Yeni Avrupa Komisyonu, AB'nin rotası hakkında ne anlatıyor?

İkinci kez Avrupa Komisyonu Başkanlığı'na seçilen Ursula von der Leyen, yeni döneminde Komisyon'u yönetecek isimleri Avrupa Parlamentosu'na (AP) sundu. Bu yeni beyin takımı, Avrupa Birliği'nin (AB) önümüzdeki beş yıl boyunca karşılaşacağı kritik meseleleri ele alacak. 

Bir adım geriden: Von der Leyen, 18 Temmuz’da, Komisyon'un 2024-2029 arasında odaklanacağı konuları ve politik ajandasını açıklamıştı. Bu yol haritasına göre, yeni Komisyon üyeleri, “güvenlik”, “rekabet gücü” ve “büyüme” hedeflerini gerçekleştirmek üzere çalışacaklar. 

Yeni Komisyon'un göreve başlaması için üyelerin Avrupa Parlamentosu komitelerinde programlarını sunması ve ardından Genel Kurul'da güvenoyu alması gerekiyor. Ancak Komisyon’daki bazı isimler, Avrupa Parlamentosu'nda tartışmalara neden oldu.

Kilit isimler

Eski Estonya Başbakanı Kaja Kallas, Avrupa Birliği'nin Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası’ndan Sorumlu Başkan Yardımcılığı görevini üstlenerek Josep Borrell’in yerine geçecek. Kallas, Rusya’ya karşı sert tutumuyla bilinen bir isim. Ukrayna’nın AB’ye katılım sürecinde Kallas'ın liderliği, Birlik’in Rusya ile olan ilişkilerini daha da gerilimli hâle getirebilir.

Yeni yapıda artık yalnızca iki yönetim seviyesi bulunuyor: Yürütme başkan yardımcıları ve komiserler. Daha önce mevcut olan üçüncü seviyedeki başkan yardımcıları ise kaldırıldı. Komisyon’un yeni organizasyon şemasında, dördü kadın ikisi erkek olmak üzere altı adet yürütme başkan yardımcısı bulunuyor. Bu isimler ve sorumluluk alanları şöyle:

• Teresa Ribera, İspanya, "Temiz, Adil ve Rekabetçi Dönüşüm"
• Stéphane Séjourné, Fransa, "Refah ve Sanayi Stratejisi"
• Kaja Kallas, Estonya, "Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası"
• Raffaele Fitto, İtalya, "Uyum ve Reform"
• Henna Virkkunen, Finlandiya,"Teknolojik Bağımsızlık, Güvenlik ve Demokrasi"
• Roxana Mînzatu, Romanya, "Halk, Yetenekler ve Hazırlılık"

Von der Leyen’in yeni ekibinde bazı adaylar, özellikle Avrupa Parlamentosu'nun merkez-sol gruplarında tepkilere yol açtı. İtalya’dan Raffaele Fitto’nun aday olarak gösterilmesi, Sosyalistler tarafından "sağa kayış" olarak değerlendiriliyor. 

• Avrupa Sosyal Demokrat Partisi Başkanı René Repasi, Başbakan Meloni'nin von der Leyen'e karşı oy kullanmasına rağmen, von der Leyen'in bir İtalyan'ı yardımcısı olarak atamasının Alman siyasetçinin güvenilirliğini sarsacağını öne sürdü.

İklim politikaları ise İspanya’dan Sosyal Demokrat Teresa Ribera ve Hollanda’dan muhafazakar Wopke Hoekstra’nın sorumluluğuna verildi. Ancak özellikle nükleer enerji konusunda bu iki isim arasında anlaşmazlıklar çıkabileceği öngörülüyor. Ribera, AB’nin yeşil dönüşüm ve rekabet politikalarını yönetecek.

Polonya’dan Piotr Serafin, AB bütçesi ve yolsuzlukla mücadele görevlerini üstlendi. Von der Leyen’in bu atamayla, AB’nin mali yönetimi ve yolsuzlukla mücadele konularında daha etkili bir duruş sergilemeyi hedeflediği belirtiliyor. Ekonomi ve verimlilik ise Letonya’dan Valdis Dombrovskis’in sorumluluğunda olacak.

Ursula von der Leyen'in AB Tarım ve Gıda Komiserliği için aday gösterdiği Christophe Hansen, pandemi, Ukrayna savaşı ve iklim değişikliği gibi zorluklardan etkilenen çiftçilerle uzlaşma çabalarının bir parçası olarak seçildi. Lüksemburglu merkez sağ politikacı Hansen, tarım kökenli bir aileden geliyor ve Avrupa Halk Partisi'nin üyesi. Onaylanması hâlinde, 42 yaşındaki Hansen, von der Leyen'in ikinci Komiserler Kurulu'nun en genç ikinci üyesi olacak.

• Editörün notu: Avrupa'nın ikilemi: Hem çiftçi hem iklim dostu olmak mümkün mü? | Angst, Pelin Cengiz

Fransa’dan seçilecek Komisyon üyesi ise son dakikada belli oldu. Adayların açıklanmasından bir gün önce, Fransız Komisyon üyesi Thierry Breton istifa etti. İstifasında, Macron ile von der Leyen arasında gizli bir anlaşma yapıldığını ve bu anlaşma kapsamında Fransa'nın AB Komisyonu'nda daha güçlü bir pozisyon elde edebilmesi için aday değişikliğinin planlandığını öne sürdü. Fransa’dan Stéphane Séjourné, “Sanayi ve İç Pazar Stratejisi”nden sorumlu komisyon üyesi olarak açıklandı. Özellikle AB’nin sanayi politikalarının şekillendirilmesinde önemli bir rol oynayacak olan Séjourné, Emmanuel Macron’un yakın müttefiki olarak tanınıyor.

Olası senaryolar

Yeni komisyonun en büyük zorluklarından biri, Avrupa Parlamentosu'nun onay süreci olacak. Parlamento'nun, daha önce bazı adayları veto ettiği düşünüldüğünde, bu sürecin zorlu geçeceği ve Komisyon'un göreve başlamasının Aralık 2024'ü bulabileceği belirtiliyor. 

• Von der Leyen'in yeni ekibi, AB'nin karşı karşıya olduğu zorlukları çözmeye odaklanmış, geniş bir yelpazede deneyime sahip kişilerden oluşuyor. Ancak siyasi farklılıkları, Komisyon’un iç uyumunu ve AB’nin gelecekteki stratejik yönelimlerini ciddi şekilde etkileyebilir.

Kasım 2024'te Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılacak başkanlık seçimleri, Avrupa Komisyonu’nun geleceği üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın yeniden seçilme olasılığı, AB ile ABD arasındaki ilişkilerin geleceği açısından belirsizlik yaratıyor. Trump, geçmişte AB ile ticaret anlaşmazlıkları ve NATO'ya yönelik eleştirileriyle biliniyordu, bu da Trump'ın yeniden seçilmesi hâlinde transatlantik ilişkilerinin tekrar gerileme riski taşıyabileceğini düşündürüyor.