Yaratıcının Rehberi #2: Çocuk hikâyeleri uygulaması

📱 Yaratıcı: Yağmur Demirtutan
✏️ Röportaj: Alara Demirel

Kidly'e olan ihtiyacı nasıl gözlemlediniz? Dijital okuma alışkanlıkları ve oyunlaştırma birlikteliği bir çocuk için mi yoksa kendiniz için mi fark ettiğiniz bir piyasa boşluğuydu?

İçeriğe erişim yolunun sürekli değiştiği ve geliştiğini birçok farklı başlıkta zaten yıllardır görüyorduk. Müzik, film, kitap gibi eserlerin dijital mecralardan da ulaşılabilmesi, hatta doğrudan dijital mecralar için üretilmeye başlanması hepimizin jenerasyon olarak yakından tanık olduğu bir dönüşümdü.

Aynı kolaylığın ve bir alternatif olarak dijital bir alanın, Çocuk Edebiyatı için de yaratılabileceğini düşündük. Özellikle artık teknolojinin içine doğan bir nesil için, çocukları teknolojiden koparmadan ama daha güvenli, gelişimlerine olumlu katkı sağlayabilecek, onlara özel tasarlanmış ve merkezine edebiyatı koyan bir alan olarak Kidly, aklımıza düşer düşmez bizi çok heyecanlandırdı.

Uygulamada yer alacak hikâyeleri seçerken veya başvuruları alırken nasıl bir ethos belirliyorsunuz? Öncelikleriniz, özellikle dikkat ettiğiniz detaylar hangileri?

Bunun için birçok kriterimiz var. Eser yaratıcı anlamda güçlü mü? Bugünün değerlerini yansıtıyor mu? Okuyucusuna ne katkı sağlıyor? Metin ve çizim kalitesi Kidly’nin standartlarını karşılıyor mu? Bu soruların cevapları, ayrı ayrı ilgili ekipler tarafından aranıyor.

Editör, eğitimci, yaratıcı yönetmen, pedagog gibi farklı alanlarda uzman birçok profesyonelden oluşan ekibimiz—her bir başvuruyu kendi uzmanlıkları çerçevesinde değerlendiriyor. Kidly’de sadece bu soruların hepsine olumlu yanıt almış eserler yayınlanıyor.

Tabii ki bu eserlerin, çocuk dünyasında bir karşılığı olması ve onlara keyifli bir okuma zamanı sunabiliyor olması nihai amacımız oluyor.

Birlikte çalıştığınız yazar ve illüstratörlerle yollarınızı kesiştirirken nelere heyecanlanıyorsunuz?

Her eserin öyküsü ve yolculuğu o kadar biricik ki! Bazen zaten hayranı olduğumuz bir yazar ya da çizerle çalışmak, bazen de ilk kez karşılaştığımız birinin kaleminden çok etkilenmek! Hepsi çok değerli anlar. Ancak üretim sürecinde bizi en çok, yazar ve çizerlerin işbirliğinde aktif rol almak heyecanlandırıyor.

Kidly, yayınladığı eserlerin çok büyük bir bölümünün yapımcılığını da üstleniyor. Ve bu süreçte birlikte çalıştığımız yazar ve çizerleri biz tanıştırabiliyoruz. 

Örneğin Türkiye’den çıkan bir öykünün, Brezilya’dan bir çizerin paletiyle hayat bulması ya da ABD doğumlu bir yazarın hikâyesini, Türkiye’den bir çizerin resimlendirmesi, yaptığımız işe dair bize müthiş bir tatmin sağlıyor çünkü bu iş birliği yaptığımız eser sahiplerinin global ölçekte işbirliği yapması anlamına geliyor. 

Bunun sonucu olarak da birçok farklı kültürden beslenmiş, tam anlamıyla bir “dünya hikâyesi” diyebileceğimiz eserlerin okuyucusuyla buluşmasına yardım ediyoruz. Ki bu fikir bizi hâlâ, her gün heyecanlandırıyor.

Çocuklar için üretilen işlerde aktif rol almanın nasıl bir sorumluluğu var? Siz ekip olarak çocukken okuduklarınızda nasıl bir eksiklik gözlemlediniz de şimdi bir ihtiyacı kapatmaya yönelik işler çıkartıyorsunuz?

Hem de nasıl ağır! Her metni geniş bir ekip olarak tekrar tekrar okuyor, defalarca aramızda tartışıyor, son karar olarak mutlaka ekibimizin bu konudaki uzmanlarını dinliyoruz. Ne mutlu ki bu konuda şu ana kadar aldığımız tepkiler, hep çok olumlu oldu.

Fakat Kidly’nin ortaya çıkma sebebi bir eksikliği doldurmak değil tabii ki. Zaten Çocuk Edebiyatı’nda harika kişiler, harika eserleri her zaman üretiyor. Biz sadece yapımını üstlendiğimiz eserlere yayıncı olarak kendi bakış açımızı da katmak istedik. 

Çocuklarla "onların dili"nden ciddi meseleler konuşuyoruz mesela. Hikâyelerimizde iklim krizini konuşuyor, cinsiyet eşitliğini tartışıyor, farklılıklara saygıdan, hayvan haklarından bahsediyoruz örneğin. Ve bunu yaparken de eğlenceli olmayı, güldürmeyi unutmuyoruz! Gördük ki çocuklar bu konular hakkında düşünmeye, erken yaşta bilinçlenmeye çok açık. Yeter ki onlara ilham olacak materyallerle karşılaşsınlar.

Toplumsal cinsiyet eşitliği, sürdürülebilirlik, hayvan hakları gibi ethos'larınız olduğunu kolayca gözlemleyebiliyoruz. Peki bunlar yazıya dönüştürülürken ikinci bir göz alarak yardım aldığınız uzmanlık alanları var mı?

Tabii ki! Bilim, felsefe, anda kalmak (mindfulness), ekoloji… Hepimiz her konuda uzman olamayız. Ama her zaman uzmanlardan destek alabiliriz. Kidly’nin bir yapımcı kimliğiyle çalışması tam da burada çok önemli oluyor. 

Örneğin yapay zeka üzerine doktora yapmış bir uzmanın ders notları; kalemi güçlü bir yazar ve çok yetenekli bir çizerin işbirliğiyle harika bir esere dönüşebiliyor. Ve o eser bir çocuk gelişimcisinin yorumlarıyla okur yaş aralığımız için gayet anlaşılır, eğlenceli ve eğitici bir hikâye hâline geliyor. 

Bu süreç, Kidly’de yayınlanan her eser için gerekli olan aşamalar neyse, mutlaka onlardan geçecek şekilde, her zaman yeniden tasarlanıyor.

Uluslararası alanda da aktifleşirken karşınıza çeşitlilik bağlamında nasıl detaylar çıkıyor? Mesela çocukluk deneyimindeki ihtiyaçlar kültürden kültüre nasıl değişiyor?

Seçtiğimiz temaların, öncelikle çocuk dünyasında, sonra da günümüz dünyasında karşılığı olan konular olmasına çok dikkat ediyoruz.

Böylece hikâyelerimiz, farklı dillerde ve dünyanın çok farklı noktalarında karşılık bulabiliyor ve başka bir dilin evrenine kolaylıkla seyahat edebiliyor. Aynı zamanda belirli bir yerele has hikâyeler de üretiyoruz ve bunların kültürel farklılıkları kutlayan eserler olması bizim için vazgeçilmez oluyor. Özetle aslında Kidly değerleri, hikâyelerimizin farklı yerellerde anlam bulmasını ve okuruyla buluşmasını kaçınılmaz kılıyor.

İşin teknik tarafındaysa Kidly’nin kalite standartlarından taviz vermemek yine işimizi çok kolaylaştırıyor. Maliyeti ne olursa olsun, çevirmenlerimizin birincil dilinin yayın yapacağımız dil olmasını yeterli bulmuyoruz, bu dilde edebi eserler üretmiş ya da üretim süreçlerinde yer almış olması bizim için en önemli kriter. 

Ya da seslendirme sanatçılarımızı seçerken işi karakter seslendirmesi olan, dünyaca ünlü animasyon filmlerinden seslerine aşina olduğumuz, birincil dilinde seslendirme yapan kişilerle çalışıyoruz. Bu sebeple Kidly’nin, birçok ülkeden, onlarca farklı iş ortağı var. Onların da yardımıyla eserlerimizi olması gereken kalitede, global ölçekte yayınlayabiliyoruz.

Kidly'de yakın gelecekte nasıl şeyler göreceğiz, nelere heyecanlanalım?

Bizden harika haberler alacağınızı söyleyebiliriz! Çok yakında, Kidly’de uluslararası ölçekte başarısını kanıtlamış, prestijli ödüllere layık görülmüş eserleri göreceksiniz mesela. Yeni dil desteklerimiz de gelmeye devam edecek. 

Hem okurları hem de eser sahipleri için yeni olanaklar, harika iş birlikleri duyuracağız. Şimdilik bu kadarıyla bahsedebilsem de ekip olarak çok heyecanlı olduğumuz gelişmeler olduğunu söyleyebilirim.