebilir kaynak yönetimi konusunda farkındalık yaratıyor. Bu hedeflere ulaşmak için atılan iki adımı daha yakından inceleyelim:<a fr-original-style="" href="https://leuserconservancy.or.id/#:~:text=The%2520Leuser%2520Ecosystem%2520spans%2520the,coastal%2520forests%2520and%2520alpine%2520meadows." style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Leuser Ekosistemi Koruma Projesi</a>, Sumatra Adası’ndaki Leuser ekosistemi ve geriye kalan son el değmemiş yağmur ormanlarından birini korumak için çalışıyor. TIME dergisi tarafından geleceği şekillendiren 100 yeni liderden biri olarak seçilen <a fr-original-style="" href="https://time.com/tag/time-100-next/https:/time.com/collection/time100-next-2022/6213894/farwiza-farhan/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Farwiza Farhan</a> gibi isimlerin önderliğinde yürütülen bu girişim; ekosistemi koruma çabalarının yanı sıra yerel halkın sürdürülebilir geçim kaynakları geliştirmesine de odaklanıyor. Ayrıca bölgeye kurulan <a fr-original-style="" href="https://globalconservation.org/projects/leuser-ecosystem-sumatra-indonesia" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bengkung Trumon Wildlife Sanctuary</a>, nesli tükenmekte olan Sumatra orangutanı, kaplanı ve gergedanı gibi birçok endemik türün yaşam alanını korumaya çalışıyor.<a fr-original-style="" href="https://www.worldwildlife.org/projects/recharge-pakistan" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Recharge Pakistan projesi</a> ise 2010 ve 2022’deki sel felaketlerinin ardından harekete geçen ve Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) öncülüğünde ilerleyen girişimlerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Proje, bölgedeki su yönetim verimliliğini iyileştirmeyi ve yeşil altyapıya yatırım yapmayı hedefliyor. Nehir kenarları ve sulak alanlardaki bitki örtüsünün canlandırılması; erozyonun önlenmesine, yer altı su seviyesinin yükselmesine ve kurak dönemlerde nehirlerdeki su akışının korunmasına katkı sağlıyor. Böylece ülkenin iklim krizine karşı direnci artıyor.Bu gibi projelerin başarıları, gelecekte benzer projelerin hayata geçirilmesine de zemin hazırlıyor. Tüm paydaşların bir araya geldiği girişimler; yalnızca bugünü korumuyor, gelecek nesillerin yeşil bir gezegende yaşama şansını da güvence altına alıyor. Doğal kaynakların korunması için atılan adımlar, daha sürdürülebilir, adil ve dirençli bir dünya inşa etme yolunda hepimize umut veriyor. Şimdi bu projelerden ilham alarak daha yaşanabilir bir gezegen için hep birlikte hareket etme zamanı.<a data-sb="/url?sa=t&amp;source=web&amp;rct=j&amp;opi=89978449&amp;url=https://tr.wikipedia.org/wiki/%25C3%2587enab_Nehri&amp;ved=2ahUKEwiJxvLu_pWIAxWnR_EDHY8LDhQQFnoECBwQAQ&amp;usg=AOvVaw1o5-5Ri8Zjbq2rfYUmfcmC" data-ved="2ahUKEwiJxvLu_pWIAxWnR_EDHY8LDhQQFnoECBwQAQ" href="https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87enab_Nehri" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2024 raporuna göre kaynak tüketiminde mevcut eğilimler devam ederse, doğal kaynak kullanımında 2060 yılına kadar yüzde 60’lık bir artış olacak.

Doğal kaynakları korumak: Geleceğimizi nasıl güvence altına alabiliriz?

Sürdürülebilir ormancılık, orman kaynaklarının korunması ve gelecek nesiller tarafından da kullanılmasını sağlamak için ormanların yönetilmesi <a fr-original-style="" href="https://fsc.org/en/blog/sustainable-forestry" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">anlamına geliyor</a>. Temel amacı ise ormanların ürün ve hizmetlerinden yararlanırken biyoçeşitliliği korumak, ekosistem hizmetlerini sürdürmek ve karbon döngüsündeki rolünü desteklemek.Ormanlar; temiz hava, su, yiyecek ve barınak sağlamalarıyla küresel biyoçeşitliliğin büyük bir kısmını barındırır ancak aşırı kesim, tarım arazilerinin imara açılması ve diğer insan faaliyetleri nedeniyle ormanlar hızla yok oluyor. Sürdürülebilir ormancılık uygulamaları, bu değerli ekosistemlerin korunmasını ve onların sürdürülebilir kullanımını <a fr-original-style="" href="https://www.fao.org/policy-support/policy-themes/sustainable-forest-management/en/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">teşvik ediyor</a>.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/5/1723818733201.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir ormancılık politikalarının önemi</h2><a fr-original-style="" href="https://unfccc.int/technology/sustainable-forest-management" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sürdürülebilir ormancılık politikaları</a>, orman kaynaklarının etkin bir şekilde yönetilmesi için alan açıyor. Bu politikalar, ormanları koruma ve sürdürülebilir şekilde yönetilmeleri konusunda hükümetler, yerel topluluklar ve özel sektör arasındaki iş birliklerini ve uyumlu çalışmayı destekliyor. Dolayısıyla bu politikalar, iklim krizi ile mücadele ve doğal afetlere karşı direnç gösterebilme gibi geniş çaplı meselelere kolektif bir şekilde yanıt vermek için de önemli bir rol oynuyor.Bu politikalar, genellikle birazdan sayacağımız temel unsurlarla ilerler:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Biyolojik çeşitlilik ve habitat restorasyonu: Ormanların flora ve fauna çeşitliliğini korumak ve tehdit altındaki türlerin yaşam alanlarını desteklemek hayati önem taşır.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir ürün hasadı: Odun, meyve veya reçine gibi orman ürünleri, ekolojik dengeleri bozmadan, seçici kesim (<a fr-original-style="" href="https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/selection-cutting" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">selection cutting</a>) gibi sürdürülebilir yöntemlerle toplanabilir.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Topluluk katılımı: Yerel toplulukların orman yönetimi süreçlerine aktif olarak katılımının sağlanması, tepeden inme yöntemlerin elenmesine yardımcı oluyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çevresel etkilerin azaltılması: Orman yönetiminde kullanılan teknolojiler, çevresel etkileri en aza indirecek şekilde ilerlemeli. Örneğin, düşük zemin basıncına sahip ekipmanlar kullanılarak <a fr-original-style="" href="https://topraktema.org/kategoriler/yok-olan-toprak/nas%25C4%25B1l-yok-oluyor/toprak-s%25C4%25B1k%25C4%25B1%25C5%259Fmas%25C4%25B1-ve-ge%25C3%25A7irimsizle%25C5%259Fme/#:~:text=Toprak%2520s%25C4%25B1k%25C4%25B1%25C5%259Fmas%25C4%25B1%252C%2520toprak%2520taneciklerinin%2520s%25C4%25B1k%25C4%25B1%25C5%259Farak,olan%2520toprak%2520s%25C4%25B1k%25C4%25B1%25C5%259F%25C4%25B1kl%25C4%25B1%25C4%259F%25C4%25B1n%25C4%25B1n%2520olu%25C5%259Ftu%25C4%259Funu%2520g%25C3%25B6sterir." style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">toprak sıkışması</a> azaltılabilir veya biyolojik olarak parçalanabilen yağlar tercih edilerek çevre kirliliği önlenebilir.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/7/5/1723818742340.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İlham veren uygulamalar</h2>Sürdürülebilir ormancılık, dünya genelinde birçok farklı şekilde uygulanıyor. Bu yöntemler, çeşitli coğrafyalarda ormanların korunması ve yönetilmesine öncülük ediyor. Örneğin, dünya genelinde birçok hassas orman ekosistemleri, <a fr-original-style="" href="https://www.unep.org/news-and-stories/story/inside-global-effort-save-worlds-forests" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)</a> desteğiyle koruma altına alındı.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Vietnam: Karides çiftçilerine, Mangrov ormanlarını koruyacak organik tarım modelleri geliştirmede destek sağlandı.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nijerya: Orman yönetimi ve biyolojik çeşitliliğinin korunması teşvik edilerek, kırsal bölgelerde yaşam koşulları iyileştirildi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Moğolistan: Sürdürülebilir ormancılığa odaklanan ulusal bir orman ve iklim krizi stratejisi geliştirilmesine yardımcı olundu.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kolombiya: Yerel topluluklar, UN-REDD destekli sürdürülebilir ormancılık atölye çalışmaları ve eğitimleriyle, ormanları koruma süreçlerine dahil edildi.</li></ul>Vietnam’da organik tarım modellerine, Nijerya’da biyoçeşitliliğin korunmasına, Moğolistan’da strateji geliştirmeye ve Kolombiya’da topluluk katılımına odaklanan bu projeler, farklı coğrafyalarda sürdürülebilir ormancılık pratiklerinin nasıl uygulanabileceğini gösteriyor ve bu pratiklerin çevresel, ekonomik ve sosyal faydalarını da ortaya koyuyor.Aynı motivasyonla, <a fr-original-style="" href="https://fsc.org/en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Forest Stewardship Council</a> da ormanların çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini teşvik eden sertifika sistemine liderlik ediyor. Örneğin, <a fr-original-style="" href="https://connect.fsc.org/document-centre/documents/resource/446" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">İsveç’teki FSC sertifikalı bölgeler</a>, sürdürülebilir ormancılık alanında öne çıkıyor. Bu ormanlar, biyoçeşitliliği koruma ve çevresel standartlara uygun ormancılık faaliyetlerini destekleme konusunda uluslararası bir model görevi görüyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/5/1723818749744.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Güney Amerika’nın en büyük orman rezervi, Jaú Ulusal Parkı da başarılı bir örnek olarak incelenebilir. Bölgede kurulan <a fr-original-style="" href="https://wwf.panda.org/discover/knowledge_hub/where_we_work/amazon/amazon_views/mamiraua_and_the_flooded_forests_of_the_brazilian_amazon/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mamirauá Institute for Sustainable Development</a>, agroekolojik uygulamalar ve sürdürülebilir ormancılık teknikleriyle yerel halkın geçim kaynaklarını çeşitlendirirken, ekolojik bütünlüğü de koruma altına alıyor.Yani sürdürülebilir ormancılık, ekolojik dengenin sürdürülmesine ve biyoçeşitliliğin korunmasına katkıda bulunurken, aynı zamanda toplulukların, ekonomik ve sosyal refahını artırmak için de önemli fırsatlar sunuyor. Geleceğimizi şekillendirirken bu uygulamaları benimsemek, gezegenimizi daha yaşanabilir bir hâle getirme yolunda atacağımız kritik adımlardan biri olarak karşımıza çıkıyor.<a data-ved="2ahUKEwj44dnD_fKHAxUcSfEDHcxfPbgQFnoECBcQAQ" href="https://mamiraua.org/" ping="/url?sa=t&amp;source=web&amp;rct=j&amp;opi=89978449&amp;url=https://mamiraua.org/&amp;ved=2ahUKEwj44dnD_fKHAxUcSfEDHcxfPbgQFnoECBcQAQ&amp;cshid=1723587077890683" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>

Bu yöntemler, ekolojik dengenin sürdürülmesine ve biyoçeşitliliğin korunmasına katkıda bulunurken toplulukların ekonomik ve sosyal refahını artırmak için de önemli fırsatlar sunuyor.

Sürdürülebilir ormancılık geleceğimiz için neden önemli?

<a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/newsroom/press-release-2024-english/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Limit Aşım Günü (Earth Overshoot Day)</a>, şöyle özetlenebilir: “Modern tüketim alışkanlıklarımızın ne kadar sürdürülemez olduğunu gösteren temsili gün.” Bu yıl 1 Ağustos’a denk gelen aşım noktası, ilk kez 2006 yılında <a fr-original-style="" href="https://www.footprintnetwork.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Global Footprint Network</a> tarafından <a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/2024-calculation/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">hesaplanmıştı</a>: 18 yıl önce, sonuç 24 Ağustos’tu. Bu sınır noktası, her yıl Dünya’nın biyokapasitesi ile insanlığın ekolojik ayak izi karşılaştırılarak hesaplanıyor ve 1970’lerden bu yana giderek erkene çekiliyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">1 değil 1,7 Dünya gerekli</h2>Bu yıl doğal kaynaklarımızı sadece 8 ayda tükettik. Zaten <a fr-original-style="" href="https://earth.org/what-is-earth-overshoot-day/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">uzmanlar</a>, mevcut tüketim hızımız göz önüne alındığında, gezegenin bugün kullandığımız tüm kaynakları sağlayabilmek için 1,7 Dünya’nın gerekeceğini tahmin ediyor. Kısacası, insanlığın kredi notu hiç iç açıcı değil. Limit Aşım Günü, doğanın bütçesinin çok üzerinde bir tüketim yaptığımızı, tükettiğimiz kaynakların ise yılın geri kalanına borç olarak yansıdığını açıkça gösteriyor. Bu borç biriktikçe birikiyor ve son fatura maalesef gelecek nesiller tarafından ödenecek.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/0/1723386865156.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dünya’nın tüketilen kaynaklarının yenilenmesiyle yaşadığımız uyumsuzluğun ormansızlaşma, toprak erozyonu, biyolojik çeşitlilik kaybı ve iklim krizi gibi hayati çevresel sorunlarına yol açtığını söylesek, şaşırır mıydınız? Durumun ciddiyetinin ve tüketim hızımızın sonuçlarının farkında olmadığımızı özetleyen bu gün, <a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/newsroom/press-release-2024-english/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">verilerle bu savını kuvvetlendiriyor</a>; Paris 2024 Olimpiyat Oyunları devam ederken, geldiğimiz noktayı altın madalyalar üzerinden özetleyebiliriz.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Jesse Owens, 1936 yılında 4 altın madalya kazandığında, insanlık 0,6 Dünya kadar tüketiyordu.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dick Fosbury, 1968 yılında yüksek atlama dalına yeni bir teknik hediye ederek altın madalya kazandığında, insanlık 0,9 Dünya kadar tüketiyordu.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD’nin Michael Jordan, Scottie Pippen ve Larry Bird gibi isimlerden oluşan “rüya takımı” kadrosu, 1992&nbsp;yılında altın madalya kazandığında, insanlık 1,2 Dünya kadar tüketiyordu. Limit Aşım Günü ise <a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/newsroom/past-earth-overshoot-days/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">30 Ekim’e denk geliyordu</a>.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Mete Gazoz, pandemi nedeniyle 2021’de yapılan Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları’nda altın madalya kazandığında, insanlık 1,7 Dünya kadar tüketiyordu. Limit Aşım Günü ise 3 Ağustos’tu.</li></ul>2024’e vardığımızda, ülkeler açısından da <a fr-original-style="" href="https://www.overshootday.org/newsroom/country-overshoot-days/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">parlak verilere sahip değiliz</a>. Örneğin tüm dünya, Birleşik Krallık’ın tüketim alışkanlıklarına sahip olsaydı, Limit Aşım Günü 3 Haziran olarak belirlenecekti. Benzer bir denklemi Kuveyt üzerinden kursaydık cevap 5 Mart olacaktı. Hesaplama, Birleşik Arap Emirlikleri’nde 4 Mart’a, Lüksemburg’da 20 Şubat’a ve en erken aşım gününe sahip olan Katar’da ise 11 Şubat’a denk gelecekti. Bu çıktılarla ne yapacağımız ise elbette bize kalmış.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/0/1723387961352.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Karbon ayak izimizle yüzleşmek" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Günleri geriye çekmek</h2>Limit Aşım Günü’nün fark ettirdiklerinden yola çıkarak eyleme geçmek ve “Aşım gününü ne kadar geriye çekebilirim?” sorusuna odaklanmak mümkün.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Karbon ayak izimizle yüzleşmek:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.footprintcalculator.org/home/en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Global Footprint Network’ün hazırladığı test</a>, “Herkes benim gibi tüketseydi kaç gezegene ihtiyacımız olurdu?” sorusuna yanıt oluyor. İnsanlığın ayak izini yarıya indirmek, Limit Aşım Günü’nü <a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/solutions/cities/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">93 gün</a> geriye çekebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/solutions/food/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gıda atıklarını azaltmak</a>: Dünyada insan tüketimi için üretilen gıdaların yaklaşık üçte biri israf ediliyor. Örneğin, atık miktarını yarıya indirmek, Limit Aşım Günü’nü 13 gün geriye çekebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/solutions/cities/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Araç kullanımını sınırlamak</a>: Otomobil kullanımını yüzde 50 azaltmak ve araçlarla kat edilen toplam mesafenin üçte birini toplu taşımayla, kalanını ise bisiklet ve yürüyüşle değiştirmek, Limit Aşım Günü’nü 13 gün geriye çekebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/solutions/energy/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Enerji verimliliğine odaklanmak</a>:&nbsp;Binalar, endüstriyel süreçler ve elektrik üretimi için kullanılan enerji verimliliği teknolojileri, Limit Aşım Günü’nü en az 21 gün geri çekebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/solutions/planet/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ağaçlandırmaları artırmak</a>: 350 milyon hektar ormanı yeniden ağaçlandırmak, Limit Aşım Günü’nü 8 gün geriye çekebilir.</li></ul>Uygulanmaya hazır birçok çözüm önerisindeki potansiyelden ilham almamız şart. Böylece gezegenin limitlerine saygı duyarak Limit Aşım Günü’nü hep birlikte olması gerektiği tarih olan 31 Aralık’a taşıyabiliriz.

İnsanlığın ekolojik ayak izi ile gezegenimizin biyokapasitesi arasındaki uyumsuzluğu özetleyen temsili gün, 1970’lerden bu yana her yıl daha erkene alınıyor.

1 Ağustos 2024: Limit Aşım Günü

<a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/plastiksiz-temmuz-hareketine-nasil-dahil-oluruz" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Plastiksiz Temmuz Hareketi</a> Avustralyalı bir vatandaşın harekete geçme kararının, nasıl kitlesel bir eyleme dönüştüğünün ve bir girişimin, geleceğimiz için nasıl fark yaratabileceğinin oldukça ilham verici bir örneği olarak karşımıza çıkıyor. 2010 yılında çıkan Bag It belgeselinin de benzer bir motivasyonu var.Suzan Beraza tarafından yönetilen film, “sıradan” bir ABD vatandaşı olan Jeb Berrier’in hayatımızda plastiklerin ne kadar yaygın olduğunu anlamak için çıktığı bir yolculuğu takip ediyor. Bu sorgulama durumu, plastik poşetlerin kullanım alanlarını irdelemekle başlıyor ve plastik kirliliğinin etki alanlarına dair bir araştırmaya dönüşüyor.Beraza’nın anlatısı, plastiğin üretim ve kullanım alanlarıyla imha edilme süreçlerini ele alıyor. Bununla birlikte, plastik dolu hayatımızın yaban hayatını nasıl etkilediğini, okyanuslar ve insan sağlığı üzerindeki zararlı etkilerini de vurguluyor. Ayrıca bilim insanları, politika yapıcılar ve aktivistlerle yapılan röportajlar aracılığıyla da plastik bağımlılığımızın “gizli” sonuçlarını ortaya koyuyor ve izleyiciler, tüketim alışkanlıklarını yeniden düşünmeye teşvik ediliyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/6/5/1721403792422.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Plastik dünya: Ucuz, dayanıksız ve sahte</h2><a fr-original-style="" href="https://www.sciencehistory.org/education/classroom-activities/role-playing-games/case-of-plastics/history-and-future-of-plastics/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Science History Institute’</a>un özetine göre, okyanuslardaki plastik atıklar ilk olarak, 1960’larda gözlemlendi. Rachel Carson’ın 1962 yılında yayımlanan Silent Spring&nbsp;(Sessiz Bahar) kitabı, kimyasal pestisitlerin tehlikelerini ortaya koydu. Çevresel sorunlarla ilgili farkındalık yayılırken, plastik atıkların kalıcılığı da gözlemcileri rahatsız etmeye başladı. Plastik, zamanla ucuz, dayanıksız veya sahte olanı tanımlamak için kullanılan bir kelime hâline geldi.Ancak 2024’te plastik kullanımının verdiği zararla yaşamayı hâlâ sürdürüyoruz. Bag It yapımı da tam olarak şu fikri anlatmaya çalışıyor: Plastiklerin, özellikle deniz ekosistemleri üzerinde yıkıcı etkileri var. Mikroplastiklerin deniz canlıları üzerindeki etkilerine daha çok dikkat çekilmeli çünkü plastiklerin besin zincirine girmesi ve bu durumun insan sağlığı üzerindeki etkisi oldukça tehlikeli.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Örneğin plastik üretiminde kullanılan kimyasallar, hormon bozukluklarına ve diğer sağlık sorunlarına yol açabiliyor.</li></ul>Peki ne yapılabilir?&nbsp;Belgesel, bu tehlikelerin altını çizdikten sonra plastik bağımlılığından kurtulmak için çözüm önerileri de sunuyor. Geri dönüşümle ilgilenebilir, yeniden kullanım alışkanlıkları edinebilir ve biyobozunur alternatifleri tercih edebiliriz. Berrier, günlük hayatında plastik poşetler, şişeler ve ambalajlarla etkileşimini minimuma indirmeye çalışırken, bir yandan da bu süreçte karşılaştığı zorlukları samimi bir şekilde paylaşarak bile plastiksiz bir dünya için mücadele ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/6/5/1721403781208.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Plastik endüstrisi</h2>Bütün bu çevresel kaygılara rağmen, günümüz dünyasında kâr odaklı söylemler, plastik kullanımının "daha yeşil" bir tercih olduğunu iddia edebiliyor. Aslında Jeb’in Bag It&nbsp;belgeseli kapsamında <a fr-original-style="" href="https://algalita.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Algalita Deniz Araştırmaları Vakfı</a>’ndan Anna Cummins ile yaptığı röportaj, dünyanın içinde bırakıldığı kafa karışıklığını yansıtıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(254, 254, 254); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(254, 254, 254); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Plastik endüstrisi; kağıt ve plastik arasında seçim yapma durumunda, plastiğin daha çevreci bir çözüm olduğunu iddia ediyor. Plastik, hafif ve nakletmek için çok az fosil yakıt gerekir ancak bu denklemde bilerek göz ardı edilen bir nokta var. O da, bütün o plastiğin okyanusa uçtuğunda ne olacağı? Bu durum hesaba katılsa ve çıkan rakamlara göz atılsa, inanın, ortada kıyas falan kalmaz.”</blockquote>Bag It, sadece kâr odaklı dünya ve sürdürülebilir bir gelecek isteği arasındaki uçurumu göstermekle kalmıyor, bu sorunlara çözüm arayan bireyleri ve toplulukları tanıtmasıyla da umudun bir parçası hâline geliyor. Belgesel, plastik kirliliğine karşı mücadele eden ve sürdürülebilir alternatifler geliştiren projeler ve girişimlere yer veriyor. Bu sayede izleyicisine, kişisel ve toplumsal değişimin mümkün olduğunu gösteriyor.Özet olarak bu belgesel, plastik kirliliğinin dünya genelindeki ciddi etkilerini gözler önüne seren ve bu konuda harekete geçmeye teşvik eden güçlü bir yapım. İzleyicilere yalnızca bilgilendirici değil, ilham verici bir deneyim de sunuyor. Bu deneyim ile plastik tüketimimizi yeniden değerlendirmek ve daha sürdürülebilir bir yaşam tarzı benimsemek için elimizde bir fırsat olduğunu hatırlıyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2024/6/5/1721403767757.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Daha fazlası</h2>Plastiksiz Temmuz’u, plastiksiz bir geleceğe dönüştürmek istiyorsanız, aşağıdaki belgeselleri de izleyebilirsiniz:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt5203824/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">A Plastic Ocean</a>, gazeteci Craig Leeson’ın, mavi balina arayışı sırasında okyanusta plastik atıklarla karşılaşmasıyla başlıyor. Leeson, serbest dalış yapan Tanya Streeter ve bilim insanlarından oluşan ekibiyle, 4 yıl boyunca 20 farklı lokasyonda plastik kirliliğinin küresel etkilerini araştırıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emmy ödüllü&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt9378216/?ref_=nv_sr_srsg_1_tt_7_nm_1_in_0_q_The%252520Story%252520of%252520Plastic" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Story of Plastic</a>, plastik kirliliğinin kökenlerini, üretim süreçlerini ve atık yönetimindeki zorlukları ele alıyor. Belgesel, plastik kirliliğiyle mücadele eden aktivistlerin ve toplulukların hikayelerini de içeriyor. Ayrıca, plastik tüketiminin azaltılması için bireysel ve toplumsal çözümler öneriyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Angela Sun’ın yönetmen koltuğunda oturduğu <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt2277946/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_1_nm_0_in_0_q_Plastic%252520Paradise%25253A%252520The%252520Great%252520Pacific%2525" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Plastic Paradise: The Great Pacific Garbage Patch</a>, Büyük Pasifik çöp alanına odaklanıyor. Yapım, atık alanının çevresel etkilerini araştırırken, plastik atıkların deniz yaşamı üzerindeki yıkıcı etkilerini ve küresel plastik kirliliğinin ardındaki nedenleri inceliyor.</li></ul>

Bütün o plastiğin atılabilir olması, uzaklara gittiği anlamına gelmiyor.

Bag It belgeseli: Plastiksiz bir dünya mümkün

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

5 dakikada gündeme hakim ol.

Aposto Gündem

Birleşmiş Milletler Barış Elçisi, Jane Goodall Enstitüsü’nün kurucusu Dr. Jane Goodall, 60 yıla yayılan kariyerinde şempanzeler üzerine çalışmalarıyla tarihin akışını etkiledi; insanın kendisini ve çevresini tanımlamasına katkıda bulundu. Goodall ile umut ve harekete geçme çağrısı üzerine konuştuk.

'Dünyaya bir görevle geldiğimi düşünüyorum': Dr. Jane Goodall ile umuda dair

Yılın 7. ayının ise artık ilk akla gelen özelliklerinden ayrışan, bambaşka bir etki alanı var: <a fr-original-style="" href="https://www.plasticfreejuly.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Plastiksiz Temmuz</a>. 2011 yılında, çöp sahalarına ulaşan plastik miktarından endişe duyan Rebecca Prince-Ruiz, 40 arkadaşını bir ay boyunca, tek kullanımlık plastiklerden kaçınmaya teşvik etti. Sonraki birkaç yıl içinde kampanya hızla büyüyerek “40’tan 400’e, ardından 4000’e” ulaştı ve “Plastic Free July” resmî olarak doğdu. Bu hareket, 2017 yılında, gittikçe küreselleşen hareketi desteklemek amacıyla, Avustralya’da kayıtlı bir sivil toplum kuruluşuna da öncülük etti: Plastic Free Foundation.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İklim sorunu olarak plastikler</h2>Plastik kirliliği, küresel anlamda “acil eylem” çağrısına sebebiyet veren sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Zira 2016 yılında yapılan ve <a fr-original-style="" href="https://www.weforum.org/press/2016/01/more-plastic-than-fish-in-the-ocean-by-2050-report-offers-blueprint-for-change/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ellen MacArthur Foundation ile Dünya Ekonomik Forumu işbirliği çerçevesinde yürütülen bir araştırma</a>nın sonuçlarına göre güncel kullanım pratiklerimizde değişikliğe gitmediğimiz bir geleceğin tahayyülü şöyle: 2050 yılına kadar okyanusların ağırlığını balıklardan daha çok plastikler oluşturacak. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından <a fr-original-style="" href="https://www.unep.org/news-and-stories/press-release/comprehensive-assessment-marine-litter-and-plastic-pollution" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2021’de, COP26’dan 10 gün önce yayımlanan değerlendirme</a>, su ekosistemindeki plastik kirliliğinin, 2030 yılına kadar iki kattan fazla artabileceğini belirtiyor. Bu durumun; insan sağlığı, küresel ekonomi, biyoçeşitlilik veya iklim için pozitif sonuçlar yaratmayacağı kesin.Plastiksiz Temmuz, iklim sorununu kendi meselesi hâline getiren girişimlerden biri. Tek kullanımlık plastiklerin, hayatımızda ne kadar yer kapladığı konusunda farkındalık yaratmayı amaçlayan bu hareket, her yıl Temmuz ayı boyunca “günlük ve küçük” adımlar atarak bu konuda eyleme geçmeye davet ediyor. Bu yaklaşımı, hareketin kurucusu Prince-Ruiz’in mesajıyla özetleyelim:&nbsp;“Her şeyi tek seferde yapmaya çalışma ve bir-iki adım atarak başla. Çöp kutuna bak, ne kadar plastik kullandığını irdele ve hayatından nasıl çıkarabileceğine odaklan.”<img src="https://images.aposto.com/2024/6/5/1720196400936.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kirliliğe karşı harekete geçmek</h2>Daha temiz okyanuslara ve sürdürülebilir bir geleceğe sahip olmak için 13 yıldır çalışan <a fr-original-style="" href="https://www.plasticfreejuly.org/wp-content/uploads/2023/11/PFJ1562-Impact-Report-2023-digital.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Plastiksiz Temmuz, 2023 yılında</a> etki alanını 190 ülkeye yayarak, 89 milyon insanla beraber çalıştı ve kişi başı 18 kilogramlık evsel atığın önlenmesine ilham verdi. Aynı yıl; 14.224 iş yeri, 7.248 topluluk ve okul, 835 kafe ve perakende mağazası, aktif olarak Temmuz ayındaki sürece katıldı. Organizasyonun son 5 yıldaki teşvikleri sayesinde, küresel çapta 1,3 milyar kilogramdan fazla tek kullanımlık plastikten uzak duruldu. Peki bunu nasıl başarıyorlar?Erişim kolaylığı: İster küçük parçacıklar ister mikroplastik lifler hâlinde olsun, “daha kolay” geldiği için tercih ettiğimiz tek kullanımlık plastiklerin; musluk suyumuza, yiyeceklerimize ve soluduğumuz havaya karıştığını fark ettikten sonra, harekete geçmek için Plastiksiz Temmuz’un, internet sitesini ziyaret etmek yeterli. Organizasyonun her seviyedeki katılımcı için ne yapılabileceğini anlatan mekanizması, kaygıları tetiklemekten uzak duran bir dile sahip. Platformda, <a fr-original-style="" href="https://www.plasticfreejuly.org/get-involved/what-you-can-do/category/getting-started/#categories" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yeni başlayanlar</a> için basit adımlar önerilirken, içinde bulunduğu topluluğu dönüştürme kararı almış bireyler için ise <a fr-original-style="" href="https://www.plasticfreejuly.org/get-involved/what-you-can-do/category/my-community/#categories" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yerel bir hareket</a>i tetiklemek için atılacak adımlar da kolayca bulunabiliyor.Deneyim paylaşımı: Dernek, aktif olarak Plastiksiz Temmuz hareketine katılan ve<a fr-original-style="" href="https://www.plasticfreejuly.org/campaigns/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">&nbsp;etrafında hem etki hem de değer alanı yaratmış girişimlerin hikayeleri</a>ne kulak veriyor. Böylece sınırlar, Avustralya’yla kısıtlı kalmıyor. Dolayısıyla bu kütüphane, küresel anlamda rahatça yayılabilecek, konuma veya sektöre göre değişen ihtiyaçlara cevap olabilecek yöntemlerden ilham almak isteyenlere de alan açıyor.Topluluk yaratımı: Organizasyon, toplulukların oluşmasını sağlayabilecek konseptleri yaygınlaştırıyor. Örneğin, “Plastic Free Morning Tea” yani “Plastiksiz Sabah Çayı” isimli buluşmalar, “insanların plastiğe sarılmamış yiyecek ve içeceklerden oluşan bir yemeği paylaşma zamanı” olarak betimleniyor. Yani yaklaşım, başkalarını da harekete dahil etmenin “lezzetli bir yolu”na odaklanarak, el ele vererek gerçek bir fark yaratma gayesinin, bir topluluk oluşturmak için mükemmel bir başlangıç noktası olabileceğini gösteriyor. Böylece ilham almak ve vermek kolaylaşıyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/6/5/1720196408931.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Plastiksiz festivaller mümkün mü?</h2>Yılın 7. ayının, ilk akla gelen özelliklerinden biri de dünya çapında gerçekleştirilen müzik festivalleri. Bir örnekle ilerlemek mümkün: Genellikle haziran ayının sonlarında gerçekleştirilen <a fr-original-style="" href="https://www.glastonburyfestivals.co.uk/information/sustainability/our-green-policies/waste-policy/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Glastonbury Festivali’nin kendi atık yönetimi politikası</a> var. Festivalde, 2019 yılından bu yana, tek kullanımlık plastik içecek şişeleri satılmıyor. Aynı zamanda sahne arkasında, prodüksiyon süreçlerinde, yiyecek-içecek veya soyunma odası alanlarında bulunmaları da yasak. Bu yasağın uygulandığı yıl, Glastonbury Festivali’nin 17 tonluk plastik atığın önüne geçebildiğini ifade ediyor.Örneğin, bundan ilham alıp eylemi pratiğe dönüştürmek isteyen ancak nasıl ilerleyeceğini bilmeyen küçük bir kuruluş, Plastiksiz Temmuz yaklaşımlarında etkinliklere ayrılan kısmı ziyaret edebilir:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tabela kullanımı: Etkili iletişim, uzun yol kat edebilir. Bir etkinlikte, uygun işaretler kullanmak, insanların yeşil tercihlerde bulunmasına yardımcı olabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yeniden kullanılabilir malzemeler: Yeniden kullanılabilir ürünlerin sunulması, daha sürdürülebilir uygulamaları teşvik edebilir ve atık üretimini azaltabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ulaşılabilir temizlik alanları: Bulaşık yıkama istasyonları, insanları tek kullanımlık plastiklerin alternatiflerine alıştırmanın kolay bir yolu olabilir.</li></ul>Plastiksiz Temmuz, sunduğu bilgi ve birikim çeşitliliğiyle, bireylerden topluluklara uzanan, geniş katılımcı yelpazesiyle plastik kirliliğine karşı ortak bir çaba oluşturmayı amaçlıyor. Kısacası, bu ay boyunca atılan her adım, yalnızca plastik tüketimini azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda daha temiz ve sürdürülebilir bir geleceğe giden yolda birleşmeye alan açıyor.Plastik kullanımını azaltma konusunda farkındalık yaratmanın ve sürdürülebilir yaşam biçimlerine geçişin ne kadar etkili olabileceğini görmek için Plastiksiz Temmuz hareketinin sunduğu kaynakları ve topluluk desteklerini kullanarak küçük adımları çevremize yaymak mümkün. Her bireyin katılımı, daha büyük bir dönüşümün parçası olabilir. Bu Temmuz ayını, plastik tüketim alışkanlıklarını yeniden değerlendirmek ve gezegenimizin geleceği için hep birlikte, daha sürdürülebilir adımlar atmak için yeni bir fırsata çevirebiliriz.

“Her şeyi tek seferde yapmaya çalışma ve bir-iki adım atarak başla. Çöp kutuna bak, ne kadar plastik kullandığını irdele ve hayatından nasıl çıkarabileceğine odaklan.”

Plastiksiz Temmuz hareketine nasıl dahil oluruz?

Birleşik Krallık Eğitim Bakanlığı’nın 2023 yılında yayımladığı bir <a fr-original-style="" href="https://www.gov.uk/government/publications/sustainability-and-climate-change-strategy/sustainability-and-climate-change-a-strategy-for-the-education-and-childrens-services-systems" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">politika raporu</a>nda, iklim krizinin etkileriyle yaşayan bir dünyada, toplumsal refahın mümkün kılınması için çocuklara ve gençlere, doğanın yenilenmesine katkı sağlamalarını desteklemek için bilgi ve beceri kazandırmak gerektiğini ifade ediyor.Çocukların ve gençlerin, yaşadıkları gerçekliği kararlılıkla karşılayabilmeleri için yalnızca gerçeğe değil, aynı zamanda umuda da ihtiyaçları var. Bu noktada, uygulamalı faaliyetler ve rehberlik amacı güden programlar, değişimin aracıları olabilecek umudu beraberinde getiriyor.Sürdürülebilir yaklaşımlara olan ihtiyaç, küresel olarak daha belirgin hâle geldikçe, yeşil düşünce biçimlerini çocukların gündelik akışlarına yerleştirmenin önemi de artıyor. Peki çevreye duyarlı bir yetişkinliğin temellerini atmak için neler yapılabilir? Başlangıç noktası olarak sayılabilecek sürdürülebilirlik uygulamaları hangileri?<img src="https://images.aposto.com/2024/5/5/1718987675850.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Evde sürdürülebilirlik</h2>Çocukların sürdürülebilirlik konusunda bilgi sahibi olmaları için günlük yaşamlarına entegre olan aktiviteler, çocukların çevreye duyarlı bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunuyor ve sürdürülebilir bir gelecek için yeşil adımlar atmalarını sağlıyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geri dönüşüm ve atık yönetimi: Çocuklarla birlikte geri dönüşüm kutuları oluşturulabilir. Atıkların ayrıştırılması sürecini kolaylaştırmak için kutuların üzerine kısa, açıklayıcı metinler eklenerek çocukların bu sürece aktif olarak katılmaları sağlanabilir. <a fr-original-style="" href="https://www.busymommymedia.com/science-for-kids-soda-bottle-compost/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Evde kompost yapma</a> konusunda, çocukları bilgilendirmek ve organik atıkların doğal yollarla nasıl gübreye dönüştüğünü deneyimlemek de keyifli bir fikir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bahçecilik:&nbsp;Bahçecilik, çocuklara bitkilerin nasıl büyüdüğünü ve çevreye nasıl bakılması gerektiğini öğretmenin harika bir yolu. Bu yol ile çocuklar, kendi sebze ve meyvelerini veya bitkilerini yetiştirerek, doğayla olan bağlarını güçlendirebilir ve doğanın döngüsünü daha iyi kavrayabilirler. Bu süreç, onlara sorumluluk ve başarı duygusu kazandırır.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sıfır atık hedefiyle yemek planlama: Yemek pişirme sırasında <a fr-original-style="" href="https://www.petitjourney.com.au/childrens-sustainability-skills/#sustainability" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">hiçbir atık oluşturmayan bir yemek planı</a> yaparak çocuklarla birlikte sıfır atık hedefi koyulabilir. Bu, tüm malzemelerin kullanıldığı ve hiçbir şeyin israf edilmediği bir süreç olarak planlanabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">El işi projeleri:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.fundayout.com.au/30-empowering-kids-activities-to-teach-sustainability/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Geri dönüştürülebilir malzemelerden sanat ve el işi projeleri</a> yaparak, çocukların yaratıcılıklarını sürdürülebilir yollarla kullanmaları teşvik edilebilir. Örneğin, plastik şişelerden saksılar veya eski gazetelerden kağıt hamuru yapımı gibi projelerle geri dönüşümün önemi vurgulanabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Açık hava aktiviteleri: Doğa yürüyüşleri, park ziyaretleri ve <a fr-original-style="" href="https://runwildmychild.com/sustainability-activities-for-kids/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">doğal alanlarda yapılan aktivite</a>ler, çocukların doğayı sevmelerini ve doğayı koruma bilincini geliştiriyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tamir süreçlerine katılım: Bozulmuş veya kırılmış eşyaları tamir etme sürecine çocukları dahil etmek, çocuklara kaynakların nasıl verimli kullanılabileceğini gösteriyor. Tek kullanımlık ürünler yerine yeniden kullanılabilir ürünler kullanmayı teşvik etmek de bu yaklaşımın benimsenmesine yardımcı oluyor.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/5/5/1718987685712.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Okulda sürdürülebilirlik</h2>Okullarda pratikleştirilebilecek uygulamalar, kurumların daha sürdürülebilir hâle gelmesine yardımcı olurken öğrencilerin çevre bilincini ve sorumluluğunu içselleştirmelerini mümkün kılıyor. Bu sayede, öğrenciler hem kendi yaşamlarında hem de toplum içerisinde sürdürülebilir bir gelecek adına etkili adımlar atabiliyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çevresel yönetim planları:&nbsp;Özellikle&nbsp;Avustralya’da <a fr-original-style="" href="https://education.qld.gov.au/initiatives-and-strategies/strategies-and-programs/sustainable-schools" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">School Environmental Management Plan (SEMP)</a> olarak yaygınlaştırılan, sürdürülebilir anlamdaki bütünsel yaklaşım, sürdürülebilirlik hedeflerini belirlemeye ve bu hedeflere ulaşmak için gerekli adımları tanımlamaya destek oluyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sürdürülebilirlik denetimleri: Okullar; <a fr-original-style="" href="https://news.climate.columbia.edu/2019/10/24/schools-sustainability-climate-justice/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">enerji ve su kullanımı, atık yönetimi gibi konularda denetimler</a> yaparak sürdürülebilirlik performanslarını değerlendirebilir ve iyileştirme önerileri geliştirebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Saha gezileri ve uzman konuşmacılar: Ekolojik çiftlikler veya doğal rezervler gibi yerler ziyaret edildiğinde, öğrencilerin sürdürülebilir uygulamaları yerinde görmeleri sağlanabilir. Ayrıca çevre uzmanları veya sürdürülebilirlik alanlarında çalışan girişimciler, okullara davet edilerek, öğrencilerle bilgi ve deneyimlerini paylaşabilirler.</li></ul>Bu gibi sürdürülebilirliği benimseyen kapsayıcı öğrenme anlayışları, öğrenciler arasında eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini pekiştiren uygulamalı öğrenme deneyimleri yaratıyor. Ayrıca, enerji tasarruflu uygulamaların ve atık azaltma önlemlerinin hayata geçirilmesi okullar için önemli maliyet tasarrufları sağlayabiliyor. Örneğin <a fr-original-style="" href="https://www.gbca.org.au/green-star/why-use-green-star/why-design-or-build-a-green-school/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yeşil binalar</a>, hava kalitesini iyileştiriyor. Ek olarak okul içinde doğaya erişim ise öğrencilerin fiziksel ve zihinsel refahını olumlu yönde etkileyerek her anlamda öğrenme deneyimlerini geliştirmeye yardımcı oluyor.Çocukların erken yaşta sürdürülebilirliği benimseyen eğitim anlayışıyla tanışması hem bireysel gelişimleri hem de gezegenin geleceği için önem taşıyor. Evde ve okulda uygulanan küçük, basit adımlar; çocukların çevreye duyarlı bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlıyor. Bu adımlar, geri dönüşümden enerji tasarrufuna, su yönetiminden bahçeciliğe kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Belli pratikler, çocukların günlük yaşamlarına entegre edildiğinde çocuklarda çevre bilincinin artırılmasına fayda sağlıyor.Okullarda sürdürülebilirlik projeleri ve çevresel yönetim planları, öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirirken, aynı zamanda toplumsal katılımı da teşvik ediyor. Bu tür uygulamalar, çocukların sadece şimdiki gerçekliğinde değil, gelecekte de iklim krizinin sebep olduğu sorunlara duyarlı ve bilinçli bireyler olmalarına olanak tanıyor. Sonuç olarak, minik adımların birleşimi, daha sürdürülebilir bir dünya için büyük değişimlerin temelini oluşturabiliyor.

Çevreye duyarlı bir yetişkinliğin temellerini atmak için neler yapılabilir? Başlangıç noktası olarak sayılabilecek sürdürülebilirlik uygulamaları hangileri?

Sürdürülebilir bir geleceğe doğru minik adımlar

<a fr-original-style="" href="https://www.economist.com/special-report/2019/01/03/how-children-interact-with-digital-media?utm_medium=cpc.adword.pd&utm_source=google&ppccampaignID=18151738051&ppcadID=&utm_campaign=a.22brand_pmax&utm_content=conversion.direct-response.anonymous&gad_source=1&gclid=Cj0KCQjw9vqyBhCKARIsAIIcLMHwCtxUdldfnoeRyGK99etziTWRQeqSQkTe8Job9rFmmBOzH_VEf2EaAp-SEALw_wcB&gclsrc=aw.ds" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Economist’in 2019’da belirttiği üzere</a>, uluslararası anlamda karşılaştırılabilir rakamların mevcut olduğu en son yıl olan 2015’te, Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) sınırları genelinde 15 yaşındaki her 10 çocuktan 9’unun bir akıllı telefona erişimi vardı. Bu çocuklar, haftada ortalama 18,5 saat internette vakit geçiriyorlardı ve bu sonuç, 2012’ye kıyasla yaklaşık 5 saat daha fazlaydı.<a fr-original-style="" href="https://www.oecd-ilibrary.org/sites/71b7058a-en/index.html?itemId=/content/component/71b7058a-en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2024 yılı için OECD’nin son çalışmaları ve verileri</a>, çocuklar arasında akıllı telefon erişimi ve internet kullanımına ilişkin güncel bilgiler sunmayı sürdürüyor. 2023 itibarıyla, Avrupa Birliği sınırları içinde yaşayan çocukların yüzde 98’i internete bağlanmak için mobil cihazları kullanıyor. OECD ülkelerinde yaşayan bir çocuk, haftada yaklaşık 27 saatini internette geçiriyor ve bu sayı, yıllar içerisinde daha da artıyor.Çocukların internete ilk erişim yaşları da düşmeye devam ediyor. <a fr-original-style="" href="https://one.oecd.org/document/EDU/WKP(2019)3/En/pdf#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Fone.oecd.org%252Fdocument%252FEDU%252FWKP%2525282019%2525293%252FEn%252Fpdf%250AVisible%253A%25200%2525%2520" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Politika analisti Francesca Gottschalk’ın çalışması</a>, 2018’de 15 yaşında olanların, yaklaşık yüzde 24’ünün ilk internet kullanımlarını 6 yaşında ya da daha küçükken gerçekleştirdiklerini bildiriyor. Bu oran, 2012’de yüzde 15’miş. Bütün bu veriler; dijital teknolojilerin, çocuk ve gençlerin günlük yaşamlarına giderek daha fazla dahil olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Dolayısıyla bu yazının sorusu, sürdürülebilir bir gelecek için yapılacak çalışmalar açısından oldukça kıymetli: Dijital dünyada çocuklara çevre bilinci nasıl kazandırılır?<img src="https://images.aposto.com/2024/5/5/1717765767865.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dijital araçlar ve çevre eğitimi</h2>Dijital araçlar, özellikle akıllı telefonlar ve internet; genç öğrencileri interaktif ve sürükleyici öğrenme deneyimlerine dahil ederek, çevre eğitiminin geliştirilmesinde <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/15/14/10979" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">önemli bir rol oynuyor</a>.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Erişilebilirlik: Akıllı telefonlar, eğitim içeriğine yaygın erişim sağlayarak geleneksel öğrenme biçimleriyle ilişkili engelleri ortadan kaldırabiliyor. Teknoloji, bilgi ve öğrenme araçlarına daha eşit erişim sunabildiğinden, özellikle eğitimde eşitsizliklerin yoğun yaşandığı bölgeler için oldukça değerli.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Esnek öğrenme: <a fr-original-style="" href="https://edtechpulse.com/innovation/the-role-of-smartphones-in-education" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Akıllı telefonların taşınabilirliği</a>, öğrenme sürecinin her yerde ve her zaman gerçekleşmesini sağlayabiliyor. Bu esneklik, geleneksel sınıf ortamının dışında sürekli eğitimi destekleyerek öğrencilerin kendi hızlarında ve tercih ettikleri öğrenme stillerine göre öğrenmelerine olanak tanıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Etkileşimli ve ilgi çekici: Dijital araçlar, özellikle karmaşık çevresel kavramların öğretilmesinde etkili olabilecek uygulamalar ve multimedya içerikleri aracılığıyla etkileşimli öğrenme deneyimlerini destekleyebiliyor. Örneğin, Artırılmış Gerçeklik (AR) uygulamaları, çevresel senaryoları simüle ederek ders kitaplarının tek başına sunamayacağı, uygulamalı bir öğrenme deneyimi sağlayabiliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geri bildirim verme: Taşınabilir dijital gereçler, gerçek zamanlı geri bildirim sağlanmasına olanak tanıyor ve öğrencilerin ilerlemelerini takip etmeyi kolaylaştırabiliyor. Bu sayede eğitmenler, öğrencilerin bireysel performansına dayalı olarak öğrenme deneyimlerini kişiselleştirebiliyor.</li></ul>Elbette, bu faydaların yanı sıra, dijital araçların eğitime etkisi, &nbsp;bazı zorlukları da beraberinde getiriyor. Bunlar arasında; potansiyel dikkat dağınıklığı, siber zorbalıkla ilgili sorunlar ve çevresel anlamda e-atık artışı gibi maddeler var.<img src="https://images.aposto.com/2024/5/5/1717765781206.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dijital dünyada çevre bilinci</h2>Çevresel sürdürülebilirlik konularında farkındalığı artırmak ve öğrencilerin çevre hakkında bilgi edinmelerini sağlamak için çevre eğitiminde kullanılan çeşitli dijital araçlar var.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sanal Gerçeklik (VR) araçları: Çevre eğitiminde giderek daha popüler hâle gelen bu araçlar, öğrencilerin karmaşık çevresel sorunları ve sürdürülebilirlik uygulamalarını anlamalarına yardımcı olan sanal ekosistemleri keşfetmelerine ve bunlarla etkileşime girmelerine <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/16/9/3733" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">olanak tanıyor</a>.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Eğitim uygulamaları: “<a fr-original-style="" href="https://www.edutopia.org/article/digital-tools-environmental-education-elementary-school" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Goosechase” ve “From Seed to Spoon” gibi uygulamalar</a>, çevre eğitimini hem eğlenceli hem de bilgilendirici hâle getiren oyunlaştırılmış öğrenme deneyimi sunuyor. Örneğin, Goosechase, öğrencilerin bahçe ekosistemleri hakkında bilgi edinmelerine yardımcı olan "dijital çöp avları" için kullanılıyor. From Seed to Spoon, farklı bitkilerin büyüme koşullarını ve bakımlarını öğrenmeye yardımcı oluyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Rol yapma ve simülasyon: <a fr-original-style="" href="https://ecolearn.gse.harvard.edu/projects/ecomuve" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Harvard Üniversitesi’nin geliştirdiği “ecoMUVE</a>” gibi dijital ortamlar, gerçek dünya sorunlarını çözmek için sanal ekosistemlere girilmesine ve bir bilim insanıymış gibi ilerlemeye olanak tanıyor. Daha sürükleyici bir deneyim yaşatan bu uygulama, öğrencilerin bilimsel anlamda sorgulama becerilerini geliştirmelerine ve ekolojik dinamikleri daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor.</li></ul>Gelecek nesillere çevre bilincini aşılamak için dijital araçların gücünden yararlanırken, teknolojinin kolaylaştırıcı ve değişim için hızlandırıcı yapısının altını çizmek son derece önemli. Teknolojiyle el ele yürüyen, sürdürülebilirliğe katkı sağlayan eğitim uygulamaları gibi yenilikçi yaklaşımları, çevre eğitimine entegre edebiliriz. Böylece, sadece öğrenme deneyimini geliştirmekle kalmaz; aynı zamanda gençlerin, çağımızın çevre sorunlarıyla mücadele edebilmeleri için gerekli bilgi ve becerilerle donatılmasına alan tanırız.&nbsp;Eğitimciler, politika yapıcılar ve gezegenin koruyucuları olarak sorumluluğumuz, bilgi aktarmanın ötesine uzanıyor. Eyleme, ilham vermeye ve çocukların geleceğe taşıyabilecekleri ve bilginin içselleştirilebilmesine alan tanıyan bir yaklaşımı teşvik etmeye devam etmemiz gerekiyor. Eğitim ve teknolojiyi harmanlayarak daha sürdürülebilir bir dünyaya giden yolu açmak mümkün.

Dijital araçlar, genç öğrencileri interaktif ve sürükleyici öğrenme deneyimlerine dahil ederek çevre eğitiminin geliştirilmesinde önemli bir rol oynuyor.

Dijital dünyada çocuklara çevre bilinci nasıl kazandırılır?

<div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" title="Page 1"><div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" title="Page 1"><div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" title="Page 1"><div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" title="Page 1">Gezegenimizin kaynaklarını ve biyokapasitesini kendini yenileyebileceği bir hızın ötesinde tükettiğimiz gerçeği artık bir sır değil. Hızla artan nüfusla birlikte, insanlığın tüketim taleplerini karşılamak da gittikçe zorlaşıyor. Hatta insanlığın, günümüzde ekosistem üzerinde oluşturduğu talebi karşılamak için dünyanın mevcut kapasitesinin 1,7 katı büyüklüğünde bir gezegene <a fr-original-style="" href="https://overshoot.footprintnetwork.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ihtiyaç var</a>. Kısacası, birazdan detaylıca değineceğimiz "büyümeci" ekonomik sistemin bu şekilde devam etmesi mümkün değil.Gezegenimizin kaynakları üzerindeki temel baskının sebebi, gelişmiş ülkelerin 1950’den bu yana sürdürdüğü, tüketimi merkeze alan hayat tarzı. Döngüsel ekonomi, içerisinde yaşadığımız "al-kullan-at" modeline alternatif olarak geliştirilen ve atık üretimini en aza indirmeyi amaçlayan sürdürülebilir bir üretim ve tüketim modeli olarak öne çıkıyor. Doğal sistemleri yenilemeye odaklanan model; ürün ve materyallerin yaşam süresini uzatmak için paylaşım, kiralama, yeniden kullanım, onarım, yenileme ve geri dönüşüm gibi süreçleri içeriyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1716572138624.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Döngüsel yaklaşım</h2>Döngüsel yaklaşım, çevresel sürdürülebilirliği artırmak amacıyla, kaynak kullanımını iyileştirmeye odaklanır ve atık materyallerin yeni üretim döneminde kullanılmasını sağlar. Dolayısıyla bu yaklaşım; iklim krizi, biyoçeşitlilik kaybı ve kirlilik gibi küresel sorunlarla mücadelede önemli bir rol oynar. <a fr-original-style="" href="https://environment.ec.europa.eu/topics/circular-economy_en" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Avrupa Komisyonu’na göre</a> döngüsel ekonomi, ekonomik büyümeyi kaynak kullanımından bağımsız hâle getirerek Avrupa’nın doğal kaynaklarını korumayı ve sürdürülebilir büyümeyi hedefliyor.Büyümeye bağımlı tüketim ekonomisinin tetiklediği iklim krizinin etkilerini tersine çevirmek için, bu düşünce yapısının yıkılmasını savunan bir yaklaşım daha var. O da &nbsp;“degrowth” yani <a fr-original-style="" href="https://degrowth.org/definition-2/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ekonomik küçülme teorisi</a> olarak adlandırılıyor. Döngüsel ekonominin, kaynakları döngü içinde tutma&nbsp;prensibi, daha az kaynak kullanımını önceliklendirir ve kaynakları tekrar tekrar kullanarak sıfır kaynak yani “raw material”&nbsp;kullanımını azaltmayı hedefler. <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/degrowth-mumkun-mu" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bu nedenle de “degrowth”&nbsp;ile doğrudan bağlantılı.</a>Ayrıca bu teori, daha “yeşil” veya çevreci yatırımlarla, çevre sorunlarının ortadan tamamen kaldırılabileceğiyle yetinmez ve ekler: <a fr-original-style="" href="https://globalcenters.columbia.edu/sites/default/files/content/istanbul/AR%25202020/Buyumemek_Mumkun_mu_Ekonomik_Kuculme_Fi.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">“Yaşanan sorunların temelinde büyüme saplantısı ve büyümeye bağımlı tüketim ekonomisi var. Bu durum ancak bu düşünce yapısının yıkılmasıyla değişecek.”</a> Bu bağlamda, “insanlığın refahını artırıp gezegendeki ekolojik şartları ve eşitliği düzeltecek şekilde üretim ve tüketimin küçülmesi” anlamına gelen terim, <a fr-original-style="" href="https://degrowth.info/en/history" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">1970’lerde nispeten popülerleşmesi</a>nin ardından, 2008’de Paris’te düzenlenen ilk “Küçülme Konferansı” ile akademik yazına da girdi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1716572153533.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir bir gelecek için küçülmek</h2><a fr-original-style="" href="https://www.ids.ac.uk/publications/degrowth-within-aligning-circular-economy-and-strong-sustainability-narratives/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Döngüsel ekonomi yaklaşımı ve ekonomik küçülme teorisi</a>, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşma hedefi için mevcut ekonomik sistemlerin çevresel ve toplumsal maliyetlerine karşı, alternatif bakış açıları sunar. Ekonomik küçülme; özel olarak büyümenin ekolojik, ekonomik ve toplumsal olarak sürdürülemez olmasına <a fr-original-style="" href="https://www.routledge.com/Degrowth-A-Vocabulary-for-a-New-Era/DAlisa-Demaria-Kallis/p/book/9781138000773" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">odaklanır</a>.Tüketim ve üretimin azaltılması:&nbsp;Optimizasyona öncelik veren hareket, aşırı üretim ve tüketimden uzaklaşmayı savunarak, kaynakların daha verimli ve adil kullanılmasını, aynı zamanda da çevresel tahribatın azaltılmasını hedefler. Bu prensip, sadece bireysel tüketim alışkanlıklarını değil ekonomik sistemleri de yeniden yapılandırmayı içerir.Toplumsal eşitlik:&nbsp;Bu yaklaşım, toplumsal eşitsizliklerle mücadele eder ve <a fr-original-style="" href="https://www.weforum.org/agenda/2022/06/what-is-degrowth-economics-climate-change/#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Fwww.weforum.org%252Fagenda%252F2022%252F06%252Fwhat" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kaynakların adil dağılımını teşvik eder</a>. Bu bakış açısı, sadece ekonomik kaynakların eşit dağılımını değil sosyal adaleti de içerir. Eşitlikçi bir toplum inşa etmek için kaynakların ve gelirin yeniden dağıtılması gerektiğini savunur.Yerelleşme:&nbsp;Degrowth&nbsp;yaklaşımı, küreselleşme yerine yerel ekonomilerin güçlendirilmesini destekler. Yerel üretim ve tüketimi destekleyerek toplulukların kendi ihtiyaçlarını karşılamasına olanak tanır. Böylece, toplumların dışa bağımlılığını azaltır. Yerelleşme, yerel kültürlerin korunması ve yerel ekonomilerin sürdürülebilir şekilde gelişmesi anlamına gelir.Ekolojik sürdürülebilirlik: Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve çevresel tahribatın en aza indirilmesi, <a fr-original-style="" href="https://www.resilience.org/stories/2024-03-07/degrowth-as-a-concept-and-a-practice-introduction/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">küçülme felsefesinin merkezinde yer alır</a>. Böylece, ekosistemlerin korunmasını ve yenilenmesini önceliklendirir. Bu görüş, biyolojik çeşitliliğin korunması ve iklim kriziyle mücadeleyi de kapsar.&nbsp;Topluluk odaklı:&nbsp;Hareket, bireysel başarı yerine <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/d41586-022-04412-x" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">topluluk dayanışmasını teşvik eder</a>. Bu, ortaklaşa yönetim, iş birliği ve paylaşım ekonomilerini içerir. Topluluk odaklı projeler ve ortak yaşam alanları, degrowth hareketinin temel uygulamaları arasında yer alır.<img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1716572163381.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gelecek perspektifleri</h2>Döngüsel ekonomi ve ekonomik küçülme kavramları, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak için bize alternatif yollar sunar. Bu yaklaşımlar; ekonomik faaliyetlerin çevresel etkilerini azaltırken, toplumsal eşitliği ve refahı artırmayı hedefler. Örneğin; <a fr-original-style="" href="https://www.weforum.org/agenda/2023/03/9-examples-circular-economy-accelerating-transition/#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Fwww.weforum.org%252Fagenda%252F2023%252F03%252F9" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Amsterdam</a>’da yapılan inşaat projelerinde, yıkılan binaların malzemeleri yeniden kullanılarak döngüsel bir yapı oluşturuluyor. Diğer yandan <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/d41586-022-04412-x" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Barselona</a>, degrowth hareketinin desteklediği birçok topluluk odaklı projeye ev sahipliği yaparak, kooperatifler ve ortak yaşam alanları gibi projelerle, yerel ekonomilerin güçlendirilmesini ve topluluk dayanışmasını teşvik ediyor.&nbsp;Sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için döngüsel ekonomi ve ekonomik küçülmenin birleşiminden faydalanmak; toplulukları güçlendirebilir, kaynak verimliliğini artırabilir ve çevresel tahribatı azaltabilir. Gelecekte, daha fazla paydaşın bu prensipleri benimsemesi, sürdürülebilir yaşam tarzını destekleyerek gezegenimizin sağlığını koruyabilir.Bu perspektifle, geleceğin sürdürülebilir topluluklarını ve ekonomilerini inşa etmek için atılacak her adım, gezegenimizin sağlığı ve insanlığın refahı için büyük bir fark yaratabilir. Döngüsel ekonomi ve küçülme stratejilerinin sunduğu fırsatları değerlendirerek daha adil, eşitlikçi ve çevre dostu bir dünya kurabiliriz.</div></div></div></div>

“Yaşanan sorunların temelinde büyüme saplantısı ve büyümeye bağımlı tüketim ekonomisi var. Bu durum ancak bu düşünce yapısının yıkılmasıyla değişecek.”

Sürdürülebilir gelecek için küçülmek ne anlama geliyor?

Şehirler, küresel su kaynakları üzerindeki baskının önemli bir kısmını oluşturuyor. Araştırmalara göre, şehirlerdeki su tüketimi <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/7/7/8461" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2050 yılına kadar, dünya nüfusunun yüzde 66’sını</a> barındıracak hâle gelerek küresel su kaynakları üzerinde ciddi bir etki yaratacak. Bu da iklim krizi ve şehirleşme gibi faktörlerle birleştiğinde, su kaynaklarının daha verimli yönetilmesini gerekli kılıyor.<a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/9/8/1442" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sürdürülebilir şehircilik</a>; çevresel, sosyal ve ekonomik boyutları kapsayan, şehirleri daha yaşanabilir ve çevre dostu hâle getirmeyi amaçlayan bir yaklaşım. "Eko-kent" veya "yeşil şehir" olarak da adlandırılabilecek bu kavram; şehirde yaşayanların karşılaştığı karmaşık sorunları çözmek için <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/journal/sustainability/special_issues/K103VIKC22" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">toplum temelli, kapsayıcı ve doğa odaklı bir tasarım anlayışı</a> gerektiğinin altını çiziyor. Bu perspektif, iklim krizinin etkilerini göz önüne alınca, hayati değer kazanıyor. Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın 6. hedefinin odaklandığı gibi şehirlerin sürdürülebilirlik uygulamalarını kapsamlı bir şekilde acilen ele alması gerekiyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1715357244678.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları: Temiz Su ve Sanitasyon <h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir şehircilik ve su ayak izi</h2>Sürdürülebilir şehirciliğin müttefiklerinden biri olan su ayak izi, çeşitli kentsel faaliyetlerde hem doğrudan hem de dolaylı olarak kullanılan toplam su miktarını ölçebileceği için, küresel yeşil refah adına kritik bir kavram. Zira su ayak izi metrikleri; şehirlerin, yerel ve küresel su kaynakları üzerindeki etkilerini değerlendirmelerine ve anlamalarına da yardımcı olabilir.Etkili su yönetimi stratejileri de adil ve verimli kaynak dağılımı sağlarken, bir şehrin su ayak izini azaltmayı amaçlar. <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/10/5/630" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bu stratejiler arasında</a>; su tasarruflu teknolojilerin uygulanması, sürdürülebilir bina tasarımlarının teşvik edilmesi ve doğal su döngülerini taklit eden doğa temelli çözümlerin benimsenmesi yer alır.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Şehirde etkili su yönetimi</h2>Sürdürülebilir şehircilikte, su yönetimini yeşil odaklı bir yapıya dönüştürmek için yeşil binalarda su tasarrufu sağlamaya öncelik verilir. Buna ek olarak, enerji verimliliği ve kaynak yönetimi odaklı çözümler geliştirilir. Bu çözümler; yeşil çatı ve duvar sistemleri, doğal aydınlatma ve havalandırma gibi özelliklerle birleştirilir. Bu, enerji tüketimini azaltırken suyun verimli kullanımına da <a fr-original-style="" href="https://iwaponline.com/ws/article/23/10/4112/97584/Integrated-systems-for-rainwater-harvesting-and#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Fiwaponline.com%252Fws%252Farticle%252F23%252F10%252F4112%252F97584%252FIntegrated" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">katkıda bulunur</a>.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dijital teknolojilerle desteklenen <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/13/24/13940" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">akıllı su yönetim sistemleri veya sızıntı tespit teknolojileri</a>, şehirlerin su kaybını önlemesine ve kaynak verimliliğini artırmasına yardımcı olabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/202923" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gri suyun arıtımı ve geri kazanımı</a> stratejileri, lavabo veya duştan gelen kullanılmış suyun arıtılarak tekrar kullanılmasını önceliklendirir. Bu su, bahçe sulama veya sıhhi tesisatlarda yararlanılmak üzere kullanıma geri kazandırılabilir. Yeşil sistemler, binaların toplam su ayak izini düşürür.</li></ul>Benzer bir yöntem olarak, yağmur suyu hasadı ile binaların çatı, teras veya diğer yüzeylerinden toplanan yağmur suyu depolanır. Böylece depolanan su, çamaşır yıkamada veya bahçe sulamasında kullanılabilir hâle gelir.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2071-1050/15/16/12133" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yağmur suyu toplama sistemleri</a>, su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetilmesine olanak tanır ve su kaynakları üzerindeki baskıyı hafifletir. Ek olarak bu sistemin sürdürülebilirliği, yaşam döngüsü değerlendirmesi (<a fr-original-style="" href="https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2030663#:~:text=Ya%25C5%259Fam%2520d%25C3%25B6ng%25C3%25BCs%25C3%25BC%2520de%25C4%259Ferlendirmesi%2520(LCA%252Dlife,bir%2520%25C3%25A7evresel%2520etki%2520tahmin%2520y%25C3%25B6ntemidir." style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">LCA</a>) ile ölçülerek, çevresel etkilerin daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine yardımcı olur.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.frontiersin.org/journals/water/articles/10.3389/frwa.2022.1010318/full" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yeşil altyapının benimsenmesi</a>, suyun doğal akışını yeniden sağlar, sel risklerini azaltır ve su kirliliğini en aza indirir. Böylelikle yağmur suyu yönetimi, önemli ölçüde iyileştirilebilir.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1715357281301.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları: Erişilebilir ve Temiz Enerji <h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Su ayak izini azaltan şehirler</h2><a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/10/5/630" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Polonya, Avusturya ve İtalya’da yapılan bir çalışma</a>, şehirlerdeki günlük kişi başına düşen su tüketiminin 291 ila 714 litre arasında değiştiğini gösteriyor. Bu tür veriler, şehirlere göre değişen su yönetimi stratejilerinin önemine dikkat çekiyor. Elbette, farklı ölçeklerde ve bağlamlarda, etkili su yönetimi politikalarının, şehirlerin su ayak izini azaltmada nasıl etkili olabileceğini gösteren projeler de mevcut.Örneğin, <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/7/12/6674" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Çin’in başkenti Pekin</a>, su kıtlığına en çok maruz kalan bölgelerden biri olduğu için tarımsal üretimde su ayak izinin düşürülmesine odaklanılmış. Böylece sulama hacmi ve gübre kullanımını düşürerek, bölgedeki mahsul üretiminde kayda geçecek bir düşüşe sebep olmadan, su kirliliği ve su kıtlığı problemlerinin önemli ölçüde önüne geçildi. Bu proje, tarımsal üretimde, sürdürülebilir su yönetimi için önemli bir örnek teşkil ediyor.Başka bir başarı hikâyesinde ise <a fr-original-style="" href="https://constructive-voices.com/water-efficient-building-systems-from-rainwater-harvesting-to-greywater-reuse/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Avustralya’da Sidney şehrindeki One Central Park</a>, yenilikçi su tasarrufu teknolojileri ile içme suyu kullanımını yüzde &nbsp;90, toplam enerji tüketimini ise yüzde 50 oranında azalmıştı. Bu sonuç, yağmur suyu toplama sistemleri ve yeşil çatı uygulamalarıyla sağlanmıştı.<img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1715357323360.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları: Amaçlar için Ortaklıklar Küresel ölçekte sürdürülebilir su yönetiminin mümkün olduğunu gösteren <a fr-original-style="" href="https://www.footprintnetwork.org/category/case-studies/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Global Footprint Network</a>’ün sürdürülebilir su ve kaynak yönetimine odaklanan saha çalışmaları incelenebilir. Japonya, ekolojik ayak izi kavramını resmî olarak benimseyen ilk ülke olurken, Birleşik Arap Emirlikleri ise küresel ayak izi sıralamasında üst sıralarda yer alıyor. Ayrıca, su ve enerji kullanımını optimize etmek için stratejiler geliştiriyor.Kısacası, kentsel su yönetimi stratejileri, sürdürülebilir şehirlerin geliştirilmesi için oldukça önemli. Su ayak izinin ele alınması ve su verimliliğinin artırılması, bir şehrin iklim krizine karşı kırılganlığını azaltabilir. Böylece su kaynaklarının hem şehir sakinleri hem de gelecek nesiller için sürdürülebilir ve uzun vadeli kullanılabilirliği sağlanır.

Su yönetimi stratejileri, şehirlerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynarken, su ayak izini azaltmak için doğa temelli çözümler öneriyor.

Sürdürülebilir şehircilikte su ayak izinin önemi nedir?

Hem doğrudan hem de dolaylı olarak insan faaliyetleri nedeniyle tüketilen veya kirletilen tatlı su miktarını ifade eden su ayak izi kavramı, özellikle küresel anlamda su kaynaklarının yönetilmesinde ve <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/13/2/201" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">su kıtlığı sorunları</a>na çözüm bulmada çok önemli bir rol oynuyor. Bu analiz, üretim ve tüketim faaliyetlerinin su kaynakları üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılırken, bir yandan da su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını teşvik ediyor. Etkisine örnek olarak <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/12/11/2988" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">farklı coğrafyalarda su kaynaklarının rekabetçi koşullarını ve kullanılabilirliğini değerlendirmek</a> gösterilebilir.Su ayak izi mavi, yeşil ve gri su olmak üzere üç temel bileşenden oluşuyor:<ol fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Mavi su: Yüzey suları olarak adlandırabileceğimiz nehirler, göller ve yeraltı sularını ifade ediyor. Çoğunluklar içme suyu ve sanayi kullanımı gibi doğrudan kullanım amaçları için çekilen su olarak biliniyor. Bu su kaynağı, suyun açıkça görülebilir olduğu yerlerden sağlanıyor ve genellikle su yönetimi tartışmalarında temel odak noktasını oluşturuyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yeşil su: Toprakta depolanan ve bitkiler tarafından kullanılan yağmur sularını temsil ediyor. Toprağın nemini oluşturan ve tarım için kritik öneme sahip bu su türü, bitkilerin büyümesi için gerekli suyun büyük bir kısmını sağlar. Yeşil su, doğrudan kullanılmayan ancak ekosistemler ve tarımsal üretim için hayati olan yağışın doğal bir parçası olarak tanımlanıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gri su: Gri su, evlerdeki lavabo, duş, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi kaynaklardan gelen atık sular için kullanılıyor. Bu su, içindeki kirleticiler nedeniyle doğrudan içme suyu olarak tüketilemez ancak arıtıldıktan sonra bahçe sulama ve sıhhi tesisatlar için kullanılabilir. Gri su, kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlar, suyun yeniden kullanımını teşvik eder ve atık su miktarını azaltır.</li></ol><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine doğru&nbsp;</h2>Kategorilere ayrılan veriler, su kullanımının çevresel, ekonomik ve sosyal etkilerini daha iyi anlamak için kullanılıyor. UNESCO’nun dijital kütüphanesinde bulunan ve <a fr-original-style="" href="https://unesdoc.unesco.org/search/ea4b8295-e388-4095-bfb7-33eace51bc37" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">UNESCO Dünya Su Değerlendirme Programı</a> tarafından derlenen <a fr-original-style="" href="https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000217181.:~:text=URL:%2520https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000217181%250AVisible:%25200%2525%2520" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kaynaklardan biri</a>, su ayak izi değerlendirmelerinin, sürdürülebilir su yönetimi stratejileri geliştirilmesine yardımcı olduğunu ve küresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada önemli bir araç olduğunun altını çiziyor. En basit anlamıyla bu kullanım tipi, bireylerin ve politika yapıcıların su kaynaklarını daha bilinçli ve etkili bir şekilde yönetmelerine olanak tanıyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/3/5/1714144899683.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ekosistemler ve biyoçeşitlilik</h2>Stres altındaki bölgelerde su kaynaklarının aşırı kullanımı, yerel ekosistemlerin bozulmasına yol açarak biyolojik çeşitliliği ve bu sistemlerin sağladığı ekolojik hizmetleri etkileyebiliyor. Bu durum su kaynaklarını, sürdürülebilir bir şekilde yönetme çabalarını daha da karmaşık hâle getirebiliyor.Dolayısıyla su ayak izi, kullanılan su miktarı ile doğrudan ilişkili olduğu için çeşitli kullanım biçimleri, ekosistemler ve biyoçeşitlilik üzerinde <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/srep40743.pdf#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Fwww.nature.com%252Farticles%252Fsrep40743.pdf%250AVisible%253A%25200%2525%2520" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">önemli etkilere sahip</a>. Örneğin, özellikle tarımda yoğun su kullanımı, suyun doğal döngülerinden çekilmesi anlamına gelebiliyor. Bu durum hem mavi hem de yeşil su kaynaklarının tüketilmesine ve dolayısıyla ekosistemlerin işleyişinin bozulmasına neden olabiliyor. Sulama için nehirlerden veya göllerden büyük miktarda su çekilmesi, bu alanlardaki su seviyelerinin düşmesine ve sudaki yaşamın zarar görmesine yol açabiliyor.&nbsp;Tarım faaliyetleri sırasında, kimyasal gübre veya pestisitlerden kaynaklanan kirlilik ise gri su ayak izinin artmasına neden oluyor. Bu kirlilik, su kalitesi ve sudaki yaşam üzerinde zararlı etkileri beraberinde getiriyor. Dolayısıyla da biyoçeşitliliği zorluyor. <a fr-original-style="" href="https://academic.oup.com/bioscience/article/65/3/290/236920#:~:text=URL%253A%2520https%253A%252F%252Facademic.oup.com%252Fbioscience%252Farticle%252F65%252F3%252F290%252F236920%250ALoading...%250AVisible%253A%25200%2525%2520" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Örneğin, bu faktörlerin etkileşimi,</a> yoğun tarımsal faaliyetlerin yaşandığı bölgelerde hem yerel kaynaklar hem de akıntı yoluyla biyoçeşitlilikte önemli azalmalara neden olabiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/3/5/1714144918496.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Su stresi ve kıtlığı: Su ayak izinin sosyoekonomik sonuçları</h2>Çeşitli su tüketim yollarının biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerini değerlendirmek veya hafifletmek için alınan tedbirler, uygulanan çözümler, özellikle sürdürülebilir bir gelecek için oldukça elzem. Tüm bunlarla birlikte, su kıtlığı ve tür zenginliği konusunda mekansal değişimleri hesaba katan, su ayak izi gibi kapsamlı etki değerlendirme metodolojilerinin geliştirilmesine alan tanımak da sürdürülebilir kalkınma hedeflerine uyumlu bir gelecek için önemli bir katkı.Zira su stresi, çevresel etkilerine ek olarak, sosyoekonomik açıdan da derin ve çok yönlü sonuçlar doğurabiliyor. Öyle ki bu durum, halk sağlığından ekonomik refah seviyesi veya gıda güvenliğine kadar geniş çapta bir etki yaratabiliyor.<ol fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tarımsal etki: Su kıtlığı yaşanan bölgelerde, gıda üretiminin devam edebilmesini sağlamak için tarımda su kullanımını optimize etmeye yönelik bir baskı oluşuyor. Ancak bu durum, tarımsal kulanım ve diğer kullanımlar arasında <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/7/3/975" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">su için rekabetin artmasına yol açarak kıtlık sorununu daha da kötüleştirebiliyor</a>.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ekonomik etki: Su stresi mahsul veriminde düşüşe yol açabiliyor. Bu da özellikle tarıma bağımlı bölgelerde <a fr-original-style="" href="https://www.mdpi.com/2073-4441/13/2/201" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yerel ve ulusal ekonomiyi olumsuz etkiliyor</a>. Buna bağlı olarak gıda fiyatlarının yükselmesi ve ekonomik istikrarsızlık gibi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Ayrıca, yoğun su tüketen endüstriler de çeşitli &nbsp;zorluklarla karşılaşabiliyor. Bu da, potansiyel iş kayıplarına ve endüstriyel üretimin azalmasına neden olabiliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sosyal etki: Yetersiz su, sadece toplumsal hijyeni tehlikeye atmakla ve suyla bulaşan hastalık riskini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda su depolama işinden sorumlu olan kadınlar ve çocuklar üzerinde negatif bir yük oluşturuyor. Bu sorumluluk, eğitim ve istihdam fırsatlarını sınırlayarak yoksulluk döngülerini devam ettirebiliyor.</li></ol>Bu etkilere karşı su ayak izi gibi çeşitli etki-değerlendirme süreçleri, su kaynaklarını daha sürdürülebilir bir şekilde yönetme stratejilerine katkıda bulunuyor. Tüm bu bulgular, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine doğru ilerleyen yolculukta sorunu belirleyerek çözümün de bir parçası oluyor. Tercihlerimizde yapabileceğimiz ufak değişiklikler ile su ayak izimizi düşürerek çözümün bir parçası hâline gelmek de mümkün.

Su ayak izi analizleri, yalnızca su yönetimi stratejilerinin sürdürülebilir hâle getirilmesi için değil, küresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için de çok önemli bir rol oynuyor.

Su ayak izi sürdürülebilir geleceği nasıl etkiliyor?

Dünya Sağlık Haftası, sağlıklı yaşamın sürdürülebilirliğini vurgulamak için önemli bir fırsat. Bu konuda güzel bir haber daha var: Sürdürülebilir bir yaşam tarzı benimsemek sadece bireysel sağlığımızı değil, aynı zamanda gezegenin sağlığını da korumamıza yardımcı olabilir. Peki sürdürülebilir beslenme, aktif yaşam ve zihinsel sağlık gibi alanlarda atacağımız adımlar ile bireysel sağlığımızı iyileştirirken gezegeni nasıl koruyabiliriz?<img src="https://images.aposto.com/2024/3/5/1712339653294.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir beslenme</h2><a fr-original-style="" href="https://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/healthy-plant-based-diets-better-for-the-environment-than-less-healthy-plant-based-diets/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Harvard T.H. Chan School of Public Health tarafından yapılan bir çalışma</a>, sürdürülebilir beslenmenin gezegen için sağlayabileceği faydalarla ilgili şunu belirtiyor: İşlenmiş kırmızı et gibi hayvansal ürünlerle dolu diyetlere kıyasla&nbsp;bitki bazlı diyetler; daha düşük sera gazı emisyonuna, bununla birlikte daha az tarım arazisi, daha az sulama suyu ve daha az azotlu gübre kullanımına neden oluyor.Benzer bir çözüm yolunu takip eden Plate and the Planet yazısı, <a fr-original-style="" href="https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/sustainability/plate-and-planet/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Planetary Health Plate</a> yaklaşımı gibi örneklerle bitki bazlı gıdalara odaklanan öğünlerin çevresel etkiyi azaltabileceğini savunuyor. Buna göre hayvansal gıda tüketimini azaltmak ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarını benimsemek, bireysel sağlığı iyileştirmenin yanı sıra gezegenin korunmasına da katkıda bulunabiliyor.<a fr-original-style="" href="https://eatforum.org/eat-lancet-commission/eat-lancet-commission-summary-report/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">EAT-Lancet Commission raporu</a>na göre küresel gıda üretimi, çevresel bozulmanın ve iklim krizinin baş nedenlerinden biri. Ayrıca bu rapor, sağlıklı diyetler ve sürdürülebilir gıda üretimi için bilimsel hedefler belirleyerek, 2050 yılına kadar 10 milyar insanı besleyebilecek bir sürdürülebilir beslenme ve gıda üretim sistemine ulaşmanın yolunu gösteriyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/3/5/1712339599771.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aktif yaşam ve sürdürülebilir ulaşım</h2>Aktif yaşam tarzının ve sürdürülebilir ulaşım yöntemlerinin benimsenmesi de gezegen üzerinde benzer bir etkiye sahip. <a fr-original-style="" href="https://www.who.int/europe/news/item/07-06-2022-cycling-and-walking-can-help-reduce-physical-inactivity-and-air-pollution--save-lives-and-mitigate-climate-change" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Sağlık Örgütü’nün değerlendirmesine göre</a> yürümek veya bisiklete binmek gibi aktif ulaşım yöntemleri, yılda 1 milyon kişinin ölümüne sebep olan fiziksel inaktiviteye&nbsp;karşı en etkili çözümlerden ve aynı zamanda yılda yarım milyondan fazla kişinin ölümüne sebep olan hava kirliliğinin önlenmesine de yardımcı oluyor.Fosil yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliği, kardiyovasküler hastalıkları şiddetlendiren ve erken ölümlere yol açan kirleticileri tetikliyor. <a fr-original-style="" href="https://news.mit.edu/2022/coordinating-climate-air-quality-policies-to-improve-public-health-1026" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Massachusetts Institute of Technology (MIT) News’da yayımlanan bir makaleye göre</a> bu partiküllerin ortadan kaldırılması, yılda 50.000’den fazla erken ölümü önleyebilme ve 600 milyar doların üzerinde sağlık harcamasını engelleyebilme gücüne sahip. Örneğin <a fr-original-style="" href="https://www.nytimes.com/2022/08/16/business/biden-climate-tax-inflation-reduction.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ABD Enflasyonu Düşürme Yasası</a>, hava kirliliğini azaltmayı amaçlayan politikalarla kirletici ince partiküllerin doğurduğu sağlık sorunlarını iyileştirmeyi destekliyor.<a fr-original-style="" href="https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0149990" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Public Library of Science tarafından yayımlanan ve Avrupa’daki çeşitli şehirlerde yapılan bir çalışma</a>, aktif ulaşım politikalarının hava kirliliği, fiziksel inaktivite ve trafik kazalarıyla ilgili ölümler üzerindeki etkilerini inceliyor. Araştırmaya göre yürümenin ve bisiklet kullanımının artırılmasıyla sonuçlanan politikalar, kentsel alanlarda yaşayan insanların sağlığını olumlu yönde etkiliyor ve emisyonları azaltabiliyor.<a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ulasimda-hedef-sifir-emisyon/3073659" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulaşımda hedef, sıfır emisyon</a>: Aktif ulaşım, trafik yoğunluğunu ve hava kirliliğini azaltırken, fosil yakıtlara dayalı ulaşım biçimlerine bağımlılığı da düşürüyor. <a fr-original-style="" href="https://scaleclimateaction.org/transportation/green-transportation-for-a-greener-future-modes-and-benefits/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bu aktiviteler, enerji verimliliğini artırıyor</a>; uzun vadede yakıt ve bakım giderlerinden tasarruf sağlamaya destek olarak hem bireysel hem de toplumsal anlamda avantajlar sunuyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/3/5/1712339585576.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Zihinsel sağlık ve doğanın iyileştirici gücü</h2>Zihinsel sağlık ile doğanın iyileştirici gücü arasındaki ilişki, psikolojik refah ve fiziksel sağlık için önemli faydalar sunuyor. <a fr-original-style="" href="https://www.hsph.harvard.edu/news/hsph-in-the-news/time-spent-in-nature-can-boost-physical-and-mental-well-being/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Halk sağlığı uzmanı Prof. Heather Eliassen</a>, yeşil alanlarda vakit geçirmeyi, daha iyi uyku ve kronik hastalık riskinde azalma gibi pozitif sonuçlarla ilişkilendiriyor. Eliassen, araştırmasında yetişkinler ile çocuklarda psikiyatrik hastalık riskinde ve kaygı durumlarında azalma görüldüğünün, pozitif duyguların ise arttığının altını çiziyor.<a fr-original-style="" href="https://www.mentalhealth.org.uk/our-work/research/nature-how-connecting-nature-benefits-our-mental-health" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Birleşik Krallık merkezli Mental Health Foundation&nbsp;tarafından yayımlanan bir araştırma</a>, doğayla güçlü ilişki kuran bireylerin, genellikle daha mutlu olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte bu yaşam tarzının doğa, sakinlik, neşe ve yaratıcılık gibi birçok pozitif duyguyu tetiklediğini ve konsantrasyonu kolaylaştırdığını ortaya koyuyor. Dolayısıyla, insan kaynaklı iklim krizinin zorluklarıyla yüzleşirken doğayla daha derin bir bağ kurmak, sürdürülebilir bir gelecek için büyüleyici bir ilham kaynağı olabilir.Sonuç olarak sürdürülebilir bir hayat tarzı, hem bireysel sağlığımızı geliştiriyor hem de gezegene daha yeşil bir gelecek vadediyor. Ancak sürdürülebilir beslenme, aktif yaşam ve zihinsel sağlık gibi alanlarda atılacak adımların faydalarını düşünürken, bu kaynakların herkes için erişilebilir olması adına da mücadele etmek gerekiyor.

Sürdürülebilir bir gelecek için acil ve dönüştürücü değişiklikler yapmak gerekiyor. Beslenme tercihlerimiz, aktif yaşam çabalarımız ve doğanın iyileştirici gücüne odaklanan yolculuklarımız da bu sürecin birer parçası.

Sağlığımızı iyileştirirken gezegeni nasıl koruyabiliriz?

“Melinda;&nbsp;kitabında, dünyanın dört bir yanındaki çalışmaları sırasında tanıştığı ilham verici insanların hikayelerini anlatıyor, verileri inceliyor ve çocuk yaşta evlilikten işyerinde cinsiyet eşitsizliğine dikkatimizi çekmesi gereken konuları güçlü bir şekilde ortaya koyuyor.”—ABD’nin 44. Başkanı, Barack ObamaKadınların güçlenmesi, sadece toplumsal eşitliği desteklediği için değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik ve çevresel adalet konularında daha geniş kapsamlı çalışmalar yapmak için de önemli. Melinda French Gates; yıllar süren seyahatler, insani yardım çalışmaları ve kapsamlı araştırmalardan sonra kaleme aldığı ilk kitabı <a fr-original-style="" href="https://www.momentoflift.com/the-moment-of-lift" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Moment of Lift: How Empowering Women Changes the World</a>’de, kadınların güçlenmesiyle dünyanın değişebileceğini çeşitli hikayeler üzerinden anlatıyor.Bugün dünyanın en varlıklı kadınlarından biri olan Melinda Gates, Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates ile dünyanın en büyük özel hayır kurumu olan Bill &amp; Melinda Gates Vakfı’nın eş başkanı olarak milyonlarca hayatı değiştirecek, milyarlarca dolarlık bir kaynağa sahip. Gates bu gücü, yolda karşılaştığı kadınların hikayelerine ses olarak sürdürüyor ve özne deneyimine kulak verilmesinin altını çiziyor. Dare to Lead’in yazarı Dr. Brené Brown’ın dediği gibi:“The Moment of Lift, acil bir cesaret çağrısı. Kendim, ailem, işim ve dünyada nelerin mümkün olabileceği hakkındaki düşüncelerimi değiştirdi. Melinda, cesur hikaye anlatımı ve ilgi çekici verileri toplayarak&nbsp;bu kitabı son sayfasından sonra bile kalbinizde ve zihninizde taşıyacağınız nadir kitaplardan biri hâline getiriyor.”<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kadınlar güçlendikçe insanlık da güçlenebilir mi?</h2>Kitapta toplanan hikayeler; güçlenen kadınların nasıl tekrar ayağa kalktıklarını, ailelerini ve toplumlarını da kendileriyle birlikte nasıl ayağa kaldırdıklarını açıkça gösteriyor. Dolayısıyla anlatı, cinsiyet eşitliğinin dönüştürücü ve sürdürülebilir etkisini kitabın adı ile birleştirerek, kadınlar güçlendikçe insanlığın da güçleneceğini net bir şekilde ifade ediyor.<ol fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Karar alma süreçlerine katılım: Kadınların çevresel karar alma süreçlerindeki rollerinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir ve adil çevre politikalarının oluşturulmasında hayati önem taşıyor. Kadınlar, genellikle ailelerinin ve topluluklarının beslenme, sağlık ve enerji ihtiyaçları konusunda çoğunlukla karar verici konumunda. Bu nedenle süreçlere aktif katılım, daha sürdürülebilir çözümlerin benimsenmesini teşvik edebiliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Eğitim ve farkındalık: Eğitim, kadınların ve kız çocuklarının güçlendirilmesinde temel bir faktör. Gates; eğitimin kadınların kendi hayatları üzerindeki kontrollerinin artmasını sağladığını ve genel olarak toplumun ekonomik refahını iyileştirdiğini vurguluyor. Çevresel bilinç ve sürdürülebilir uygulamalar konusunda eğitim, kadınların içinde bulundukları toplulukları ve çevreyi korumaları noktasında daha etkili adımlar atmasını sağlayabiliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sağlık hizmetlerine erişim: Üreme sağlığı hizmetlerine erişim; kadınların yaşamları üzerinde önemli bir etkiye sahip. Hatta bu, doğrudan nüfus kontrolü ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkili. Gates, kadınların kendi üreme sağlıkları üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmalarının aile planlaması ve nüfus kontrolü üzerinde olumlu etkiler yaratacağını belirtiyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ekonomik kalkınma: Kadınların ekonomik bağımsızlığı, sürdürülebilir kalkınma için temel bir unsur. Gates, kadınların işgücüne katılımının ve girişimcilik fırsatlarının genişletilmesinin, genel ekonomik büyümeyi ve toplumsal refahı artırdığını ifade ediyor. Ekonomik olarak güçlenmiş kadınlar, çevresel sürdürülebilirliği destekleyen uygulamaları benimseme konusunda daha fazla kaynak ve motivasyona sahip oluyor.</li></ol><a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=qOE6287ITZU" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2024/2/2024-03-29T10:00:57.826Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.77" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dünyayı değiştiren hikaye anlatıcılığı</h2>Melinda, kitap boyunca, özne deneyimini hikaye anlatıcılığı ile birleştiriyor. Böylece eşitliğin dönüştürücü ve sürdürülebilir etkisini; eğitim ve farkındalık, karar alma süreçlerine katılım, sağlık hizmetlerine erişim ve ekonomik kalkınma gibi konu başlıkları üzerinden somutlaştırıyor.Geleneksel toplum düzenindeki birincil bakım verme veya gıda sağlama rollerinin kadınları, özellikle de sel veya kuraklık gibi afetler meydana geldiğinde çok daha “savunmasız” bıraktığını <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/65e1c5c93830ee0006c4372a" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kadınlar iklim krizinden neden daha fazla etkileniyor?</a> yazısında incelemiştik. <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/news/science-environment-41887971" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">BBC’nin "100 Women" inisiyatifine konuşan Hindou Oumarou Ibrahim’</a>in yaşadığı bölgenin toplum düzeni üzerinden şekillenen deneyiminden bahsetmiştik. Kadınların iklim krizinden nasıl daha fazla etkilendiğine örnek olarak, gölün kıyı şeridi çekildikçe kadınların topluluğun su ihtiyacını karşılamak için haneden daha fazla uzaklaşmak zorunda kaldıklarını ve bunun da onları daha "savunmasız" bir konumda bıraktığını paylaşmıştık.2014 yılında&nbsp;Melinda French Gates’in kızları Jenn ve Melinda, Tanzanya’da Anna adında bir kadın ve ailesiyle birlikte kalıyorlar. Anna; ikiliye hayatını, ailesini ve toplumunu değiştiren küçük ama cesur bir eylemden bahsediyor. Anna, Cenari isminde biri ile evlenip, kurak koşulları nedeniyle tarım ve su temini için daha fazla emek gerektiren bir bölgeye taşındığında, kendini su getirmek için uzun ve yorucu bir yolculuğa çıkarken buluyor. Çocuklarının doğumunun ardından bu görevin artık&nbsp;üstesinden gelinemez bir hâle gelmesi, Anna’nın yaşam koşullarının zorluğundan bunalarak kendi evine dönmeye karar vermesine yol açıyor.Partnerini kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya kalan Cenari, yerel gelenekleri çiğneyerek,&nbsp;eşi benzeri görülmemiş bir adım atıyor&nbsp;ve geleneksel&nbsp;düzende,&nbsp;kadınların görevi olarak görülen su toplama işini üstleniyor. Eşinin yükünü hafifletme konusundaki kararlılığı, ailesinin refahını sağlamak için topluluktaki diğer erkeklerin alaylarına da göğüs gererek bir bisiklet satın almasıyla sonuçlanıyor. Cenari’nin eylemleri, topluluğun erkeklerinin bu konuya bakış açısının&nbsp;değişmesine ilham veriyor ve sonunda yerleşim alanının yakınlarında yağmur suyu toplama sistemi inşa etmek için iş&nbsp;birliği yapıyorlar. Böylece, su kaynağına uzun yürüyüşler sonucunda ulaşma sorunu önemli&nbsp;ölçüde azalıyor.Bu hikaye ve <a fr-original-style="" href="https://www.momentoflift.com/the-moment-of-lift" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; background-color: transparent; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Moment of Lift: How Empowering Women Changes the World</a>’deki diğer anlatılar, empatinin ve paylaşılan sorumluluğun toplumsal cinsiyet normlarının toplumun kalkınması için sorgulanması ve yeniden şekillendirilmesindeki dönüştürücü gücünü vurguluyor. Böylece Anna’nın hikayesi, Melinda’ya ilham veriyor; bambaşka dünya koşullarından gelen iki kadının bir yerde buluşması, eşitliğin sürdürülebilir etkisini de genişletiyor.

Kadınların güçlenmesi, sadece toplumsal eşitliği desteklediği için değil, aynı zamanda daha geniş çapta sürdürülebilirlik ve çevresel adalet konularında da ilerlemek için önemli.

Eşitliğin dönüştürücü ve sürdürülebilir etkisi: The Moment of Lift

Kadınların sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, hem toplumsal hem de ekonomik dönüşümleri hızlandırırken, çevresel ve sosyal adalet açısından da kapsayıcı çözümlerin geliştirilmesini teşvik eder. Bu bağlamda, 2015’te dünya liderleri tarafından kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kadınların ve kız çocuklarının haklarını sağlamanın, iklim krizinden kaynaklanan acil sorunları çözme şansımız olduğunun altını çizer. Şunu unutmamak gerek: Kadınlar, iklim krizinin neden olduğu sorunlardan daha fazla etkilenmekle kalmıyor, aynı zamanda bu sorunların çözümü için gerekli liderliği ve fikirleri de sunuyorlar.Kadınların ve kız çocuklarının topluma tam ve eşit katılımı, sürdürülebilir kalkınmanın her alanında, bütün Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKA) için vazgeçilmez bir öneme sahip. Her bir hedefe ulaşmak için, kadın haklarını güvence altına almak gerekiyor. Kadınların iklim kriziyle mücadelede karar alma süreçlerinde yer almaları, gelecek nesiller için sürdürülebilir bir çevre sağlamanın anahtarı konumunda bulunuyor. Dolayısıyla, kadın istihdamının güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın merkezinde yer alıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/2/4/1710446493291.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sürdürülebilir Kalkınma Araçları<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kadın liderliğiyle sürdürülebilir kalkınma</h2>Cinsiyet eşitliğini iklim çözümlerinin merkezine koymamız gerekiyor. Bu, cinsiyet çeşitliliğini hem iklim, çevre ve afet risk azaltma politikalarına hem de programlarına entegre etmek anlamına geliyor. Dolayısıyla kadınların ve kız çocuklarının karar alma süreçlerindeki tam ve eşit katılımı, iklim kriziyle mücadelede öncelikli bir hedef olarak karşımıza çıkıyor.&nbsp;Kadın liderliğinin ve katılımının, pozitif değişiklikler yaratma konusundaki önemini ve etkisini daha iyi anlamak adına, <a fr-original-style="" href="https://www.unwomen.org/en/news-stories/explainer/2022/03/explainer-why-women-need-to-be-at-the-heart-of-climate-action" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Birleşmiş Milletler’in hazırladığı açıklama metni</a>ni inceleyelim:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İklim krizinin etkileri: Ekvador And Dağları’ndaki yerli kadınlar, sürdürülebilir tarım üretimi ve arazi yönetimi ile çölleşme ve aşırı otlatmanın neden olduğu zararı tersine çevirmek için çalışıyor. Kadın liderliğindeki saha çalışmaları, toprakları yeniden canlandırarak ekosisteme nefes oluyor.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://globalvolunteers.org/global-role-of-women/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Global Volunteers gibi organizasyonlar aracılığı</a>yla dünya çapında kadınlara destek sunmak, onların sürdürülebilir kalkınmadaki rollerini güçlendirebilir ve genel olarak toplumun yararına olan gelişmeleri hızlandırabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ekonomik kalkınma ve iş gücüne katılım: Kadınların iş gücüne katılımı, sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik ediyor. <a fr-original-style="" href="https://www.iklimhaber.org/iklim-degisikligi-kadinlari-neden-daha-savunmasiz-kiliyor/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bir araştırmaya göre</a>, kadınların millî meclislerdeki temsilinin artırılması, daha sıkı iklim değişikliği politikalarının benimsenmesine ve dolayısıyla daha düşük emisyonların ortaya çıkmasını sağlıyor. Aynı zamanda, kadınların şirketlerin yönetim kurullarındaki varlığı, net sıfır hedefleri için hazırlanan raporlardaki şeffaflığı artırıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Eğitim ve sağlık: Kadınların ve kız çocuklarının eğitimine yapılan yatırımlar, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kalkınma hedefleri için temel taşları oluşturuyor. Eğitim, kadınların ekonomik fırsatlara erişimini artırırken; sağlık, beslenme ve aile planlaması gibi konularda da bilinci kuvvetlendiriyor. Özellikle kız çocuklarının eğitimine yapılan yatırımlar, nesiller boyu sürecek pozitif etkiler yaratıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Barış ve güvenlik: Kadınların, ülkelerin güvenlik süreçlerine katılımı, daha sürdürülebilir ve kapsayıcı barış anlaşmalarının yapılmasına yardımcı oluyor. Kadınların, barış müzakerelerine ve çatışma sonrası kalkınma planlarına dahil edilmesi hem toplumların daha hızlı toparlanmasını hem de uzun vadeli barışın sağlanmasını teşvik ediyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kadın girişimciliği ve inovatif yaklaşımlar: Kadın girişimciler, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada yenilikçi çözümler sunuyorlar. Kadın liderliğindeki startup’lar ve işletmeler; toplumsal cinsiyet eşitliğini, çevresel sürdürülebilirliği ve ekonomik kalkınmayı destekleyen ürünler ve hizmetler geliştiriyorlar.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/2/4/1710446527148.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Toplumsal ve ekonomik dönüşüm</h2>Kadınların iş gücüne katılımı, ekonomik büyüme ve toplumsal dönüşüm için hayati öneme sahip. Bu katılım üretimi artırarak; hane halkı, topluluk ve ulusal düzeylerde geliri, tasarrufları ve vergi katkılarını destekliyor. Kadınların eğitimi, iş gücündeki verimliliklerini doğrudan etkileyerek daha güvenli iş imkanları ve daha yüksek ücretlerle sonuçlanıyor.Küresel sürdürülebilir ekonomiye olan katkıların yanı sıra, kadınların iş gücüne katılımındaki cinsiyet eşitsizliklerinin azaltılması, makroekonomik ve firmalar düzeyinde önemli kazanımlar sunar. Bu durum, kadınların iş gücüne katılımını artıran ülkeler için daha büyük ekonomik kazanımlar anlamına gelir. Örneğin, cinsiyet eşitsizliğinin en fazla olduğu ülkelerde, cinsiyet aralığını kapatmanın GSYİH’yi ortalama yüzde 35 artırabileceği <a fr-original-style="" href="https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2018/11/28/blog-economic-gains-from-gender-inclusion-even-greater-than-you-thought" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">tahmin ediliyor</a>.Kadınların liderliğindeki kuruluşlar da yenilik ve sürdürülebilirlik açısından önemli farklar yaratıyor. Kadınların eşit haklara sahip olduğu, krediye ve mülk sahipliğine erişebildiği durumlarda kadınlar, iş gücüne aktif katılım göstererek ekonomiye daha fazla katkıda bulunuyorlar. Dolayısıyla kadınların liderliği ve katılımı konusundaki bu pozitif etkiler; uluslararası toplumlar, hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör tarafından tanınmalı ve <a fr-original-style="" href="https://www.yapikredi.com.tr/yapi-kredi-hakkinda/yapi-kredi-akademi/teknolojide-firsat-esitligi#:~:text=Ko%25C3%25A7%2520Holding%2527in%2520Nesiller%2520Boyu,teknoloji%2520alan%25C4%25B1nda%2520fark%25C4%25B1ndal%25C4%25B1k%2520yaratmay%25C4%25B1%2520hedefliyoruz" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yapı Kredi’nin Teknolojide Fırsat Eşitliği</a> projesi gibi örneklerle daha fazla desteklenmeli.Sonuç olarak, kadınların iş gücüne tam ve eşit katılımı, sadece kadınların desteklenmesi anlamına gelmiyor, aynı zamanda geniş ekonomik büyümeyi de teşvik ediyor. Bu nedenle, kadınların ekonomik katılımını desteklemek; politika yapıcılar, iş dünyası ve toplum liderleri için öncelikli bir konu olmaya devam etmeli. Böylece, kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği senaryolarda, sürdürülebilir bir gelecek mümkün olacak.Editörün notu: İklim krizinin etkilerine karşı bütüncül bir yaklaşım için cinsiyet perspektifini denklemden çıkartmamak gerektiğini geçen hafta detaylıca incelemiştik. Ayrıca, <a fr-original-style="" href="https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/88d46d58-c4ca-53bf-82ea-4f3cc423b67e" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dünya Bankası’nın</a> yayınında, kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği senaryolarda, afetlerde toplumsal cinsiyet nedeniyle yaşanan can kaybının azabileceğini kaydettiğini de ifade etmiştik. Yazının tamamı <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/kadinlar-iklim-krizinden-neden-daha-fazla-etkileniyor" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">burada</a>.

Sürdürülebilir bir gelecek ancak kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği bir ortamda  mümkün.

Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

İklim krizinin etkileri, bireylerin kimliklerine göre farklılık gösteriyor. Bu kapsamlı sistem sorununa karşı, bütüncül bir yaklaşım için cinsiyet perspektifini denklemden çıkartmamak şart.

Kadınlar iklim krizinden neden daha fazla etkileniyor?

The Flabbies, 2015 yılında İstanbul’da iki çocukluk arkadaşı Oğuz Kont ve Sarp Dağlar Şahin tarafından kuruldu. Uzun yıllar birlikte farklı projelerde yer alan ikili, ilk teklileri Gentrification’ı ve ardından üç şarkılık bir&nbsp;EP yayınlayarak müzikal yolculuklarına başladı. Zamanla duo, Can Sürmen’in davullardaki katılımıyla trio formata geçiş yaptı.20 Şubat’ta (bugün) Blind İstanbul’da verecekleri konser öncesi The Flabbies ekibiyle grubun müzikal yolculuğu, İstanbul ve Türkiye müzik sahnesinin etkisi, canlı performanslar ve şarkı yazımı üzerine konuştuk. Aşağıda pandemi sürecinde müziklerini ve performanslarını nasıl adapte ettiklerini, "yabancı bir grup" olarak algılanmanın müziğe ve grup kimliğine etkilerini, üretkenliklerini nasıl sürdürdüklerini ve müziklerinin farklı kültürlerdeki insanlarla nasıl bir bağ kurduğunu merak ediyoruz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1708360201283.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf(lar): Mete Kaan ÖzdilekGrubun son albümü ALIVE’ın canlı performanslardaki sunumu, trio formata geçişin etkileri ve yer alsalardı hangi indie film soundtrack’lerinde yer alırlardı gibi soruların cevapları, bugünün konusu.The Flabbies olarak müzikal yolculuğunuzda İstanbul ve Türkiye’deki müzik sahnesinin üzerinizdeki etkisi neydi? Canlı performanslarınıza bu etki nasıl yansıyor?İstanbul ve Türkiye’deki müzik sahnesinin bizim üzerimizde olumlu ve motive edici etkisi olduğunu söylemek isterdik fakat tam aksi bir durum söz konusu. Müzik sektöründe hem bireysel hem kolektif düzeylerde yeterince engellerle karşılaşıyorken bir de sektörün içinden "Sizin de işiniz zor bu tarz müzikle"&nbsp;cümlelerini duymak yıpratıcı oluyor. Biz bu sebeple her konserde dinleyicimize ayrı bir deneyim sunarak enstrümantal müzikte canlı performansın ne kadar etkili olabildiğini göstermeye çalışıyoruz.Canlı performanslarınız, şarkılarınızı yazarken nasıl bir etki yaratıyor? Sahnedeyken yeni fikirler buluyor musunuz?Biz her konsere yeni bir şov olarak bakıyoruz. Dolayısıyla üretim sürecinde konsere gelenlerin maksimum seviyede eğlenebileceği ve dış dünyadan soyutlanabileceği bir atmosfer yaratmaya çalışıyoruz. Sahnede yeni bir şey düşünmek yerine hazırladığımız şova odaklanarak en iyi performansı aktarmaya çalışıyoruz. Bu süreçte ürettiğimiz sound konusunda canlı performanslar bize ilham veriyor tabii.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1708360449861.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yeni albümünüz ALIVE’ın canlı performanslarınızda dinleyicilere sunumu nasıl olacak?&nbsp;İkinci stüdyo albümümüz ALIVE çıktığı günden beri şarkılar canlı performansta bambaşka bir noktaya geldi. Bizce parçalar kaydedildikten sonra da yaşamaya devam ettiği için parçaların üzerinde devamlı çalışıp onları var olduğundan daha üst bir noktada konumlandırmaya çalışıyoruz. Bu sebeple canlı performanslarımız sound olarak stüdyoda kaydettiğimiz albümlerden çok daha farklı bir noktada mesela. O yüzden dinleyicilerimizi özellikle konserlere davet ediyoruz, parçaların yolculuğuna birlikte çıkabilmek ve o evrimi birlikte deneyimleyebilmek için.Grup olarak duo formattan trio formata geçiş yapmanızın canlı performanslarınıza etkisi nedir? Can Sürmen’in katılımıyla sahnede neler değişti?Can’ın gruba katılması her şeyden önce bizi oldukça pozitif yönde etkiledi. Enerjisi ve tecrübesiyle uzun yıllar hayalini kurduğumuz sahne performansını sergileyebilecek duruma geldik. Sound olarak da daha zenginleştiğimize ve renklerimizin arttığına inanıyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1708360392875.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Pandemi süreci canlı müzik performanslarına büyük bir darbe vurdu. The Flabbies olarak bu süreçte müziğinizi ve performanslarınızı nasıl adapte ettiniz?Pandemi süreci genel olarak zorluydu. Başlarda herkes gibi biz de ne yapacağımızı uzunca bir süre düşündük ve kısa sürede yeni bir albüm, yeni bir sound’un bize iyi geleceği kararına vardık. Farklı yöntemler ve ufuklara açılma konusunda vizyonumuzu genişlettiğimiz ve ekip üzerine bolca kafa yorduğumuz bir dönem oldu. Ve bu süreçte ALIVE albümünün tohumlarını attık.&nbsp;The Flabbies olarak “yabancı bir grup” olarak algılanmanızın müziğinize ve grup kimliğinize etkisi var mı? Müziğinizin farklı kültürlerdeki insanlarla bağ kurmasını sağlayan öğeler neler?Yabancı bir grup olarak algılanmamız bizim tarafta bolca şakalara mahal veriyor tahmin edileceği üzere. Instagram üzerinden Türkiye’den dinleyicilerimizden İngilizce mesajlar ve istekler aldığımız ve "Biz Türk'üz ya aslında" dediğimiz bolca an oldu.&nbsp;Müziğimizin farklı kültürlerdeki insanlarla bağ kurmasının temel sebebi, enstrümantal olması bizce. Ön planda sözlerin olmayışı farklı ülkelerden ve farklı kültürlerden birçok insanı bir araya getiriyor. Etiketlerin ve basmakalıp tür kıstaslarının dışına çıktığımız bir dünyada eklektik ve bağımsız olmak insanlarda rezone ediyor bizce. Bir çizgiye sahip olup eriyen potada buluşmak bu yine de ve insanlar bundan zevk alıyor, böyle olunca müziğiniz sınır tanımaz bir hâle geliyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1708360418299.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Müzikal üretkenliğinizi ve yaratıcılığınızı nasıl sürdürüyorsunuz? Yeni şarkılar yazma ve albümler hazırlama sürecinizde sizi en çok ne motive ediyor?Enstrümantal müzik yapmanın en güzel yanı bu. Günlük hayatlarımızda yaşadıklarımız bizi üretmeye sevk ediyor. Bunları sözlü anlatmak yerine hislerimizle ortaya koyuyoruz.&nbsp;Yeni şarkı yazma sürecinde bol bol sohbet ediyoruz ve ortak bir histe buluşuyoruz. Bunun sonucunda şarkılar kendiliğinden geliyor.Şarkılarınız beni bir indie filmin soundtrack’indeymişim gibi hissettiriyor. 2010’ların modasının yeniden canlandığı bir dönemdeyiz, o yüzden soracağım: Şarkılarınızı bir film müziği gibi düşündüğünüzde, hangi indie filmin soundtrack’inde yer almak isterdiniz?Sean Baker’ın Florida Project filminde ilk albümümüzden parçalarla yer almak ya da Her filminde bir şarkımızı duymak güzel olabilirdi.🎫 Editörün notu: The Flabbies, 20 Şubat’ta Blind İstanbul’da. Detaylı bilgi <a fr-original-style="" href="https://www.passo.com.tr/en/event/the-flabbies-blind-istanbul/5902325" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">burada</a>.

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

İstanbul'un ve dünyanın sunduğu tüm hediyeleri keşfetmek, evden çıkmaya değecek deneyimlerin peşine düşmek için.

Aposto İstanbul

2015'te iki çocukluk arkadaşı, Oğuz Kont ve Sarp Dağlar Şahin tarafından kurulan The Flabbies'le 20 Şubat'taki Blind İstanbul konserlerinden önce grubun son albümü ALIVE, trio formata geçişin etkileri ve müzikal yolculuklarını konuştuk.

İstanbul’dan evrensel sahnelere: The Flabbies’le sohbet

27 Ekim 2023 tarihinde dinleyicisiyle buluşan Eskisi Gibi Değil, şu sözlerini bana duyurduğundan beri Covid-19 sonrası dünyasında nefes almak için kendime öğretmeye çalıştıklarımı hatırlatıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Bir parçam ama yabancım Tanımadığım yakınım Bensin, değilsin Olduğum yerde seni bekleyen bir başka tohumum ben de</blockquote>Lara Di Lara’yla ondan habersiz tanışıklığım, 2017’nin çıkan <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/0p7haxidSofyy76po1cF4R?si=bbf17235adaa4c88" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hazineler İçindesin</a>’le başlamıştı. Sonrasında 2020’de çıkan albümü <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/album/6Kc56Kgzwm3jVUTWwdkLhX?si=2ZXlbPuiQnCygQ2PT_CM0g" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sudaki Çığlık</a>’ın Yelpaze’sinde kendimi öyle bir anlaşılmış hissettim ki herhalde bundan olacak, sonrasında hep Dilara’dan duyacağım yeni sözler için heyecanlanmaya baktım. Mesela o zamanki deneyimimde&nbsp;“Bilmeden girdiğim sular beni içine çekti” sözüyle narsist şiddet, kelimelere dökülebilmişti kulaklarım için. Amaç o muydu bilemiyorum, belki de önemi bile yoktur zaten. Kısacası Dilara’nın müziği, başka akıntılara kapılsam bile kendime dönebileceğimi hatırlatıyordu bana.&nbsp;Bu süreci 2021’de Bekledim teklisi takip etti ve pandeminin ilk kapanmalarından sonra hissettiğim boşluğu bile onunla akışa bırakmaya çalıştım. İşte bunların birikmişliğinden olacak, Lara Di Lara’yla üretiminde doğadan aldığı ilhama değinmek için bir sürü soru birikmiş zihnimde.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/6/1708178028539.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Burcu KarademirŞu soruyla başlamak istiyorum: Müziğinde doğa temalarını çokça işliyorsun. Kişisel hayatından örneklerle, bu temaların seçiminde ve müzikal ifadenin arkasında nasıl bir yolculuk var?Doğa her zaman var üretimlerimde, evet. Kendim doğa ile olabildiğince iç içe yaşamaya çalışıyorum dolayısıyla üretimime çabasız yansıyor. Yürüyüş yaparken, denizde yüzerken, kuşları seyrederken, çok sevdiğim şeyler yerken, parklardan geçerken, bir vapur yolculuğundayken, şehirlerarası yolculuk yaparken, toprağa basarken hep notlar alırım. Hepimizin ve her şeyin doğada başlayıp doğada bittiğine inandığım bu döngü içerisinde, düşündüklerim ve anlattıklarım da temelini buradan alıyor.Eskisi Gibi Değil&nbsp;albümünü hazırlarken, şarkı sözlerinden düzenlemelere, kendini en çok hangi aşamada ifade edebildiğini düşünüyorsun? Bu süreçlerin zorlayıcı etkileri esnasında kendini nasıl regüle ediyorsun?Bütün aşamalar benim için değerli. “Süreç” her zaman çok önemsediğim bir kavram. Hiçbir şey hemen olmuyor. Aşamalar, adımlar, engeller yolculuğun temel taşları ve seni gitmek istediğin yere götürüyor. Üretim de bence böyle. O nedenle sözlerin yeri ayrı, müziğin, aranjmanınki ayrı. Orada da bitmiyor esasında.&nbsp;Miks, mastering, kapak, fotoğraf çekimi, tanıtım, konser hazırlıkları derken aslında düşünmem ve takip etmem gereken çok dal var. Bu dallar arasında bir kuş gibi uçup kendi dünyamı inşa ediyorum her seferinde (her albümde, her parçada). Bu süreçte odağımı kalbime, kafama, inancıma, sevgime daha da çok vermeye çalışıyorum. Bu da beni regüle ediyor.&nbsp;Sanatın ile kişisel yaşamın arasındaki ilişkiden bahsetmek istiyorum çünkü yaşamındaki farklılığın dinleyiciye yansıdığını düşünüyorum. Yeni albüm hakkında söylediklerini okuduktan sonra Hazineler İçindesin’in de benim için sakinliğiyle doğayla bir olduğunu fark ettim. Hayata bir kişiyle daha devam ettiğinin farkındayım, yine de aradaki farkı merak ediyorum: Özellikle Eskisi Gibi Değil&nbsp;albümünün yaratım sürecinde yaşamından hangi değişimler müziğine yansıdı?Albümlerimde ve müziğimde—dediğim gibi—hep doğa teması var. Bazen çok net bir şekilde, bazen dolaylı. Eskisi Gibi Değil’de de bu aslında çeşitli şekillerde hissedilebilir.&nbsp;Tabii ki bu albümün yapımı sırasında en büyük değişiklik, hamile oluşum ve kızımın dünyaya gelmesi oldu. Bu muazzam bir deneyimdi. Hem duygusal hem de düşüncesel olarak Eskisi Gibi Değil albümümde yansımaları duyulabilir. Mesela albümün intro’su bunu çok güzel özetliyor benim için.&nbsp;Sahne görselleri ve kıyafet seçimlerin, müzikal ifadenin bir uzantısı olarak yansıyor. Bu görsel elementleri seçerken hangi unsurlar seni yönlendiriyor? Yeni albümle beraber imgesel değişiklikler de girdi mi hayatına?Bu süreçlerin hepsi benim için hep iç içe ilerliyor ve doğal olarak yerini buluyor. Önce müzik, sonra onunla beraber görsel dünya şekil almaya başlıyor. Bu arada kafamda bazen çok net imgeler oluyor ama çoğunlukla müzikle paralel ilerliyor.&nbsp;Yaratıcı dünyamda ilk dilim ve ilk dışavuruş biçimim müzik olduğu için, müzik beni diğer kulvarlar için yönlendiriyor zaten. Görsel dünyamın oluşumunda sevdiğim ve işlerini işleyişlerini beğendiğim insanlarla çalışmayı tercih ediyorum. İçimdekileri, kafamdakileri anlatıp birlikte gerçekleştirmek hoşuma gidiyor.&nbsp;Seyirciyle etkileşimindeki beslenme sürecini merak ediyorum. Müziğin ve canlı performansların aracılığıyla dinleyicilerinle nasıl bir bağ kurduğunu düşünüyorsun? Bir geri dönüşten ilham aldığın oluyor mu?Canlı performans benim için olmazsa olmaz. En sevdiğim, en çok keyif aldığım kısımlardan biri. Müziğimin dinleyicide bulduğu anlam ve etkiyi görmek, paylaşmak müthiş bir deneyim! İç içe olmayı, yakın durmayı çok seviyorum.&nbsp;Öyle ki beni tanıyanlar bilir, genelde konserlerimde kendimi tutamayıp dinleyici arasına karışırım. Kurduğum bağ, benim açımdan hep içten gider. Genelde de bunun karşılığını çok içten bir şekilde alıyorum. Geri dönüşlerden etkileniyorum, evet. Memnun oluyorum. Olumlu yorumlar kadar olumsuz yorumlar da pek tabii benim için değerli.Şarkılarında hem Türkçe hem de İngilizceyi kullanıyorsun: İki dil arasında geçiş yapmak yaratım sürecine nasıl yansıyor?Aslında bundan yaklaşık 20 sene kadar önce söz yazmaya İngilizce başladım. Bana bu dilde söz yazmak daha doğal geliyordu. Ailem, çok karışık bir aile. Çeşitli ülkelerden insanlar olduğu için ortak dilimiz İngilizce.&nbsp;Onun dışında da çocukluğumda çok fazla İngilizce sözlü müzik dinledim. Fakat bir noktada Türkçe yazmak da heyecan vermeye başladı. Böylelikle yazı dünyamda iki dil ile düşünmeye başladım.&nbsp;Hangisi çıkarsa onu yazıyor, müziğime de onu katıyorum. Bu geçiş müziğime olumlu yansıyor açıkçası. Dilin getirdiği salınım müzikal melodileri ve sound’ları da etkiliyor. Benim için çok eğlenceli, keyifli ve heyecanlı bir şey açıkçası.Değişimi gelip geçici bir süreçmiş gibi görmediğin için sanatınla güvende hissediyorum. “Bugün böyle hissediyorum, yarın şunu da yansıtabilirim” cümlesini çok sakince veriyorsun bana. Acaba aklındaki yeni projelerle gündelik hayatın nasıl bir ilişki içinde? “Şu an bunu yaşıyorum, bir gün bir üretime yansıyacağını düşünüyorum” dediğin bir an var mı?Ne mutlu bana bu güveni verebilmişsem müziğimle, çünkü ben de bir dinleyici olarak bunu yaşadığımda çok mutlu oluyor, iyi hissediyorum. Müziğin inanılmaz bir gücü var bence. Değiştirici, dönüştürücü, birleştirici, yükseltici, motive edici, say say bitmez! Değişim hayatın kendisi. Bunu korkutucu değil de besleyici bir yerden alınca yaşamak daha manalı oluyor. Benim de ifade biçimim müzik olduğu için, bu yaklaşımım müziğimde yer buluyor. Yaşadıklarımın dönüp dolaşıp müziğime yansıyacağını biliyorum. Öyle oluyor. Aklımdaki yeni projelerle gündelik hayatım huşu içinde. Hayal kurmak serbest, yaşamak da öyle. Bu ağırlığı taşımak ve hafifletmek hoşuma gidiyor.&nbsp;Çağımızın “Her şeyi paraya çevirmeliyim” hastalığından kendini nasıl koruyorsun?Bu çok canımı sıkan bir konu. Önemli tabii ki para ve para kazanmak. Fakat çıkış noktası eğer tamamen para kazanmak için yapılmayan bir şey ise, yani “özgünlüğün” temel alındığı şekilde yapılıyorsa, para kavramı ikincil, üçüncül bir konu olmalı. Öyle olunca geri dönüşü de aslında oluveriyor. Arada kalınan her durum, belirsizliği artırır diye düşünüyorum. Bu durumdan bu şekilde koruyorum kendimi sanırım.Yıllar içinde algın değişti mi diye merak ediyorum—Türkiye’deki alternatif müzik sahnesini nasıl değerlendiriyorsun ve bu sahnede kendi “yer”ini nasıl konumlandırıyorsun? Bu kadar değişimden bahsetmişken sormadan edemem: Görmek istediğin bir değişiklik var mı?Algım değil de gözlemlerimde değişiklikler fark ediyorum. Bu da normal aslında, ama fark ettiğim değişiklikler pek hoşuma gitmiyor son zamanlarda. Fazlasıyla para odaklı bir müzik “sektörü” var. Daha doğrusu, müzik sektörü belki her zaman vardı da “sanat”ı bu kadar yiyip yutmamıştı. Önceleri dar yollar da olsa alternatif müzikler bir alan bulabiliyordu baskın akıma (mainstream) karşı. Şimdilerde bu alanı bulmak çok zorlaştı. Yok denecek kadar az hatta. Herhangi bir sanat dalı, tek başına ayakta duramaz. Doğasına aykırı bence. Onu destekleyecek öğeler lazım. Bu yeri gelir mekan olur, yeri gelir atölye olur, yeri gelir dinleyici olur, festival olur ama en önemlisi “bakış açısı ve akıl”dır.Eğer yeteri kadar bilinç ve birikim yoksa anlayış da olmuyor. Anlayış yoksa da gittikçe sığlaşan ortamlar oluşuyor. Bu ortamların da istikrarlı ve sürdürülebilir olması bence zor. Sağlam bir temeli yoktur çünkü. Sanat her toplumda ihtiyaçtır, kültürü oluşturan en temel araçtır ve olmazsa olmazdır. En zor ve sığ zamanlarda tutunabilen, özünü korumuş üreticiler, üretimler vasıtasıyla oradan geçer, geçecektir. Buna inanan biri olarak kendi “yer”imi böyle belirliyorum.&nbsp;İnatla sadece değişen baskın akımın kurallarına değil, kendi kurallarıma ve özüme sahip çıkıp onu olabildiğince besliyorum; çalışmaya her zaman devam ediyorum. Kolay değil, ama ne kolay ki? Yani aslında ağırlıklı başlık olan değişimi, alt başlık değişimleri yeri geldiğinde kabullenmeyerek özümsüyorum. Genel olarak görmek istediğim ya da daha fazla görmek istediğim; bilinç ve birikimin önemini anlamış, sanatın sadece eğlence olmadığının farkında olan bir yaklaşım. Yelpazenin geniş tutulması ya da gökkuşağının tüm renklerinin var olduğunun unutulmaması.

Son albümü Eskisi Gibi Değil’i geçen Ekim ayında çıkaran Lara Di Lara’yla müzik üretimlerinde doğadan ilham almak ve Türkiye’deki alternatif müzik sahnesi üzerine...

Lara Di Lara’yla doğayla birken üretmek

Sürdürülebilir eğitim ve teknoloji, yalnızca bugünkü nesiller için değil aynı zamanda gelecek nesiller için de umut vadeden bir yol haritası sunuyor.

Geleceğin eğitimi: Sürdürülebilirlik ve teknolojinin birleşimi

Örümcek Adam’la küresel olarak samimileşmeye başladığımız zamanı hatırlıyorum. Peter Parker’ın yalnızca Marvel’ın sinema evreniyle anılmadığı bir yere dönelim: Yıl 2002, Sam Raimi üçlemesinin ilki vizyona girmiş ve süper kahramanlar, popüler kültürün bugünkü kadar içinde değil. Hele bu fenomen grubunu (DC’nin Batman v Superman: Dawn of Justice’indeki gibi) Yunan mitolojisine saygı duruşuna geçerek insanlık ve tanrılar analojisi üzerinden tanımlamak gerekecek kadar hiç değil.&nbsp;Şimdi bir daha mahallenin "o" dostuyla Marvel olmadan kavuşamayacakmışız gibi hissettiren bir zamana gidelim: Yıl 2014, My Chemical Romance grubunun solisti ve ünlü D&amp;D oyuncusu Gerard Way, bir Spider-Man çizgi romanı teklisi olarak Edge of Spider-Verse’ü kaleme alarak ilk Marvel işbirliğini kuruyor. Böylece 31. yüzyılda geçen muhtemel bir gelecekte, Dünya-14512’de yaşayan genç kız Peni Parker, bizim standart dünyayla tanışıyor. Emekliye ayrılmış bir hayran olarak ben de Queens’e iyice yaklaştık gibi hissediyorum.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Spider-Man mitolojisi</h3>Bir 4 yıl daha geçiyor. Sony, yıllar süren telif anlaşmalarında Marvel’la bir yerlere varıyor ve Avengers filmleri peş peşe çıkmaya devam ediyor. Yıl, şimdi 2018. Spider-Man:&nbsp;Into The Spider-Verse&nbsp;vizyona giriyor ve Miles Morales’le Post Malone ve Swae Lee’nin <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/3KkXRkHbMCARz0aVfEt68P?si=99989a10192648eb" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sunflower’</a>ını arka planda duyarak tanışıyorum. Emekliye ayrıldığını sanan bir hayrana, giydiği Nike Air Jordan 1’ı aldırtmak isteyecek kadar kendini sevdiren Miles’ın filmi, izleyicisini Peni Parker dahil olmak üzere çeşitli paralel evrenler ve alternatif zaman çizgilerinden karakterlerle de biraraya getiriyor. Kısacası bu Spider-Man mitolojisine saygı duruşu niteliğindeki film, 91. Akademi Ödülleri’nde En İyi Animasyon Filmi ödülünü alınca hiç şaşırmıyorum.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/2/1706611393522.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Spider-Man: Into The Spider-VerseŞimdi yıl 2024. Across the Spider-Verse, başka bir yazının konusu... Bu ara önemli olan Spider-Man: Into The Spider-Verse Live in Concert’ın New York’taki dünya prömiyerinin ve Birleşik Kralık turnesinin ardından bu hafta İstanbul'a gelmesi. 3-4 Şubat tarihlerinde Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde yapılacak etkinlik öncesi orijinal film müziklerinin bestecisi <a fr-original-style="" href="https://danielpemberton.com" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Daniel Pemberton</a>’la sohbetimiz ise, emeklilikten ayrılan bir hayran için bir o kadar önemli.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Film müzikleri üzerine: Daniel Pemberton’la sohbet</h2><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><a data-jsarwt="1" data-usg="AOvVaw1toUmvbER02sVP56i40osc" data-ved="2ahUKEwiIhoezroOEAxUMcvEDHd5BAbUQFnoECCYQAQ" href="https://www.imdb.com/title/tt2975590/" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a></h2>Into The Spider-Verse için müzik bestelerken geçtiğin yaratıcı süreç nasıldı? Bu yolculukta özellikle öne çıkan anlar var mı? Aslında Spider-Verse, aklımdakileri uygulamak için bir fırsat oldu. Plak scratch’ini (record scratching) film müziğine dahil etme fikrinin teknik karmaşıklığına karşın bu deneyimi nasıl tutabileceğimiz üzerine düşünüyordum. Hayata geçirmek çok çalışma gerektirdi ve sonunda yaptığımız şey, orkestrayı scratch the orchestra diye adlandırdıkları bir şeyle kaydetmek oldu. Orkestra için yazdım, kaydettik ve bunu dijital vinile koyduk, sonra bu parçaları çizdik ve yeniden düzenleyip remiksledik. Bu, film müziklerine bir Hollywood filmi boyutu ve ölçeğini verdi; aynı zamanda bir DJ setinin ham ve pürüzlü hissini de kayda yansıttı. Ve bence bu süreç, filme farklılığını veren şeylerden biri oldu.Bu parçaları canlı çalmak nasıl bir deneyimdi? Sence bu deneyim, orijinal bestelere yeni bir boyut ekledi mi? Canlı performans bambaşka bir tecrübe aslında. Sadece orijinal müzikleri nota nota takip eden bir şey yapmak istemedim. Performansın daha çok bir konser gibi, daha dinamik ve taze bir enerji taşımasını arzuladım. Tabii ki bu, filme uyum sağlamak ve her detayı yerine oturtmak gibi zorluklar içeriyor. Özellikle scratch seslerini canlı yapmak çok zorlu oldu çünkü bu daha önce sahnede yapılmamış bir şeydi. Daha önce film müziği yapmıştım ama canlı bir performans sergilememiştim. Bu yüzden plak çizme seslerini nota olarak yazmak ve ne yapmamız gerektiğini anlatmak epey karışık bir süreç oldu. Ama bir şekilde başardık.&nbsp;Benim için bu, soundtrack’in aynısını yeniden yaratmaktan ziyade, bir enerji yakalamakla ilgili. Umarım izleyenler de daha önce hiç deneyimlemedikleri bir enerjiyi hisseder. Spider-Man: Into The Spider-Verse Live in Concert, bir filmi izlerken konserde olmak gibi. Müzikle etkileşime giriyorsunuz, iki medyumu da farklı bir şekilde takdir ediyorsunuz. Bence Spider-Verse, bunun yapılabilmesi için en iyi filmlerden biri çünkü gerçekten keyifli bir film.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/2/1706611490171.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kaynak: Zorlu PSMSpider-Verse, özellikle popüler kültürde ayırt edici görsel tarzıyla tanınıyor. Bu görsel unsuru müzikle bütünleştirmek sürecinde teknolojinin rolü neydi? Bu projede teknoloji büyük bir rol oynuyor çünkü farklı şeyler yaratmak için teknolojiyi nasıl kullanabileceğinize her zaman ilgi duyuyorum. Bir orkestranın kendisi bir teknoloji. Bir keman da öyle. Sadece çok eski bir teknoloji. Bu inanılmaz bir şey.&nbsp;Benim için her enstrümanın güçlü ve zayıf yanları var. Belki bir kemanın veya bir orkestranın derinliğine, zenginliğine veya duygusuna sahip olmayabilirler ama teknoloji ilerledikçe sesle yapabileceğiniz daha ilginç enstrümanlar ve işlemler var. Yani yeniyle eskiyi nasıl birleştireceğinizi gösteren, güçlü yanları kullanarak—umuyorum ki—herkes için heyecan verici bir deneyim yaratacak hibrit bir deneyim yaratma meselesi olarak görüyorum bunu.Post Malone, Lil Wayne, Jaden Smith ve Nicki Minaj gibi sanatçılarla işbirliğini ve hip-hop’a olan ilgini göz önüne alınınca Spider-Man mitolojisiyle uyuşan tutkun, filmin müziklerinin yaratımını nasıl etkiledi? Sanırım dahil olduğum her filmde kurgunun dünyasından ve karakterlerinden ilham almaya çalışıyorum. Örneğin ilk Spider-Verse filminde—Miles’ın Brooklyn’inde—hip-hop kültürüyle iç içeyiz. Dolayısıyla film müziklerinin yaklaşımı teknik, prodüksiyon stilleri ve ses de bununla uyumlu. Bu sayede film ve müzik bir akış içinde ilerleyebiliyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/0/2/1706613460042.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Miles MoralesKarakterin samimi ve otantik hissettirmesi de benim için çok önemli. Yani—garip bir örnek olacak ama—Miles, 1900’lerin Britanya’sında bir malikhanede yaşıyor olsaydı, film müzikleri muhtemelen farklı bir seste olurdu. Demek istediğim, sürekli aynı şeyi yapmak yerine her filmi kendine has özellikleriyle düşünmeye çalışıyorum. Yani var olanların üzerine çok bir şey yapmadım aslında. Onlar zaten kendi işlerini sahne arkasında yapan büyük yıldızlar.Besteci kimliğin "çok yönlü" ve "kamaleonik" olarak betimleniyor. Bunun sürdürülebilirliğini nasıl sağlıyorsun? Yeni stiller ve türler keşfetmeni sağlayan motivasyonun nereden geliyor? Çalışacağım filmleri, kendim olmama ve sanatsal olarak özgür kalmama izin verip vermediklerine göre seçmeye çalışıyorum. Böylece filmdeki karakterlere, dünyaya ve hikayeye bakıp o filme özgü bir yaklaşım bulmaya çalışabiliyorum.&nbsp;Her film birbirinden çok farklı. Ve film müzikleri bestelerken tüm filmlere uyan tek bir yaklaşım olmaması gerektiğini düşünüyorum. Yani, hikayenin ve dünyasının üzerine detaylıca düşünüp bunu müziksel olarak nasıl temsil edebilirim diye düşünmek istersiniz, haksız mıyım? Bu meydan okuma, beni heyecanlandırmaya devam ediyor.🕷 Editörün notu: Spider-Man: Into The Spider-Verse Live in Concert, 3 ve 4 Şubat’ta &nbsp;Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde. Detaylı bilgi <a fr-original-style="" href="https://www.zorlupsm.com/etkinlikler/spider-man-into-the-spider-verse-live-in-concert" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">burada</a>.

New York’taki dünya prömiyerinin ardından Birleşik Kralık turnesine çıkan Into The Spider-Verse Live in Concert, 3-4 Şubat tarihlerinde İstanbul'a geliyor. Emmy ödüllü Daniel Pemberton ile yaratım sürecini konuştuk.

Into The Spider-Verse İstanbul’da: Daniel Pemberton’la sohbet

<div data-testid="conversation-turn-45" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-message-author-role="assistant" data-message-id="b4275378-2e6b-4c19-88fb-f0e9749e48c4" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çöken ekosistemlerin etkileriyle cebelleştiğimiz bir dünyada "internette sörf yapmak" gibi eğlenceli kullanımların lügatlardan çıkarılmaya başlamasına kızdığım günler geçiriyorum. O nedenle bu yazıya şöyle başlayacağım: Son haftalarda yaptığım bir internet sörfünde karşıma Business Insider’ın <a fr-original-style="" href="https://www.businessinsider.com/most-faked-foods-in-the-world-2023-9" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">11 of the most faked foods in the world</a> başlıklı haber çıkınca dayanamadım ve "bir şeyler" üzerine düşünmeye başladım.Açıkçası global talebi karşılamak için bazı sevilen gıdaların daha ucuz alternatiflerinin yapılmasına çok da şaşırdığımı söyleyemeyeceğim. Ancak Larry Olmsted’in <a fr-original-style="" href="https://www.goodreads.com/book/show/28110861-real-food-fake-food" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Real Food/Fake Food</a>:&nbsp;Why You Don’t Know What You’re Eating and What You Can Do About It adlı kitabına göre, en çok taklit edilen 11 ürünün trüf yağı, akçaağaç şurubu, wasabi, Parmesan peyniri, vanilya, havyar, bal, zeytinyağı, Wagyu sığır eti, kahve ve safran olduğu bilgisiyle de her gün yüzleşmiyorum. Üzerine biraz düşündükten sonra araştırmaya geçeyim dedim—sanıyorum bir insan olarak yapabileceğim en mantıklı şeylerden biri bu.&nbsp;Biraz gerçeklerden bahsedelim: Modern dünyanın artan tüketim ihtiyaçları, doğal kaynaklar üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor ve bu durum, arıları ve bal üretimini de etkiliyor. Tüketim toplumunun yüksek talepleri, doğal alanların azalmasına ve arılar için hayati önem taşıyan çiçekli habitatların yok olmasına neden oluyor.&nbsp;Bu değişiklikler, arıların sayısını düşürmekle kalmıyor, hayatta kalan kolonilerin sağlığını ve üretkenliğini de tehlikeye atıyor. Arılar, birçok bitkinin tozlaşmasını sağlayan gıda üretiminin temel taşlarından. Bu nedenle, tüketim alışkanlıklarımızı sürdürülebilir bir yöne çevirmek, arıların ve doğanın korunmasında kritik bir rol oynuyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/6/1706352970654.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></div></div><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tüketim toplumu ve arıların önemi</h2>Tüketim toplumunun sürekli artan talepleri, arıların ekosistemde oynadığı hayati rolü daha da önemli kılıyor. Polinasyon yoluyla birçok bitkinin üremesinde kritik bir görev üstlenen arılar, dünya genelindeki gıda üretimine büyük katkıda bulunuyorlar. Yani baya havalılar, yanılıyor muyum?Bal arıları gibi sosyal böcekler de koloniler içinde sıkı bir iş bölümü yapısına sahip. Bu yapı içinde işçi arılar, çiçeklerden nektar ve polen topluyor, kovanı koruyor ve bal üretiyor. <a fr-original-style="" href="https://sitn.hms.harvard.edu/flash/2015/to-bee-or-not-to-bee-social-dynamics-impact-productivity-and-stress-response-in-honey-bees/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Harvard Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma</a>, bu sosyal dinamiklerin, arı kolonilerinin üretkenliği ve stres yanıtları üzerinde büyük etkisi olduğunu ortaya koyuyor.&nbsp;Arıların bu rolleri, ekosistemlerin sağlığını ve gıda zincirlerinin bütünlüğünü korumada vazgeçilmez bir yere sahip. Dolayısıyla, tüketim toplumunun artan taleplerinin ekosistem üzerindeki etkilerini anlamak ve bu etkileri azaltmak, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de gıda güvenliği açısından büyük önem taşır. Bu nedenle, sürdürülebilir yaşam biçimlerine yönelmek ve doğal kaynakları korumak, yaşanabilir bir gelecek için elzem. En azından ben, bu konuda hemfikir olduğumuzu düşünmek istiyorum.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Balın yolculuğu</h2>Balın kovanlardan sofraya ulaşan yolculuğu, karmaşık ve yoğun emek isteyen bir süreç. Bu sürecin başlangıcı, kraliçe arının her biri gelecekteki işçi arıları oluşturacak binlerce yumurtayı bırakmasıyla başlar. Örneğin, baharda ve yazın erken dönemlerinde, bir kraliçe arı günde 1.500’e kadar yumurta <a fr-original-style="" href="https://www.fda.gov/animal-veterinary/animal-health-literacy/helping-agricultures-helpful-honey-bees" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bırakabilir</a><a href="https://www.fda.gov/animal-veterinary/animal-health-literacy/helping-agricultures-helpful-honey-bees" target="_blank" rel="noreferrer" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>. Bu yumurtaların her biri, işçi arıların özenle beslediği larvalara dönüşür. Larvalar, hızla büyümelerinin ardından kendi hücrelerinde pupa evresine geçer ve sonunda yetişkin arı olarak kovana katılır. Bal üretimi için, bu işçi arılar nektar ve polen toplar; bunları kovandaki özel hücrelerde saklar ve zamanla bu karışım doğal bir fermantasyon süreciyle bala dönüşür.&nbsp;Ancak bu sürecin her aşaması, çeşitli çevresel tehditlerle karşı karşıya: Pestisit kullanımı, habitat kaybı ve iklim değişikliği gibi faktörler, arıların hayatta kalmasını ve verimliliğini olumsuz etkileyebilir. Bu&nbsp;da doğrudan bal üretimini etkiler.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/6/1706352985954.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sahte bal piyasası</h2>Her üretilenin kendisine ait olduğu yanılgısıyla yaşayan insanlığın dünyasında bal üretimi, tüketim toplumunun artan ihtiyaçları karşısında küresel bir mesele hâline gelmiş durumda. Gerçek balın mısır şurubu, glukoz gibi daha ucuz tatlandırıcılarla karıştırılması, bu sorunun yaygın bir örneği.&nbsp;Böyle bir karışım, hem balın besleyici değerini düşürüyor hem de tüketicilere yanıltıcı bilgiler sunuyor. En basitinden gerçek bal ile sahte bal arasındaki farkı anlamak tüketiciler için zor olabiliyor, bu da hem üreticilerin hem de tüketicilerin zarar görmesine yol açabiliyor.&nbsp;Bu durum, bal piyasasındaki güvenilirliği ve kaliteyi etkileyerek hem tüketicilerin hem de üreticilerin daha bilinçli ve dikkatli olmalarını gerektiriyor. Gerçek balı korumak ve sahte ürünleri ayırt etmek, doğal balın kalitesini ve sağlık faydalarını korumanın anahtarı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Arıların karşılaştığı tehditler</h2>Arı popülasyonları pek çok çevresel tehdit altında ve bu durum, hem onların sağlığını hem de ekosistemimizi etkiliyor. Varroa akarı gibi parazitler veya pestisitlere maruz kalmak ve hastalıklar, arıların hayatta kalmasını zorlaştırıyor. Bu zorluklar, arı kolonilerinin güçsüzleşmesine hatta yok olmasına sebep olabilir ki bu da bal üretimini ve genel ekosistemi doğrudan etkiliyor.&nbsp;Yine insan odaklı giderek şunu eklemek gerekiyor: Sebep olunan bu sorunlar, gıda güvenliği ve biyolojik çeşitliliği korumak için elzem. Özellikle pestisit kullanımı ve habitat kaybı gibi faktörler, arıların sağlığını tehlikeye atıyor. Daha fazla önemsenecekse ekleyeyim: Bu durumlar, arıların verimliliğini de etkiliyor.&nbsp;Türün karşılaştığı bu tehditlere bilinçli bir yaklaşımla cevap vermek, bu değerli polinatörleri korumanın ve ekosistemimizin sağlığını sürdürmenin anahtarı. Bu, arılar için de doğal denge için de büyük önem taşıyan bir adım.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/6/1706353000438.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Mümkün mü? Sürdürülebilir arıcılık ve bal tüketimi</h2>Sürdürülebilir arıcılık, ekosistemlerin ve arı popülasyonunun korunması açısından kıymetli bir konu. <a fr-original-style="" href="https://bees4life.org/bee-extinction/solutions/sustainable-beekeeping/guide-to-sustainable-beekeeping" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bees4life’ın vurguladığı gibi</a>, bu tür bir arıcılık, arıları öncelikle polinatör olarak değerlendiriyor ve bal üreticisi olarak ikinci planda tutuyor. Bu yaklaşım, çeşitli çiçeklerden polen ve nektar toplamalarını sağlayarak tek tip tarım ve aşırı pestisit kullanımının olumsuz etkilerini azaltmayı hedefliyor. Ayrıca, arıların doğal besin kaynaklarına odaklanması ve sadece zorunlu durumlarda alternatif besin kaynaklarına yönelmesi teşvik ediliyor. Bal hasadı da yeterli nektar akışı ve fazla bal olduğu durumlarda yapılıyor.FAO da arıların, ekosistemlerin ve biyoçeşitliliğin korunmasındaki rolünü <a fr-original-style="" href="https://www.fao.org/policy-support/tools-and-publications/resources-details/en/c/1470032/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">vurguluyor</a>. Sürdürülebilir arıcılık, arıların doğal yaşam döngüsüne ve süreçlerine saygı göstermeyi içerir. Bu yaklaşım, arı popülasyonlarının ve yerel olarak uyumlu arıların hem doğal ortamlarda hem de kovanlarda sağlıklı bir şekilde yaşamasını destekliyor.&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.beehivelygroup.com/how-to-practice-sustainable-beekeeping/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Beehively Group</a>, sürdürülebilir arıcılığın, arıların sayısını artırmayı ve arıcıların sürdürülebilirliğini hedeflediğini belirtiyor. Bu tür uygulamalar, çiçek açan bitkilerle zengin peyzajlar, temiz su kaynakları ve bol miktarda nektar ve polen içeren ortamları kapsıyor. Arıcılık yönetiminde arıların doğal süreçlerine ve yaşam döngülerine odaklanmak, yerel ve doğal arı popülasyonlarının korunmasını ve yüksek kaliteli bal ve yan ürünlerin üretilmesini sağlıyor. Bu bağlamda, sürdürülebilir arıcılık, doğal çevreye saygılı ve onu destekleyen bir yaklaşım olarak ön plana çıkıyor.Bir özet: Arılar ve bal ile olan ilişkimizin geleceği, insan merkezli bir yaklaşımdan çok, ekosistemlerin ve biyoçeşitliliğin bütünlüğünü koruma çabasını yansıtmalı. Bu bağlamda, arılar sadece insan ihtiyaçları için değil, kendi değerleri ve doğal dünyadaki rolleri nedeniyle korunmalı. Dolayısıyla sürdürülebilir arıcılığın ve tüketim pratiklerinin bu değerli polinatörlerin ve onların yaşam alanlarının korunmasında hayati bir rol oynadığını anlamak oldukça kıymetli.Sürdürülebilir bir gelecek için, arılar ve bal ile olan ilişkimizi, doğaya saygı ve koruma anlayışı çerçevesinde yeniden şekillendirmemiz gerekiyor. Bu yaklaşım, ekosistemin sağlıklı işleyişini ve biyoçeşitliliğin korunmasını destekleyecek şekilde arıların ve doğal çevrenin sürdürülebilirliğini sağlayacak.

40 milyon dolar değerindeki sahte gıda endüstrisi, türlerarası bir zarar ağına sebep oluyor. Bu durumda sürdürülebilir arıcılık ve bal tüketimi mümkün mü?

Tüketim toplumunun ihtiyaçları: Arılar nasıl etkileniyor?

Sektördeki yeşil dönüşüm, çevresel sürdürülebilirlik için yeni yollar açıyor: Bu süreçte dijital ve yeşil geçişin dengelenmesi mümkün mü?

Çevre dostu bankacılık: Dijitalleşmenin ekolojik etkileri

Antik çağlardan modern döneme, orkalarla insan etkileşiminin tarihsel perspektifi üzerine sorulabilecek bir soru daha var: Orkalar, çevresel adaletin bir sembolü olabilir mi?

Sıradışı deniz olayları: Cebelitarık’ta artan orka saldırıları

2023’te yayımlanan eserlerle dünyayı ve insan deneyimini yeniden keşfetmek üzerine bir seçki.

Edebiyatın bir yılı: 2023

Genellikle insanlar çiftlik hayvanlarının basit ve monoton bir hayat sürdürdüğünü düşünse de, aslında elbette ki çok zengin duygusal ve zihinsel kapasitelere sahipler. Almanya’nın kuzeyinde bir çiftlikte bir gün geçirmek, insanların hayvanlara bakış açısını da değiştirebiliyor: <a fr-original-style="" href="https://www.science.org/content/article/not-dumb-creatures-livestock-surprise-scientists-their-complex-emotional-minds" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">David Grimm’in Science için deneyimini kaleme aldığı makalesi</a>, bunu kanıtlıyor. Örneğin keçiler, insanlara özgü bir merak ve iletişim arayışı içinde olabiliyorlar; insanlarla göz teması kurarak duygusal bir bağ kurma yeteneğine sahipler.Üretim aracı değil: Bu, sadece tek bir gözlemci tarafından belirtilen bir durum değil—çiftlik hayvanları, binlerce yıldır insanlarla birlikte yaşamalarına rağmen, kognitif açıdan pek çok özellikleri hâlâ bilinmiyor. Dolayısıyla konu, bilimsel araştırmalarla da destekleniyor. Örneğin John Hopkins Üniversitesi’nden psikolog Christopher Krupenye, çiftlik hayvanları üzerinde yapılan çalışmaların, zihinsel dünyalarının insanlar, evcil hayvanlar ve diğer primatlarla benzerlikler taşıyor olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Bu bilgiler, çiftlik hayvanlarının sadece üretim aracı olarak görülmemesi gereken varlıklar olduğunu ortaya koyuyor.Çiftlik hayvanlarının zihinsel yetenekleri üzerine yapılan güncel araştırmalar, bu konudaki bilgilerimizi derinleştirmemiz gerektiğini de gösteriyor. Almanya’daki araştırma enstitüsünde yürütülen çalışmalar, özellikle keçi ve domuz gibi hayvanların sosyal zeka ve öz-farkındalık seviyelerini anlamayı hedefliyor. Örneğin, domuzlar empati göstererek bazı sosyal zeka testlerinde köpeklerle benzer sonuçlar alabiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/4/1703796479093.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İllüstrasyon: Canva Pro<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Araştırma çıktıları: Çiftlik hayvanlarının zihinsel kapasiteleri</h2>Çiftlik Hayvanları Biyolojisi Araştırma Enstitüsü (FBN) tarafından yapılan araştırmalarda, ineklerin tuvalet eğitimi alabildiği gibi bulgularla hayvanların zihinsel yeteneklerinin altını çiziyor. Çalışmalar, çiftlik hayvanlarının sadece fiziksel ihtiyaçlarını karşılamakla sınırlı olmayan, daha karmaşık zihinsel süreçlere sahip olduğunu da vurguluyor.&nbsp;Bunlar, hayvanların iç dünyalarının daha iyi anlaşılmasına ve onlara karşı daha duyarlı yaklaşımlar geliştirilmesine olanak tanıyor:🐐 Keçiler ve sosyal zeka: Keçiler, bazı sosyal zeka testlerinde köpeklerle rekabet edebiliyor. Ayrıca insan jestlerini—işaret etmeyi—anlama eğilimleri var.🐖 Domuzların duygusal ve bilişsel yetenekleri: Domuzlar, empati belirtileri ve duygusal hassasiyet gösteriyor. FBN’deki araştırmalar, domuzların egzersize olan tepkilerini, karmaşık görevleri çözme yeteneklerini (domuzlar için uyarlanmış "marshmallow testi") ve iyimser veya kötümser senaryolara tepkilerini ölçüyor.🐄 İneklerin farkındalığı ve duygusal yaşamları: İnekler, tuvalet eğitimi alabiliyor. Çalışmalar, ineklerin zengin duygusal yaşamlara sahip olabileceğini ve arkadaşlarından ayrıldıklarında gösterdikleri tepkilere dayanarak güçlü sosyal bağlar kurabildiklerini öne sürüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/4/1703796533602.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İllüstrasyon: Canva ProBir eleştiri:&nbsp;Bir yandan insanların çiftlik hayvanlarına değer vermek için onlarda kendilerine benzer özellikler araması, türcü bir yaklaşımın tezahürü olarak görülerek ciddi eleştirilere konu olabilir. Bu yaklaşım, hayvanların değerinin yalnızca insan benzeri özelliklere sahip olmalarına bağlı olduğu yanılgısına dayanarak tüm canlıların kendi haklarına ve değerlerine sahip olduğunu görmezden gelir.İnsan merkezli bakış açısı: Ek olarak bu tür bir düşünce tarzı, hayvanların kendi içsel değerini ve zengin yaşam deneyimlerini görmezden gelirken insan merkezli bir dünya görüşünü de destekliyor. Oysa her canlının, insan benzeri özelliklere sahip olup olmadığına bakılmaksızın, kendi başına bir değeri ve saygınlığı olduğu düşüncesini değerlendirmek gerekiyor.&nbsp;Çiftlik hayvanlarının zihinsel kapasitelerini ve duygusal yaşamlarını anlamak, insan benzerliğine dayalı bir değerlendirme yerine, bu canlıların kendi özgün niteliklerini ve haklarını tanımak için bir fırsat olabilir. Bu, etik bir yaklaşımın ve gerçek bir hayvan refahı anlayışının temelini oluşturuyor. Bu şekilde insanlar hayvanların değerini kendi varoluşsal bağlamlarında anlayabilir ve onlara karşı daha adil, saygılı bir tutum benimseyebilir.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/4/1703797216817.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İllüstrasyon: Canva Pro<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sürdürülebilir ve sorumlu bir topluma doğru: Çiftlik yönetimi ve refahı politikaları</h2>Araştırmaların hayvan refahı üzerindeki etkileri, etik açıdan büyük önem taşıyor. Çiftlik hayvanlarının zihinsel ve duygusal ihtiyaçlarının anlaşılması, onlara daha uygun koşullarda bakılmasını gerektiriyor. Bu, geleneksel çiftlik yönetim anlayışlarının değişmesine ve hayvan refahı standartlarının yükseltilmesine yol açabilir. Yani çiftlik hayvanlarının zihinsel kapasitelerinin anlaşılması, sadece bilimsel bir merak konusu değil, aynı zamanda etik ve pratik öneme de sahip.&nbsp;Bu hayvanların duygusal ihtiyaçları ve sosyal zekaları, insanların onlarla nasıl etkileşimde bulunması gerektiğini etkiliyor. Bu durum, hayvan refahı politikalarının ve çiftlik yönetim uygulamalarının şekillendirilmesinde de kritik bir faktör. Örneğin eğer çiftlik hayvanlarının duygusal ve zihinsel ihtiyaçları anlaşılırsa onlara daha uygun yaşam koşulları sağlanabilir ve hayvan refahı standartları yükseltilebilir. Ayrıca, bu bilgiler insanların hayvanlarla olan ilişkilerini derinleştirerek daha duyarlı ve sorumlu tüketiciler olmalarına yardımcı olabilir.Bu bulgular, çiftlik yönetimi ve hayvan refahı politikaları üzerinde de etkili olabilir. Çiftlik hayvanlarının zihinsel ve duygusal ihtiyaçlarını anlamak, onlara daha iyi bakım sağlamamıza ve hayvan refahı standartlarını geliştirmemize yardımcı olabilir. Ayrıca, bu tür araştırmalar, hayvan refahı konusunda kamuoyu bilincinin artmasına ve daha sorumlu tüketim alışkanlıklarının gelişmesine katkıda bulunabilir. Bu, sadece hayvan refahı için değil, aynı zamanda sürdürülebilir ve sorumlu bir toplum için de önemli.

Çiftlik hayvanları, binlerce yıldır insanlarla birlikte yaşamasına rağmen, kognitif açıdan pek çok özellikleri hâlâ bilinmiyor. Yeni araştırmalar, zihinlerindeki "şaşırtıcı" karmaşıklığı ortaya çıkarıyor.

İnsan gözüyle çiftlik hayvanları: Zihinsel kapasitelerin keşfi

Sürdürülebilir yaşam için adımlar atarken karbon yönetimi stratejileri hakkında bilinçlenmek üzerine.

Değişim bireysel adımlarla mı başlar: Bireysel tüketimin karbon salımı

İklim zirvesi, iklim değişikliği konusunda uluslararası topluma bu alandaki zorluklarla başa çıkmak için ortak bir platform sunmayı başarabilecek mi?

Ülkelerin COP28 karnesi: İklim zirvesi nasıl geçti?

RÖPORTAJ: <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/alarademirel1/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ALARA DEMİREL</a> <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/artist/6c5OFegHscPZXitA884R1b?si=qRZYAMX6RxuKadjcRBAAzw" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Paptircem</a>’in yeni teklisi <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/0WLyMvzaAjKQd7FTAYvARW?si=e9d943c4cc324b9e" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Öl İçimde</a> çıkalı tam olarak 9 gün oldu ve o esnada 2023’ün Spotify Wrapped verileri açıklandı—evet, müzik haberlerini takip edenler için keyifli bir dönem oluyor. Şener Engin’in prodüktörlüğünü üstlendiği şarkıda 3 yıllık bir ilişkinin bitişinin ardından yaşadıklarını yansıtan Sena’yla konuştuk.Öl İçimde’nin sözlerini okurken “Bir ilişkide tek başına olmak çok zor,” diye düşündüm direkt. Hislerini içine atan kişinin sonrasında onlara kıymet verip üzerinden bir şeyler üretmiş olması çok romantik geldi kulağıma–yazarken bunu da düşündün mü? “Güçlü durmaya çalışmak” çok yorucu geliyor bana. Sıkılıyorum. Acaba şarkıyı içinden çıkarttıktan sonra daha iyi hissettin mi?Bir yandan, şu an içinde bulunduğum ilişkinin dramadan uzak ve daha huzurlu bir ilişki olmasından dolayı uzun zamandır “aşk acısı” temalı şarkılara ait hissedemiyordum. Bazen kafamda iki kişi yaratıp onları kavga ettirmeye çalışıyordum hatta. Sonra tam da söylediğin gibi—ilişkide beni tek başıma bırakan, aldatan, özür bile dilemeyen—eskilerden biri geldi aklıma. Ben de başladım yazmaya.Başta “Kaçıncı kadın tutuyor elini?” diye hesap soran, daha güçlü kalmaya çalışan bir çizgide durmayı düşünsem de o dönemki berbat hâlimi ve karşı tarafa hiçbir şey belli etmemeye çalışırken evde bir kenarda sarhoş olup ağlamaktan gözleri çıkmış Sena’yı anlatmam gerektiğini hissettim. O yüzden “Kaçıncı şişe tutuyor elimi, delirmeyeyim diye soruyor hâlimi?” sözü gibi kendimi ne kadar değersiz hissettiğime dair şeyler anlatmaya başladım. Şarkıyı yayınladıktan sonra daha iyi hissettim diyemem, bir şey değişmedi. Demek ki baya olmuş o kişi içimde öleli.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/5/1701444879962.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Öl İçimdeHep aşk acımı bir kitap yazarak yaşarım diye düşünüyorum sonra asla kaleme almıyorum. Geçiyor o esnada herhâlde. 3 yıllık bir ilişkinin bitişini anlatan&nbsp;Öl İçimde&nbsp;özelinde şunu merak ettim: Böyle dönemlerden geçerken üretimlerine o an mı başlıyorsun yoksa sonrasında hissi kaldıysa deneyimini mi aktarıyorsun?Herhangi bir olayın, durumun veya kişinin ruhumu acıttığı dönemlerde hiçbir şey yapmayan ve kolunu bile kıpırdatmayan biriyim. Bunu “Yapamıyorum”dan ziyade “Tercih etmiyorum” şeklinde dillendirmeye çalışıyorum çünkü bu çukurdan sıkılarak çıkılabildiğine inanıyorum.&nbsp;Madem o çukurdayız, o zaman sorumluluklarımızı bir kenara bırakalım, yattığımız yerde öylece duralım; madem öylece duruyoruz, o hâlde yattığımız yerden bir şeyler izleyelim, okuyalım diye düşünürüm. O dönemlerde de çok okurum, izlerim ve dinlerim. Kendimden bir şeyler vermek veya yeni ürünler çıkarmak değil; daha çok dünyada olup biten, ortaya çıkan şeyleri toplama zamanı olur benim için. Bence asıl maden, o acılardan sonraki çukurlarda nasıl vakit geçirdiğimizde. &nbsp;Bağımsız bir sanatçı olmak üretimlerini nasıl etkiliyor? Seni, Seda Erciyes’i, Billur Battal’ı, Dilan Balkay’ı ve arkadaşlıklarınızı düşününce kolektif bir dayanışma ağı olduğunu da hissediyorum. Nasıl gidiyor ve ilhamını nasıl koruyorsun?Bağımsız bir sanatçı olmanın ne kadar zor olduğunu anlatmakla konuyu uzatmak hiç istemem, tahmin edebileceğiniz gibi kendi işinin her şeyi olmak çok zor—sürpriz! Bu işi daha çekilir kılan, benimle aynı yolda yürüyen ve adını saymakla bitiremeyeceğim mükemmel arkadaşlarım. Hepsinin hikayesi farklı olsa da yürüdüğümüz yol ve yaşadığımız zorluklar çok benzer. Onlarla içtiğimiz bir kahve veya izlediğimiz bir film pek çok ilhamın kapısı benim için.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/5/1701445276674.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Ahmet Emre Saka ve Kaan WalshBu soruda adından bahsetmeden edemediğim, önce her dokunuşuyla hayatımı değiştiren, beni iyileştiren canım sevgilim, prodüktörüm, en yakınım Kaan Arslan’a, sonra da hem bir sanatçı hem bir dost olarak hayatıma kattıkları için bu kadar mutlu olduğuma inanamadığım canım Dilan Balkay’ıma da buradan selam olsun.&nbsp;Son dönemde ek olarak ne yaparsam yapayım o deneyimin tamamen içinde olmaya, tüm detaylarını gözlemleyip orda olmaya çalışıyorum. En azından anksiyeteme çok iyi geldiğini söyleyebilirim bu farkında oluş hâlinin.<a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/0kQKA9E7CkYTA4l3MXbQrI?si=6daf556a8c074bde" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Padişahım</a>’dan sonra “durum”ları ifade ediş şeklinden inanılmaz hoşlandığım için soracağım: “Spotify’ın Türkiye'de ilk defa gerçekleştirdiği Radar programının temsilcilerinden olmak” ne anlama geliyor? Sen durumu nasıl betimliyorsun?Şarkı çıkarma kararı aldıktan sonra Spotify’ı kişisel günlüğüm gibi kullanmaya yemin etmiş biri olarak gönlümüzden geçeni yapıp Türkiye’de Spotify’ın desteklemeyi tercih ettiği 5 değerli sanatçıdan biri olmak yaptığımız şeyi doğru yaptığımızın güzel bir örneği gibi hissettirdi bana.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/11/5/1701445376559.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Ahmet Emre Saka ve Kaan Walsh“Acaba işler yolunda gitmiyor mu, bir şeyleri yanlış mı yapıyorum?” gibi şüphe ve soruları bir kenara koyup sevdiğim işi, sevdiğim ve paşa gönlümün istediği şekilde yapmaya devam etmem konusunda güzel bir hatırlatıcı diye düşünüyorum Radar’ı. “Sektörel” kaygılar, kalbimin frekansını unutturmadan, canım ne istiyorsa onu yapma özgürlüğünü elimde tutabilmek için elimden geleni yapacağımın küçük bir hatırlatması.Son soru: Spotify Wrapped çıktıların için ne diyorsun?Hayatımız akıp giderken süreçte kendini kaybedip ne kadar yol kat ettiğini, neler başardığını göremiyor ve boğuluyorsun. Wrapped, her yıl sonunda o yoğun tempodan kafamı kaldırıp neler başarmış olduğumuzu hatırlatıyor bana.

Alara Demirel

Para yönetiminde sürdürülebilir değişiklikler