Yalta’dan Glasgow’a: Uluslararası diplomasi

 İkinci Dünya Savaşı sonrası Yalta Konferansında SSCB, Birleşik Krallık ve ABD liderlerinin kankalar kankası bir fotoğrafı var. Tabii biraz abarttım ama savaştan galip çıkmışlar, mutlu görünüyorlar. Stalin. Churchill ve FDR. 

Peki, 10 sene sonra ne oldu? İpucu: fotoğrafta sağ tarafta oturan iki liderin temsil ettiği devletlerin arası fena bozuldu.

Belki çok farkında değilsiniz, ancak benzer şeyler her zaman oluyor. 

Yukarıda Joe Biden’in 2 Kasım 2021’deki basın açıklamasından bahsetmiştik. COP26’dan ayrılırken “Ben elimden geleni yaptım, top artık sizde!” konuşmasıydı. Konuşma nasıl başladı bir de ona bakalım:

“Uzun zamandır yoktuk. Demişler öldü. Şimdi yazsınlar ‘Kral geri döndü’’” ama sonra da hemen ekledi “Amerika Birleşik Devletleri burada, Çin Halk Cumhuriyeti nerede? Var mı itirazı olan?” tadında bir şeyler söyledi. Yani tam bunu söylemedi ama inceden inceye ABD – Çin arasındaki küresel güç savaşına dokundurma yaptı. Yok inceden değil, baya barizdi aslında. Çünkü temelde, iklim krizinin çözümüne liderlik ederek, ABD’nin küresel sahnede tekrar bir güç haline gelmeye çalıştığını gösterme çabası var. 

Buradaki sıkıntı ne öyleyse? Sonuçta, her yol mubah, da diyebilirsiniz, ‘ends justify the means’ de diyebilirsiniz, ama dememelisiniz. Çünkü iklim krizi aynı zamanda bir adalet problemi. Kartları bir kişi dağıtmak isterse veya kartları bağımsız kişiler dağıtsa bile kumarhane sahibi taraf ise orada hep sıkıntı olacaktır. Kumarhane, hiçbir zaman kendisi aleyhine bahis açmaz; küçük fırsatlar verebilir, bazı kayıplar yaşayabilir, ancak son durumda ‘kasa her zaman kazanır’. İklim krizini, iklim adaletini göz önüne ve kerteriz almadan çözmenin bir yolu yöntemi ve anlamı var mı?