Yükselen enflasyon beklentisi ve otomotiv sektöründe zamlar

Lira, dolar karşısında bu ay başından beri yaklaşık %8'in üzerinde değer kaybetti. Aralık 2021’de kur korumalı mevduat faizinin devreye girmesiyle 11 liranın altına inen dolar dün 16 liranın hemen altında işlem gördü. Aralık 2021’de 12 lira seviyesine inen avronun ise 17 liranın üzerine çıktığı görüldü. Döviz kurları dün gün ortasından itibarense düşüşe geçti.  

Yukarı yönlü değişen beklentiler

Ekonomik danışmanlık firması İstanbul Analytics dün yayımladığı raporda, "Hafta boyunca dolar/TL'de yeni savunma hattı 16'yı koruyan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, oldukça yüksek bedel ödedi. Çeşitli kaynaklardan edindiğimiz veri ve anektodlara göre, günde 1 milyar dolar döviz satmış olabilir. Sonuçta, TCMB'nin müdahale için kullanılabilecek rezervleri 30 milyar doların da altına gerilemiş olmalı" ifadelerini kullandı. Raporda net döviz girişinin yaz döneminde turizm vasıtasıyla olacağı ancak en fazla ayda 5 milyar dolara kadar çıkabileceği, bunun TCMB’nin bir ayda sattığı döviz miktarının dörtte biri olduğu belirtildi.

TCMB mayıs ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nin sonuçlarına göre, yıl sonu enflasyon beklentisi %46,44’ten %57,92'ye çıktı. Yıl sonu dolar kuru beklentisi de 16,85 liradan 17,57 liraya yükseldi.

Hükümetin döviz kuru ve enflasyonun durdurulması için enflasyona endeksli bono çıkarmaya hazırlandığı belirtiliyor. Ekonomistler ise bu politikanın mevduattan kaçışı tetikleyerek finans sektörünü tehlikeye atabileceğini, yalnızca parası olanın parasını koruyacağını ancak enflasyonu “katılaştırabileceğini” belirtiyor. Tüm bu gelişmeler, neredeyse tüm sektörlerde olduğu gibi otomotivde de enflasyonu tetikliyor.

Otomotive %20 zam daha bekleniyor

Dünya Gazetesi’ne konuşan Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Dr. Altuğ Erciş, TCMB’nin açıklamaları doğrultusunda yıl sonuna kadar sadece enflasyondan kaynaklı otomobile en az %20 zam beklendiğini açıkladı. Erciş, bu yılın başından bugüne dek yapılan zamların da yaklaşık %20 olduğunu söyledi.

Yedek parçaya da zam bekleniyor

Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ziya Özalp ise “Akaryakıt, elektrik ve doğalgaz fiyatlarındaki artış paralelinde sektördeki şirketlerin giderlerinde geçen yıla oranla %300’e yakın artış meydana geldiğini” dile getirdi. “Bu durumun hem kârlılığı hem de yatırımları olumsuz etkilediğini” söyleyen Özalp, “maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle ilerleyen dönemde yedek parça fiyatları da artabilir” diyerek araç sahiplerine araç bakımlarını geciktirmeden yaptırmaları uyarısında bulundu.

Geçtiğimiz hafta yapılan zamlar

Bazı markalar kur farkını geçen hafta fiyatlara %3 ila %7 arasındaki zamlarla yansıttı bile. Vergi dilimi değişen bazı modellerde ise fiyat artışı %10’a yaklaştı.

Honda’da fiyatlar geçen hafta %3-4 artarken, Fiat, Nissan ve Renault’da da benzer artışlar yaşandı. Örneğin geçen hafta 313 bin lira olan Renault Clio’nun fiyatı 327 bin 900 liraya çıktı. Renault Taliant’ın baz versiyonunun fiyatı da geçen hafta 31 bin lira zamlanarak 355 bin liraya yükseldi. Önceki hafta 593 bin 700 lira olan Honda Civic’in fiyatı da 35 bin lira zamlanarak 629 bin 400 lira oldu.

Motosiklette durum

Otomobile erişimin giderek zorlaşması, akaryakıt fiyatlarının artması ve motosikletin de yatırım aracı olarak görülmeye başlanmasıyla motosikletlere de talep arttı. TÜİK verilerine göre Mart 2022’de motosiklet satışları yıllık bazda %25 arttı.

Markaların talebin yüzde 20’sini bile karşılamakta zorlandığı, ilan sitelerinde 2022 model ikinci el motosikletlerin sıfır motosikletlerden yaklaşık %10 daha pahalı satıldığı görüldü.