Odak
Haftanın Albümü
APOSTO PREMIUM

🏖️ 2024'ün en iyi pop şarkısı, 12 yılda 26 albüm rekoru

Oben Budak, Uğur Alkapar ve Ahmet Kamil Taşkın ile bu yazın en iyi pop şarkısını konuştuk. King Gizzard & The Lizard Wizard'ın 26. albümünü inceledik.

12 Ağustos Pazartesi akşamından herkese merhaba.

Siz de bu yaza hangi şarkının damga vurduğunu düşününce boşluğa düşüyor musunuz? Tarkan, Demet Akalın ve Hande Yener gibi Türkçe pop müziğinin efsanelerinden yeni parçalar dinledik ama aklımıza takılan bir şarkı olmadı sanki. Oben Budak, Uğur Alkapar ve Ahmet Kamil Taşkın ile Türkçe pop müziğindeki bu durgunluğun sebeplerini konuştuk, bu yazın en iyi Türkçe pop şarkısının peşine düştük.

Haftanın albüm incelemesini ise King Gizzard & The Lizard Wizard'ın 12 yılda çıkardığı 26. albüm olan Flight b741'a ayırdık. Kariyerleri boyunca aklınıza gelebilecek her müzik türüne göz kırpan grup üyeleri bu kez dümeni klasik Amerikan rock'ına çevirmiş.

  • O sırada Aposto'da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Premium'u ilk ay sadece 6 TL'ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.

İyi okumalar.
Duende ekibi

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Odak

2024'ün en iyi Türkçe pop parçası hangisi?

Müzik endüstrisine yön veren isimler ve bilim insanları mevsim değişikliklerinin müzik dinleme alışkanlıklarımızı tamamen değiştirdiği konusunda hemfikir. Yazın bitmesine sayılı günler kala biz de 2024 yazının en çok konuşulan Türkçe sözlü pop şarkılarının izini sürdük.

2024'ün en iyi Türkçe pop parçası hangisi?

Müzikolog ve besteci Nolan Gasser, Why You Like It: The Science and Culture of Musical Taste kitabında mevsimsel değişimlerin dinleyiciyi nasıl etkilediğinden bahseder. Yaz mevsiminde, insanlar daha enerjik ve dışa dönük hissettiklerinden zevklerinin de buna uygun eğilimler gösterdiğini dile getirir. Coastal Carolina Üniversitesi’nden Terry F. Pettijohn da ABD’deki üniversitelilerle yaptığı araştırmada mevsim değişikliği ile müzik dinleme eğilimi arasındaki ilişkiye odaklanır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sonbahar ve kış aylarında blues, caz, klasik ve country müzik dinlemeyi tercih ederken yaz aylarında ise rap, hip hop, pop, soul, funk ve elektronik müzikleri listelerine eklediğine dikkat çeker.

Dünyanın en önemli müzik okulu Berklee College Of Music’in şarkı yazarlığı bölümünde yardımcı doçent olan Sarah Brindell de bir yaz şarkısının kodları olduğunu ve müziğin mevsimi olduğu fikrinin gerçek olduğunu dile getirir. Yani yaz şarkısı, yalnızca müzik endüstrinin dayattığı bir olgu değil bilimsel olarak da kanıtlanmış bir kültürel kavramdır. İnsanlar yazın daha hareketli müzik dinlemek istedikçe, yapımcılar, şarkıcılar kısaca müzik endüstrisi de hâliyle bu durumu bir pazarlama ürünü hâline getiriyor ve bundan nemalanıyor.

Demet Akalın, Serdar Ortaç ve Hande Yener ile yazı getirmek

90’lı yıllarda Türkiye’de o yazın şarkısının hangisi olduğu arabaların dışına taşan sesinden, Kral TV’de durmadan dönen klibinden, magazin haberlerinde fon müziği olarak kullanılmasından ve radyolarda yarım saatte bir çalmasından anlaşılırdı. Türkçe sözlü pop müziğin altın dönemini yaşadığı o yıllarda her yaz birçok şarkı popüler olurdu. Yaz şarkısı kavramının küresel yükselişi de o dönemde yani 90’larda yaşandı.

2000’lerde ise Türkiye’de yazın gelişini Fedon’un denize düşmesi ile Demet Akalın, Serdar Ortaç ve Hande Yener’in yeni şarkı çıkarması müjdelerdi. Ancak günümüzde sosyal medyanın yükselişiyle birlikte müziğin kültürel anlamda ifade ettiği anlam da milyonlarca parçaya bölündü. Pop egemenliğini kaybetti ve ön sırada rap müzik yer almaya başladı.

Hande Yener

Bu yıl Tarkan albüm çıkardı; İrem Derici, Demet Akalın, Hande Yener ve Simge yazı hareketlendirecek pop şarkıları yaptı. Fakat Spotify’ın güncel 2024 yaz şarkıları listesinin ilk beşinde Simge, Lvbel C5, Reynmen, Gülşen ve Amo988 yer aldı. Listelerde ve sosyal medyada da eski yaz şarkıları yükselişe geçti. Sahi 2024 yazını hangi Türkçe pop şarkısı ile hatırlayacağız?

Bu yazın galibi Simge’nin 'Önümüz Yaz’ı

Posta gazetesi köşe yazarı Uğur Alkapar’a göre bu yaz Çeşme ve Bodrum’daki mekanlarda Simge’nin Önümüz Yaz şarkısı bol bol çalındı: 

“Zaten tam bir yaz şarkısı. Ayrıca Hande Yener’in Zombi parçası da çok popüler. Ben bu iki şarkıyla hatırlayacağım bu yazı.”

Uğur Alkapar

Müzik direktörü, radyo programcısı ve son dönemde sosyal medyada eski yaz şarkılarını hatırlattığı videolarla da tanınan Ahmet Kamil Taşkın’a göre bu yazı etkili bir şarkıyla hatırlamayacağız: 

“Etkiliden kastım, çoğunluk tarafından dinlenen, her arabadan yükselen şarkılar. Aralarında Simge’nin şarkısı bu tanıma en yakını. Tüm formülüyle ‘ben yaz şarkısıyım’ diyor ancak mesele şarkılarda değil değişen dinleyici alışkanlıklarında. Dinleyici önüne düşen şarkılara ve hatta sosyal medyadaki şarkı kısımlarına göre sevip sevmediğine karar veriyor. Güzel şarkıları var ama görünür olamıyorlar. Tarkan albümünün genelini biraz ‘eski kafa’ bulsam da birkaç öne çıkabilecek şarkı vardı, onlara da şans verilmedi, hemen sonraki şarkılara geçildi, Instagram hikayesi gibi.”

Demet Akalın

Yazar ve DJ Oben Budak’a göre de bu yazın galibi Simge: 

“Simge’nin şarkısı Önümüz Yaz’ın aranjesi de vokalleri de harika. Şahsen ben bu yazı onunla hatırlayacağım. Gülşen’in yeni şarkısı Bal, Lolipop’tan daha ihtişamlı olmasına rağmen kendine bir yer edinemedi. Çünkü Gülşen’in buna benzer çok şarkısı var. Demet Akalın ise eski hitlerini yakaladığı isimlerle çalışıyor, belki de bu yüzden zamanı yakalayamıyor. Hande Yener sesi ile herkesin önüne geçiyor. Yeni çıkan şarkılarını benimsemesen de dinliyorsun. Kaç sene önceki şarkıları şimdi daha çok ilgi çekiyor. Fakat genele bakacak olursak, artık beğeniler birbirine girdi, maç kutlamalarında bile o ahenk yakalanamıyor. Herkesin bir ağızdan söyleyebileceği bir şarkı çıkar mı artık, emin değilim.”

Tarkan'ın hâlâ alternatifi yok

Peki, megastar Tarkan’ın Haziran ayında çıkardığı yeni albümü Kuantum 51 neden bu yaz büyük bir patlayış yapamadı? Yoksa Tarkan, sonbaharı mı bekliyor? Uğur Alkapar bu soruya “Bence albüm çok iyi ama biraz pazarlamaya ve tanıtıma ihtiyacı vardı. Tarkan kendinden fazla emin bir şekilde böyle bir şey yapmadı ve kaybetti. Güzelim albüm kaynadı gitti” cevabını veriyor.

Tarkan

Ahmet Kamil Taşkın da aynı fikirde: 

“Tarkan albümden bir şarkıyı öne çıkarır, belki klip çekerse sonbaharda öne çıkabilir. Ki böyle bir derdi olduğunu sanmıyorum. Her şarkısına stüdyodaki görüntülerden klipler yaptı ve dosyayı kapattı gibi.”

Oben Budak’a göre hâlâ Tarkan’ın yerine aday olan biri yok: 

“Dönem dönem iyi halkla ilişkiler ile köpürtülen isimler oluyor. Ama star dediğin dinlediğinde tüylerini diken diken etmeli, Tarkan gibi... Ben de 2024 yazını başka isimler üzerinden konuşmak isterdim ama elimizde hâlâ Tarkan var sadece. Albümde Müteşekkir gibi bir başyapıt var. Tarkan’ın albümü Eylül’de ikinci bir dalgayla yayılır.”

Artık herkesin popu kendine, devir böyle

Bu yazıyı yazma sebeplerimden biri bu yaz farklı türden müzik dinleyen kitleleri de biraraya getiren, nakaratı marş gibi olan bir pop şarkısına rastlamamamdı. 2024 yazında pop müzik kabuk mu değiştirmişti?

Ahmet Kamil Taşkın

Ahmet Kamil Taşkın'ın bu konudaki fikri şöyle:

“Yazdan çok bu dönemin değişen ruhu etkili artık. Kimsenin kimseye tahammülü yok, negatif onlarca yorum ve yargı havada uçuşuyor. Önceden bu durum direkt dinleyici kontrolünde değildi, radyoda çalan şarkıyı çokça dinleyerek ya da müzik televizyonunda yayınlanan kliplere maruz kalarak şarkıları hayatlarına alıyordu insanlar. Şimdi müzik dinleme platformları olmasa ve eski sistem radyo, televizyon egemenliği olsa bu sene de birçok şarkı daha çok hayatımıza girerdi. Pop müziğin karşılığı da çok değişti. Alıştığımız pop arada kaldı. Rap, trap, arabesk bir yanda, daha Batılı işler yapan alternatif yeni nesil bir yanda. Ortada kalıp 2000’ler popunu devam ettirmeye çalışanların pek alıcısını göremiyorum. Artık herkesin popu kendine, devir böyle” 

Dönemin müziği arabeskleşti

Oben Budak

Oben Budak’a göre dönemin müziği arabeskleşti: 

“Eskiden gece hayatında bir saatten sonra arabeske geçiş yapılırdı. Tüm mekanın birlikte hunharca ağıt yaktığı saatler başlardı. Ben o sırada mekandan ayrılırdım. Günümüzde maalesef her şey arabeske teslim oldu. Pop da rap de rock da arabesk soslu servis ediliyor. Arabesk de normalleştirildi. Bu yüzden yeni poptan zevk almam mümkün değil. Zaten genelde bu müzik tarzı dinleniyordu ama kimse itiraf edemiyordu gibi geliyor bana. En yaratıcı ismi bile o tarafa iten bir sistem var. Mert Demir mesela, yedi sene önce YouTube’da Beyaz Giyme cover’ını dinlediğimde çok şaşırmış sonraki üretimlerini merakla beklemiştim. Nihayetinde geldi arabesk cover’layan birine dönüştü.

Şarkıların marş olabilmesi için de düzgün bir Türkçeyle yazılması gerekiyor. Günümüz şarkıları prozodi hatalarıyla dolu. Şarkıcı birey, söz yazarlarının hatasını bir şekilde kelimeleri yutarak, daha hızlı söyleyerek kapatmaya çalışıyor ama dinleyici nasıl söylesin? İnsan söyleyemediği şarkıyı diline pelesenk edemez ki! Çok kötü sözler yazılıyor. Amerikan şarkılarındaki gibi gündelik hayatı anlatan, basit sözlü şarkılar piyasayı ele geçirdi. Derinlik olmayınca şarkıyla etkileşiminiz bir yere kadar oluyor.”

2024’ün popu çok daha geçici

Uğur Alkapar ise yola çıkışımın tam tersi bir düşünceye sahip: 

“Türkçe popta popüler ve yazın ruhunu yansıtanın Simge ve Hande Yener’in şarkıları olduğunu düşünüyorum. Fakat 2024’ün popunu geçici olarak tanımlıyorum. Çünkü her hafta o kadar çok şarkı çıkıyor ki, dinleyici hangi birini beğenip de çalma listesine alacak? Haberimiz bile olmuyor çoğundan. Ayrıca çok üretim kaliteli bir sonuç doğurmadı. Bu yüzden şarkılar gelip geçici. Biraz iş yapan şarkının yerine ertesi gün başka bir tane dinliyor oluyoruz. Bu yıldan bir klasik çıkmaz.”

Dünya değişirken müzik de değişiyor. Fakat değişmeyen bir şey var ki her yaza özgü bir şarkı akıllarda kalıyor… Peki, sana göre 2024’ün en iyi Türkçe sözlü pop şarkısı hangisi?

Hikâyeyi paylaşmak için:
Haftanın Albümü

King Gizzard & The Lizard Wizard: 12 yılda 26 albüm

King Gizzard & The Lizard Wizard, hiç şüphesiz kendi jenerasyonunun en üretken gruplarından. İlk albüm 12 Bar Bruise’ün üzerinden 12 yıl geçti ve 26. albüm Flight b741 geçen hafta dinleyiciyle buluştu.

King Gizzard & The Lizard Wizard: 12 yılda 26 albüm

Albüm: Flight b741
Süre: 43 dakika
Plak şirketi: p(doom) records
Yayın tarihi: 9 Ağustos 2024

Onları ilk kez 2017 yılında Primavera Sound’da izlemiştim. Festivalin en sürprizli ve enerjisi en yüksek performansına imza atmışlardı. Pogolar, stage diving’ler...

Avustralyalı grup, psikedelik rock ile metal türünü birleştiren oldukça eklektik bir müzik sunuyordu. O dönemki çalışmalarının temelini Anadolu psikedelik sound’u oluşturuyordu. Bu sayede Türkiye’deki dinleyicilerin de dikkatini çekmiş, hatırı sayılır bir hayran kitlesine sahip olmuşlardı. King Gizzard & The Lizard Wizard, 2017 ve 2018’de İstanbul’daki kapalı gişe konserlerinde ateş gibi sahne performanslarına imza attı ancak ilerleyen zamanda Türkiye’deki izleyicinin gruba olan merakı yavaş yavaş söndü. Bu kırılma tam nerede oldu bilemiyorum ama grup, 2017 tarihli Flying Microtonal Banana’nın ardından tam tamına 19 albüm çıkardı. Muhtemelen bu hızlı üretim karşısında Türkiye’deki sevenleri de hangi şarkıya, albüme ait olduğunu kestiremedi ve ülkemizin King Gizzard & The Lizard Wizard aşkı sönümlendi.

King Gizzard & The Lizard Wizard, 26 albümlük diskografileri boyunca hayal edebileceğiniz hemen her türde müzik icra etti. Yeni albüm Flight b741’a odaklanmamızın nedeni ise kariyerlerinde ilk kez bu kadar neşeli bir müzik yapmaları.

10 şarkılık çalışma klasik Amerikan rock’ına göndermelerle dolu. Grubun referansları arasında Grateful Dead, The Allman Brothers Band, The Rolling Stones ve ZZ Top gibi isimler yer alıyor. Albümün temelini mızıkalar, hareketli piyanolar, blues müzikle harmanlanmış gitarlar oluşturuyor ve ortaya 60-70’lerdeki klasik Amerikan rock müziği çıkıyor. Grubun vokali Stu Mackenzie, albümün kayıt sürecini şöyle anlatıyor:

“İlkel ve çok daha içgüdüsel bir çalışma oldu. Bir odada toplanıp doğru hissettiğimiz eğlenceli bir şeyler yapmak istedik.”

Grup albümü sadece iki haftada kaydetmiş. Bu süreçte “fabrika işçileri gibi” çalıştıklarını söylüyorlar. Mackenzie, “Elimizde şarkıların çok kaba iskeletleri vardı. O yüzden de düzenlemeleri basit, özgür ve kolay tutmaya çalıştık. En iyi kayıtlar ise doğaçlama yaptıklarımız oldu. Bu bizim en işbirlikçi albümümüz. Herkesin şarkılara dair ortaya getirdiği bir fikir vardı. Herkes kayıt odasında birkaç mikrofonun etrafında biraraya gelmişti ve güçlü bir çalışma üretiyorduk” diyor.

70’lerin klasik Amerikan rock’ına dair her şey

Açılış şarkısı Mirage City, sonraki şarkılara dair birçok ipucu veriyor. Safkan bir klasik rock ve country eseri. Antarctica’da ise tuşlu çalgılar daha belirgin. Koro hâlindeki vokaller yumuşak bir ritmi sürdürüyor. Bu şarkı basçı Lucas Harwood’un ilk kez baş vokal olduğu bir çalışma olmasıyla da dikkat çekiyor. Sıcak melodilerle bezeli şarkının sözleri soğuk havayı kucaklayan ve kendisini bir kutup ayısına benzeten bir kışseverin hikayesini anlatıyor.

Raw Feel’in eğlenceli bir ritmi var. Şarkının müziği oldukça akılda kalıcı. “Raw feel for you, raw feel for me, raw feel for everyone” derken dinleyiciyi de adeta ayağa kaldırıyorlar. Özellikle canlı performanslarında bu parçayı çalarken oldukça eğleneceklerini tahmin ediyorum… Field of Vision ise grubun turneler sırasında yaşadığı deneyimlerden ve her şey kendilerine karşıyken bile sevdikleri şeyi yapmaya devam etme konusundaki ısrarlarından bahsediyor. Şarkı vahşi bir rock sound’una sahip.

Hog Calling Contest grubun konserlerinde liste başı olacak. Gitarlar ve baslar albümün genelinden çok daha hızlı. Le Risque’te baş vokallerde davulcu Michael Cavanaugh’u işitiyoruz. Bu eser aynı zamanda grubun yeni, neşe dolu dönemini başlatan ilk single. Şarkının klibi de albümün konseptine uygun olarak bir uçak hangarında çekildi.

Albüme adını veren Flight b741’da hafiften sörf rock’a göz kırparken The Beach Boys ve The Beatles’ın müziğine benzer dokunuşları da alışılmadık bir şekilde şarkıya yediriyorlar.

Albüm yaklaşık 8 dakikalık Daily Blues ile kapanıyor. Bu şarkının sözleri grubun varoluşa dair düşüncelerini yansıtıyor. Eğlenceli tınılara bu kez oldukça derin sözler eşlik ediyor. Grup, karşıt görüşlere sahip insanların sevginin gücüyle birleşmesinden ve karşıtlıkları çözmenin bir yolunu bulmaya çalışmasından bahsediyor. Şarkı boyunca tempo değişirken, vokaller de bir yükselip bir düşüyor. Zaman zaman patlama yapan gitarlar ise tiz bir mızıka ve sert tuşlu çalgıların arkasına saklanıyor.

2017’deki müziklerinden eser kalmamış

70’lerden kalma bir kaset bulmuşsunuz hissi yaratan Flight b741, grubun huzursuz ruhunu ve hayal gücünü bize eğlenceli bir şekilde sunuyor. Tüm karamsar bestelerini arkalarında bırakmışlar gibi. Eğer 2010’lu yılların ortalarındaki King Gizzard and the Lizard Wizard’dan izler arıyorsanız, bulamayacaksınız. Zaten grup üyeleri de zikzak çizerek değişen müziklerinin ilerleyiş sürecini şöyle anlatıyor:

“Yaptığınız bir şeyi daha da iyi hâle getirmeye çalışmaktansa farklı şeyler yapmak çok daha kolaydır. Bizce amaç da yaratmaktır. Aklınızdaki herhangi bir fikirle karşılaştırma yapmadan yaratmalısınız. Sürekli olarak farklı bir şey yapmaya çalışıyorsanız, pek de sorun yaşamazsınız. Çünkü kendinizi hiçbir şeyle karşılaştırmak zorunda kalmayacağınız bir yere koymuşsunuzdur. Biz de bu yüzden sürekli farklı üretimler yapıyoruz.”

30’a yakın albümü bulunan King Gizzard & The Lizard Wizard üyeleri henüz durgunluk dönemine girmediklerini ve tekrara asla düşmediklerini bu albümle bir kez daha kanıtlıyor. Onların da dediği gibi:

“Arkadaşlarınızla geçirdiğiniz çok eğlenceli bir hafta sonu gibi bu albüm. Bu kez size gerçek bir eğlence sunuyoruz.”

Dinleyicilerine birkaç aya kalmadan yeni bir albüm daha sunacaklarına eminim. Ne tesadüf ki yerlerinde duramıyorlar ve röportajlarında daha sakin bir albüm üzerinde çalıştıklarını söylemeden edemiyorlar.

Hikâyeyi paylaşmak için:
APOSTO PREMIUM

Aposto Premium'da neler var?

  • Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.
  • Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.
  • Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.
  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.

Aposto Premium'u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.

Şimdi üye ol


Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

YAZARLAR

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir