"Yurttayım anne, merak etme"

Aydın'daki Güzelhisar KYK Kız Öğrenci Yurdu'nda 25 Ekim'de Adnan Menderes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 4’üncü Sınıf Öğrencisi Zeren Ertaş, arıza yapan asansörden çıkmaya çalıştığı sırada sıkışarak hayatını kaybetti. Olayın ardından Gençlik ve Spor Bakanlığı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla yurt müdürünün açığa alındığını ve olayla ilgili müfettiş görevlendirilerek gerekli incelemelerin başlatıldığını duyurdu.

Ertaş'ın yaşamını yitirmesinin ardından yurtta kalan öğrenciler, asansörlerin uzun süredir bozuk olduğunu ancak tüm uyarılarına rağmen tamir ettirilmediğini söyledi. Bunun üzerine ülke genelinde ihmale karşı protestolar düzenlenmeye başladı. Türkiye genelinde eylemler yapılırken sosyal medyadan da KYK yurtlarında yaşanan sorunlar paylaşıldı. 

Öğrencilerin düzenlediği eylemler ve yaptıkları paylaşımlar geçtiğimiz haftadan bu yana siyasetin ana gündem maddelerinden biri hâline geldi. Öğrencilerin yıllardır yaşadığı ve her yıl daha da artan "Barınma Krizi" de yaşananlarla yeniden gündeme geldi. Yurtlarda gerekli düzenlemelerin ve kontrollerin yapılmadığını vurgulayan öğrenciler "İhmalin ölüme yol açtığını" vurguladı. 

Türkiye genelinde eylemler 

Aydın'da Zeren'in yaşamını yitirdiği yurtta başlayan eylemler, İstanbul, Ankara, İzmir, Kars, Sivas, Artvin, Aydın, Denizli, Niğde, neredeyse Türkiye'nin 50 iline yayıldı. 100'e yakın KYK yurdunda öğrencilerin, yurtlardaki yaşam şartlarının iyileştirilmesi talebiyle başlattığı eylemler, hâlâ devam ediyor. 

Öğrenciler "Zeren için adalet" sloganları attı. Ayrıca KYK yurtlarının bahçesinde de toplanan öğrenciler "Ölmeye değil okumaya geldik." dedi. Protestolarda öğrenciler "Yurttayım anne, merak etme" sloganı attı.

Zeren için başlayan eylemler, farklı yurtlarda yaşanan apayrı sorunları da gündeme getirdi. Barınamıyoruz Hareketi (@barinamayanlar) hesabından yapılan paylaşımlarda KYK yurtlarında kalan öğrencilerden gelen ihbarları paylaştı. Öğrencilerin maruz bırakıldığı yaşam koşulları büyük tepki topladı.

Bu sırada 

Zeren'in yaşamını yitirmesinin ardından protestolar devam ederken farklı KYK yurtlarında da olaylar yaşandı. Fatsa'daki KYK Kız Öğrenci Yurdu'nda halatların kopması sonucu asansör düştü. Asansörde bulunan 4 öğrenci olaydan yara almadan kurtuldu. Öğrencilerden biri "Karakola ifade vermeye gittiğimizde polislerden ‘güvenlik kameralarının çalışmaması sebebiyle olayın görüntüsünün olmadığını’ öğrendik." dedi. 

İstanbul'un Küçükçekmece ilçesinde bulunan Fatma Refet Angın Öğrenci Yurdu'nda kalan yaklaşık 60 öğrenci, pazartesi günü yedikleri yemekten zehirlendi. Öğrenciler, hastaneye kaldırıldı.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 5. sınıf öğrencisinin yurt odasında ölü bulunduğu ve öğrencinin intihar ettiğinin değerlendirildiği açıklandı. 

Sivas'ta 10 bin öğrencinin kaldığı KYK kız yurdunda bir öğrencinin asansörde kaldığı aktarıldı. 

Bartın'daki bir KYK yurdunda ise bir öğrencinin intihar girişiminde bulunduğu iddia edildi.

Eskişehir'de 1 haftada 2 öğrencinin intihar ettiği bildirildi. 

İhbarlar ve paylaşımlar 

Barınamıyoruz Hareketi'ne yapılan ihbarlar ve kullanıcıların KYK yurtlarındaki şartları anlatan paylaşımları da sıklıkla gündeme geliyor.

Yurtların büyük bölümünde temizlik sorunu bulunuyor ve pek çoğunda temizlik yapılmadığı ihbarı paylaşılıyor. Zonguldak'taki Nesibe Hatun Kız KYK Yurdu bunlardan biri. Bu yurtta ayrıca öğle yemeğinin daimi olarak verilmediği, diğer öğünlerin yetersiz olduğu ve hafta sonu ne okulda ne de yurtta yemek verilmemesi nedeniyle öğrencilerin dışarıda yemek yemek zorunda kaldığı aktarılıyor. 

Bezmi Alem Valide Sultan KYK Yurdu'nda ise birçok odanın tavanından su akıyor. Öğrencilerin taleplerine rağmen konuya ilişkin yurt yönetiminin herhangi bir aksiyon almadığı belirtiliyor.

Sakarya'daki Kız Öğrenci KYK Yurdu'nda ise yatakların bazasının olmadığı, suyun pis aktığı ve yemekhanede servis edilen yemeklerde kıl, kurt çıktığı ihbarı yapılıyor. Yurtta öğrencilerin bu koşullar altında yaşadığı belirtilerek "öğrencilere reva görülen bu mu?" deniyor. 

Bazı yurtlarda dolapların düştüğü, bazılarında tavanların çöktüğü de yapılan paylaşımlar arasında yer alıyor. Öğrenciler "bunlar birimizin başına düşünce mi düzeltilecek?" diyor.

Kastamonu'daki Baharzade Feride Hanım Kız KYK Yurdu'nda da öğrencilerin anasörde kaldığı ve asansörün 2 kat kaydığı aktarıldı. Bartın'daki KYK yurdunda da asansörün 3. kattan zemine düştüğü bildirildi.

Kars Sarıkamış 100. Yıl Şehitler KYK Yurdu'nda kalan bir öğrenci "Yurtta asansör bozuk, her yerde fare var, çamaşır makineleri bozuk ve yeterli değil." diyor.

İzmir Bayraklı Kız KYK Yurdu'nun ise merkeze çok uzak olduğu, asansörlerinin bozuk olduğu, yemeklerin yetersiz ve sağlıksız olduğu; birçok diğer yurtta olduğu gibi burada da yemeklerden kıl, tırnak, böcek çıktığı, temizlik yapılmadığı, farklı yerlerden fareler çıktığı aktarılıyor. 

Konya'daki Mevlana KYK Yurdu'nda ise öğrenciler, yurt çevresinde sıklıkla taciz vakası yaşandığını bildiriyor. 

Erzurum'daki Kazım Karabekir Kız KYK Yurdu’nda yemek sırasının 1 saatten fazla sürmesi sebebi ile iki öğrenci bayıldığı, yurtta kapasitesinden çok daha fazla öğrenci kaldığı aktarıldı. 

KYK yurtlarının genelinde kapasite sorunun olduğu, bu nedenle öğrencilerin yemek sıralarında uzun saatler kaldığı, dolapları paylaşımlı olarak kullandığı, 4 kişilik odalarda 6 ila 7 kişi kaldığı belirtiliyor. 

Yetkililer ne yapıyor? 

Yurt yönetimlerinin bir kısmı, yaşananların ardından öğrencilerle anlaşma yoluna gitse de büyük bir kısmı uyarı yazıları yayımlayarak protestoların durdurulmasını talep etti. Yine sosyal medyada, bir yurt müdürünün yurtta kalan öğrencilerin uyması gereken kuralları sıraladığı "uyarı yazısı" paylaşıldı:

Öte yandan Zeren'in hayatını kaybetmesinin ardından Aydın'daki yurtta yaşananlar TBMM gündemine taşındı. EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, TBMM Genel Kurul’unda cuma günü yaptığı konuşmada, yaşanan facianın iktidarın yarattığı öğrencileri umursamayan düzen nedeniyle gerçekleştiğini söyledi. Karaca, "Bu faciaya tepki gösteren öğrencilerin üstüne, kolluk salıyorsunuz. Her suçunuzun üstünü baskıyla örtemezsiniz. Gençler 'Katil KYK' diye bağırıyor, katillerini iyi tanıyorlar… Bu suçlar ve ihmaller, tek adam yönetiminin, sermaye devletinin bu memleketi sürüklemek istediği karanlığın bir sonucudur. Bu karanlığı gençler yırtacak." dedi.

Aydın Milletvekili ve Adalet Komisyonu CHP Grup Sözcüsü Süleyman Bülbül ise olaya ilişkin Meclis'e soru önergesi verdi. Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak tarafından yanıtlanmasını istediği önergede şu sorular yer aldı: 

• - Irmak Asansör Otom. Tar. Hay. San. Ve Tic. Ltd Şti’ye Işıklı KYK Yurdu’na ait asansör işi hangi tarihte verilmiştir?
• Asansör işinin verildiği ihale şartları nelerdir? İhaleye katılan firmalar ayrı ayrı belirtilmek üzere teklif miktarları nedir?
• İhaleyi kazanan şirketin teklif ettiği meblağ nedir?
• Şirketin ihale şartlarını sağladığına ilişkin onay kim tarafından verilmiştir?
• Şirket hangi tarihten itibaren KYK’ya bağlı yurtların işini almaktadır?
• KYK yurtlarında bulunan asansörler hangi şirket tarafından denetlenmektedir? Hangi periyotlarda kontrol edilmekte, bakım ve onarım yapılmaktadır?
• Işıklı KYK Yurdu’ndaki asansörle en son hangi tarihte denetlenmiştir Denetim sonunda herhangi bir arıza tespit edilmiş midir?
• Işıklı KYK Yurdu’nda bulunan asansörlerle ilgili kaç kez arıza şikayeti yapılmıştır? Yapılan şikayetler üzerine yapılan işlemler nelerdir?
• Arızanın giderilip giderilmediği denetlenmiş midir?
• Konu ile ilgili başlatılan idari ve adli soruşturmaların sonucu nedir?
• KYK yurt binası hangi şirket tarafından yapmıştır? İhale şartları nelerdir? İhaleye katılan firmalar ayrı ayrı belirtilmek üzere teklif miktarları nedir
• Bina teslim alındığında asansörlerin yapım ve çalışma bölgesinde yapım hatası tespit edilmiş midir? Edilmiş ise soruşturma açılmış mıdır?

Editörün notu: 

Öğrencilerin yaşadığı barınma krizi, Covid-19'dan bu yana artarak devam ediyor. Salgın nedeniyle başlayan barınma sorunu, ekonomik krizin de etkisiyle öğrencilerin yaşam koşullarını gitgide zorlaştırıyor. Her yıl yeni üniversitelerin açılması, yıllardır var olan üniversitelerin ise kontenjanlarını artırması öğrencilerin hem ev bulmasını hem de yurtlardaki kontenjanlardan yararlanmalarını zorlaştırıyor. 

Öğrencilerin yaşadığı/yaşamaya çalıştığı yurtlardaki denetimsizlik, sağlıklarını hatta hayatlarını tehlikeye atacak olayların ve durumların meydana gelmesine yol açıyor. Yurt yönetimlerinin ve Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın öğrencilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi için yalnızca KYK değil, tüm yurtlarda gerekli denetimleri gerçekleştirmesi gerekiyor.